Sunday, September 9, 2018

ഒരു തീർത്ഥയാത്ര - ശിർദ്ദി, ശനിശിംഗനാപൂർ

വളരെ അപ്രതീക്ഷിതമായാണ് ശിർദ്ദിയും  ശനിശിംഗനാപ്പൂർ ശനീശ്വരക്ഷേത്രവും ദർശിക്കുവാനായി  യാത്ര പുറപ്പെട്ടത്. കല്യാണിൽനിന്ന് 200 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരമുണ്ട്, മഹാരാഷ്ട്രയിലെതന്നെ   അഹമ്മദ്‌നഗർ ജില്ലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ രണ്ടു പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾക്കും. അനേകായിരങ്ങൾ ദിനംപ്രതി വന്നുപോകുന്ന തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രങ്ങളാണിവ. മഹാരാഷ്ട്രയിൽ  നിന്നുമാത്രമല്ല, കർണ്ണാടക, ആന്ധ്രപ്രദേശ് എന്നിവിടെങ്ങളിൽനിന്നും അനവധി ഭക്തർ ദിവസവും ആരാധനയ്ക്കായി  ഇവിടെയെത്തുന്നു. ഹിന്ദുക്കൾ ഹിന്ദുവായും മുസ്ലിം വിശ്വാസികൾ ഇസ്ലാമായും കരുതുന്ന സായിബാബയുടെ സമാധിസ്ഥലമാണ് ശിർദ്ദിയിലെ ആരാധനാകേന്ദ്രം. പല അത്ഭുതങ്ങളും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന സായിബാബ 1918 ഒക്ടോബർ മാസത്തിലാണ് സമാധിയടഞ്ഞത്. ശിർദ്ദിസായിബാബയുടെ പുരാവതാരമാണ് പുട്ടപർത്തിയിലെ സത്യസായിബാബ എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

പുലർച്ചെ നാലുമണിക്കാണ് ശിർദ്ദിയിലെത്തിയത്.  ഹോട്ടലിൽ മുറിയെടുത്തു പ്രഭാതകൃത്യങ്ങൾ നടത്തി വേഗം തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോയി. അതിരാവിലെയായതിനാൽ വലിയ തിരക്കൊന്നുമില്ലാതെ ദർശനം  നടത്താൻ കഴിഞ്ഞു. അംബരചുംബികളൊന്നുമില്ലെങ്കിലും തീർത്ഥാടകരായെത്തുന്നവർക്കു താമസസൗകര്യവും മറ്റെല്ലാവിധ സൗകര്യങ്ങളുമൊരുക്കി ധാരാളം ഹോട്ടലുകളും മറ്റും ശിർദ്ദിയിലുണ്ട്. എല്ലാ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രങ്ങളിലുമുള്ളതുപോലെ പൂജാസാമഗ്രികൾ വിൽക്കുന്നവരുടെ ബാഹുല്യം ഇവിടെയുമുണ്ട്. പൂമാലയും പേഡയും   റോസാപ്പൂക്കളും ഒക്കെയാണ് പ്രധാനമായി ഭക്തർ സമർപ്പണത്തിനായി കൊണ്ടുപോകുന്നത്. ആട, പഴങ്ങൾ, എള്ളെണ്ണ എന്നിവയൊക്കെ എന്നിവയൊക്കെയും കാണിക്കയായി ഭക്തർ കൊണ്ടുപോകാറുണ്ട്. മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിലേതുപോലെ നാളികേരം ഇവിടെ കൊണ്ടുപോകാനാവില്ല.  പാസ് എടുത്തുവേണം അകത്തു കയറുവാൻ. മൊബൈൽ ഫോൺ, ക്യാമറ ഇവയൊന്നും കൊണ്ടുപോകാനാവില്ല. അവയൊക്കെ സൂക്ഷിക്കാൻ പ്രത്യേകസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുണ്ട് . ഞങ്ങൾ ഹോട്ടലിൽത്തന്നെയുള്ള ലോക്കറിൽ വെച്ചിട്ടാണു  പോയത്.   പരിശോധനകൾ പലയിടത്തുമുണ്ട്. ദർശനത്തിനായുള്ള നീണ്ട ക്യൂവിൽ ഭക്തരുടെ അച്ചടക്കമില്ലായ്മയും അതിസാമർത്ഥ്യവുമൊക്കെ നമ്മെ വല്ലാതെ അലോസരപ്പെടുത്തും. പക്ഷേ അതൊക്കെ അവിടെ പതിവുള്ളതുതന്നെ.  ക്യൂ നിൽക്കുന്ന വളഞ്ഞുതിരിഞ്ഞുള്ള  വഴികളിലൊക്കെ  സ്റ്റീൽ ബെഞ്ചുകളുണ്ട്. നിന്നും നടന്നും മടുക്കുമ്പോൾ ഇരിക്കുകയോ കിടക്കുകയോ ആവാം. കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് പാലുകൊടുക്കാനുള്ള സ്ഥലവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.   സന്നിധിയിലെത്തിക്കഴിഞ്ഞാൽ,  കൊണ്ടുപോകുന്ന പൂജാദ്രവ്യങ്ങൾ മൂർത്തിയിൽ തൊടുവിച്ചശേഷം പൂക്കളെടുത്ത്, ബാക്കിയുള്ളവ  ഭക്തർക്കുതന്നെ തിരികെനൽകും. മൂർത്തി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നിടമൊക്കെ സ്വർണ്ണത്തിൽ പൊതിഞ്ഞതാണ്. പുറത്തുള്ള കൊടിമരവും സ്വർണ്ണം പൊതിഞ്ഞതാണ്. 'ഉഡി' എന്ന ഭസ്മം പ്രസാദമായി ഭക്തർക്കു   നൽകുന്നുണ്ട്. അതുകൂടാതെ മധുരമുള്ള ബൂന്ദിയും പായ്ക്കറ്റാക്കി വിതരണം ചെയ്യുന്നുണ്ട്.
ക്ഷേത്രത്തിൽ ദിനംതോറും  മൂന്നുപ്രാവശ്യം നിവേദ്യവിതരണമുണ്ട്. താല്പര്യമുള്ള ഭക്തർക്കും ഈ അന്നദാനച്ചടങ്ങുകളിൽ സഹായിക്കാനാവും.

1918 ഒക്ടോബർ മാസം  വിജയദശമിനാളിലാണ് സായിബാബ സമാധിയടഞ്ഞത്. അതിനാൽ തന്നെ എല്ലാവർഷവും വിജയദശമി ഇവിടുത്തെ വളരെ പ്രധാനദിവസമാണ്. മാർച്ച്- ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലെ രാമനവമിയും ജൂലൈ മാസത്തിലെ ഗുരുപൂർണ്ണിമയുമാണ്  മറ്റു രണ്ടു പ്രധാനദിനങ്ങൾ. ഈ ദിവസങ്ങളിലൊക്കെ ഭക്തജനങ്ങളുടെ പ്രവാഹം തന്നെയാവും ഇവിടേക്ക്.

മുംബൈയിൽ നിന്ന് 250  കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം വരും ശിർദ്ദിയിലേക്ക് . റോഡുമാർഗ്ഗവും റെയിൽമാർഗ്ഗവും അവിടെയെത്താനാകും.  കോപ്പർഗാവ് (Kopergaon) എന്ന റെയിൽ‌വേസ്റ്റേഷൻ ആണ് ഏറ്റവും  അടുത്ത്. 16 കിലോമീറ്റർ ദൂരെയാണത്. . പിന്നെ മൻ‌മാഡ്  (Manmad) എന്ന സ്ഥലത്തെ റെയിൽ‌വേസ്റ്റേഷൻ. അത് 50  കിലോമീറ്ററിലധികം  ദൂരത്താണ്.

ദർശനമൊക്കെക്കഴിഞ്ഞു പ്രഭാതഭക്ഷണവും  കഴിച്ച്,   ശിർദ്ദിയിൽനിന്ന്  ഒമ്പതരകഴിഞ്ഞപ്പോൾ പ്രസിദ്ധമായ ശനിശിംഗനാപ്പൂർ ശനീശ്വരക്ഷേത്രത്തിലേക്കു  യാത്രതിരിച്ചു. ശിർദ്ദിയിൽ  നിന്നു  ഏകദേശം 75 കിലോമീറ്റർ ദൂരമുണ്ട്. മഹാരാഷ്ട്രയുടെ ഗ്രാമദൃശ്യങ്ങളിലൂടയുള്ള അതീവഹൃദ്യമായൊരു യാത്ര. ഹരിതാഭയാർന്ന കൃഷിയിടങ്ങൾ. ഫലങ്ങൾ നിറഞ്ഞ പഴത്തോട്ടങ്ങൾ. വഴിയോരത്തൊക്കെ വിൽക്കാൻവെച്ചിരിക്കുന്ന പഴുത്തുതുടുത്ത മാതളനാരങ്ങയും പേരയ്ക്കയും തൊട്ടടുത്ത കൃഷിയിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. ഇടയ്ക്കിടെ ഒട്ടും നിറപ്പകിട്ടില്ലാത്ത  കൊച്ചുകൊച്ചു അങ്ങാടികൾ. ഒക്കെപ്പിന്നിട്ടു  പന്ത്രണ്ടുമണിയോടടുത്തു അവിടെയെത്താൻ
. നട്ടുച്ചയാണെങ്കിലും ക്ഷേത്രത്തിൽ അഭൂതപൂർവ്വമായ തിരക്കാണെന്നു ഗൈഡ് പറഞ്ഞിരുന്നു. ശനിയാഴ്ചയും അമാവാസിയും ചേർന്നുവന്ന ദിവസമായതുകൊണ്ടാണത്രേ  ഇത്രയധികം ഭക്തജനതിരക്ക്. ഇവിടുത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനദിനങ്ങളിലൊന്നാണത്.

കലിയുഗാരംഭത്തിൽ രൂപംകൊണ്ടെന്നു കരുതപ്പെടുന്നതാണ് ഇവിടുത്തെ   ശനീശ്വര ക്ഷേത്രം. .മേൽക്കൂരയോടു കൂടിയ  അടച്ചുകെട്ടിയ ഒരു ക്ഷേത്രമില്ല എന്നതാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത. സാധാരണ ക്ഷേത്രങ്ങളിലേതുപോലെ ഒരു ആള്‍രൂപവിഗ്രഹവും ഇവിടെയില്ല. ഉള്ളത് സ്വയംഭൂവായൊരു കൃഷ്ണശിലയാണ്. തറകെട്ടി സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന അഞ്ചരയടി പൊക്കമുള്ള ശില. മുമ്പിലൊരു ശൂലം. തൊട്ടരികെ ശിവന്റെയും ഹനുമാന്റെയും കൊച്ചു വിഗ്രഹങ്ങള്‍. തെക്കുഭാഗത്തായി നന്ദിയും . ആര്‍ഭാടങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ ദൈവമിരിക്കുന്ന മണ്ണാണിത്; മറാഠികളുടെ 'ജാഗൃത ദേവസ്ഥാന്‍'.  സദാ ജാഗരൂഗനായ ദേവനിരിക്കുന്ന സ്ഥാനമെന്ന് അര്‍ഥം.

സ്വയംഭൂവായ ശനിക്കു പിന്നില്‍ ഐതിഹ്യപ്പെരുമയുള്ളൊരു കഥയുണ്ട്. നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ക്കപ്പുറം ഒരു മഹാമാരിക്കാലത്ത് ശിംഗനാപ്പൂരിലെ പാനസ്‌നാലയെന്ന നദിയിലൂടെ ഒരു കറുത്ത കൂറ്റന്‍ ശില ഒഴുകിയെത്തി. അതു വലിയൊരു മരത്തിന്റെ വേരിലുടക്കി നിന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ ആട്ടിടയന്മാരായിരുന്നു ആ കാഴ്ച ആദ്യമായി കണ്ടത്. അവരിലൊരാള്‍ കയ്യിലിരുന്ന ഇരുമ്പുദണ്ഡുകൊണ്ട് ശില കുത്തി ഉയര്‍ത്താന്‍ ശ്രമിച്ചു. അപ്പോള്‍ ശിലയില്‍ നിന്ന് രക്തപ്രവാഹമുണ്ടായതു കണ്ടു പരിഭ്രാന്തരായിത്തീര്‍ന്ന ആട്ടിടയന്മാര്‍ ഗ്രാമീണരെ വിവരമറിയിച്ചു. ഓടിക്കൂടിയ ജനങ്ങള്‍ എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും ആ ശില ഇളക്കാന്‍ പോലും സാധിച്ചില്ല. ഇരുമ്പുദണ്ഡുകൊണ്ട് കല്ലില്‍ കുത്തിയ ആട്ടിടയന് അന്നു രാത്രി സ്വപ്‌നത്തില്‍ ശനീശ്വരന്‍ ദര്‍ശനം നല്‍കി. തന്റെ സാന്നിധ്യമാണ് ആ കൂറ്റന്‍ ശിലയിലുള്ളതെന്ന് ശനീശ്വരന്‍ അരുളിച്ചെയ്തുവത്രെ. അത് പൊക്കിയെടുക്കുക എളുപ്പമല്ലെന്നും രക്തബന്ധത്തില്‍പ്പെട്ട രണ്ടു പേര്‍ ഒരുമിച്ച് ശ്രമിച്ചാലേ അതു സാധ്യമാകൂ എന്നും ഭഗവാന്‍  നിര്‍ദ്ദേശിച്ചു. ഏതെങ്കിലും ഒരു പുരുഷനും അയാളുടെ സഹോദരീപുത്രനും ചേര്‍ന്നു വേണം ഈ കര്‍മ്മം ചെയ്യാന്‍. എന്നും അവിടെ പൂജ ചെയ്യണം. ശനിയാഴ്ച തൈലാഭിഷേകം ( എള്ളെണ്ണയഭിഷേകം ) നടത്തണം. ഒരിക്കലും ശിലയ്ക്കു മേല്‍ക്കൂര പണിയരുത്. എക്കാലവും ആകാശമായിരിക്കണം അതിനു മേലാപ്പ്. മറ്റൊന്നു കൂടി പറഞ്ഞു: ശിംഗനാപ്പൂരിലെ വീടുകള്‍ക്ക്  വാതില്‍പ്പാളികള്‍ വെയ്‌ക്കേണ്ടതില്ല. എല്ലാ ആപത്തുകളില്‍ നിന്നും  ശനിഭഗവാൻ  കാത്തുകൊള്ളും. (ഇന്നും  ഒരു മോഷ്ടാവും വീടുകളില്‍ കടന്നുചെല്ലാന്‍ ധൈര്യപ്പെടില്ല. )

സ്വപ്‌നത്തിലുണ്ടായ സംഭവങ്ങള്‍ ആട്ടിടയന്‍ നാട്ടുകാരെ അറിയിച്ചു. തുടര്‍ന്ന് എല്ലാവരും സംഘടിച്ചു യഥാവിധി കര്‍മ്മങ്ങള്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കി. തറകെട്ടി അതിനു മീതെ ശില കുത്തനെ നാട്ടി പൂജയാരംഭിച്ചു. അമ്പലമില്ലാത്ത ശനിശിംഗനേശ്വരന്റെ ചരിത്രം അവിടെ തുടങ്ങുന്നു. അന്നു തുടങ്ങിയ അനുഷ്ഠാനങ്ങള്‍ക്ക് ഇന്നും മാറ്റമില്ല. കാലം എത്രയോ  മുന്നോട്ടുനീങ്ങിയെങ്കിലും വിശ്വാസങ്ങളെ  മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിക്കാന്‍ ഇവിടുത്തെ ജനത ഒരുക്കമല്ല. കാരണം വിശ്വാസങ്ങള്‍ക്ക് ബലം പകരുന്ന ഒരു പാട് സാക്ഷ്യങ്ങളുണ്ട് അവര്‍ക്കു പറഞ്ഞുകേള്‍പ്പിക്കാന്‍. വാതിലുകളില്ലാത്ത വീടുകളില്‍ ഇന്നും അവര്‍ പേടി കൂടാതെ ഉറങ്ങുന്നത് ശനീശ്വരന്റെ കാവലിലാണ്. ബാങ്കുകളുൾപ്പെടെയുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും വാതിലുകളില്ല എന്നത് എടുത്തുപറയേണ്ട കാര്യമാണ് .

 ഒരാള്‍ക്ക് പാമ്പുകടിയേറ്റാല്‍ ഈ ഗ്രാമം ഓടിയെത്തുന്നതും ഈ സന്നിധിയിലേക്കാണ്. കടിയേറ്റ ആളെ വെള്ളത്തുണിയല്‍ പൊതിഞ്ഞ് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിക്കും. ബന്ധുവായ ഒരു പുരുഷന്‍ ശനിയുടെ ശിലയില്‍ ധാര ചെയ്തു വെള്ളം മരുന്നായി നല്‍കും. വിഷമിറങ്ങാന്‍ പിന്നെ ഒട്ടുംവൈകില്ലത്രേ. മറ്റൊരു അത്ഭുതം കൂടി കേള്‍ക്കുക. സ്വയംഭൂവായ ശിലയ്ക്ക് സമീപം ഒരു ആര്യവേപ്പും അത്തിമരവും പടര്‍ന്നുനില്‍പ്പുണ്ട്. രണ്ടിന്റെയും ശിഖരങ്ങള്‍ നീണ്ട് ശിലയ്ക്കരികിലെത്തിയാല്‍ അത് താനേ ഉണങ്ങിക്കരിയും. ഒരിക്കലും ശിലയ്ക്ക് തണലായി നില്‍ക്കില്ല. ശനിയുടെ സാന്നിധ്യം നിറയുന്ന ഇത്തരം കഥകള്‍ക്കിവിടെ പഞ്ഞമില്ല. എത്രപറഞ്ഞാലും തീരാത്ത വിശ്വാസകഥകൾ.

നാലു നൂറ്റാണ്ടിലേറെയായി സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു പൂജ നടത്താനുള്ള അനുവാദം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. മൂർത്തിക്കുചുറ്റുമായി രൂപപ്പെട്ടിട്ടുള്ള പ്രത്യേകമായ ഊർജ്ജസാന്നിധ്യം താരതമ്യേന ദുർബ്ബലമായ സ്ത്രീശരീരത്തിനു പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്ന വിശ്വാസമാണ് ഇത്തരമൊരു  വേർതിരിവിനു  നിദാനം. ഒന്നരവർഷം മുമ്പാണ്  അതിനു മാറ്റം  വരുത്തി കോടതിവിധിയുണ്ടായത്. തൃപ്തി ദേശായിയുടെയും മറ്റും നേതൃത്വത്തിൽ  ഒട്ടനവധി സമരങ്ങളും മറ്റും അതിനായി നടന്നുവന്നിരുന്നു.

ദിവസവും അമ്പതിനായിരത്തിലേറെപ്പേരാണ് പ്രാർത്ഥനയുമായി  ശനിശിംഗനാപ്പൂരിലെത്തുന്നത്. ശനിദോഷപരിഹാരത്തിനായി ഇന്ത്യയുടെ എല്ലാഭാഗത്തുനിന്നും ഭക്തർ ഇവിടെയെത്തുന്നു.  അമാവാസി നാളിലാണെങ്കില്‍ ഭക്തരുടെ എണ്ണം മൂന്നു ലക്ഷം കവിയും.  അമാവാസിയും ശനിയാഴചയും ചേർന്ന് വരുന്ന ദിനങ്ങൾ ഏറ്റവും പുണ്യമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ആ ദിനങ്ങളിൽ അഭൂതപൂർവമായ തിരക്കായിരിക്കും .  ഭക്തരുടെ കയ്യിൽ കറുത്ത തുണിയില്‍ പൊതിഞ്ഞ ശനിയുടെ പേടിപ്പെടുത്തുന്ന രൂപവും ഉണ്ടാകും നാളികേരവും എരുക്കിന്റെ ഇലകൾക്കൊരുത്ത മാലയും കറുത്ത തുണിയും ഒക്കെ തലത്തിൽ കരുതിയിട്ടുണ്ടാവും. ഒപ്പം എണ്ണ  നിറച്ചൊരു കുപ്പിയും. കാലാകാലങ്ങളായി ഭക്തരുടെ എണ്ണയഭിഷേകത്തിലാണ് ശനീശ്വരന്റെ കറുത്ത കൃഷ്ണശില. ഈ എണ്ണ  മണ്ണിലും പടർന്നിട്ടുള്ളതിനാലാവാം നടക്കുമ്പോൾ കാലിൽ ഒട്ടലനുഭവപ്പെടുന്നുമുണ്ട് . കുളികഴിഞ്ഞു ഈറനോടെ ദർശനം  നടത്തണമെന്നാണു  വിശ്വാസം.(കുളിമുറിയും കാവിമുണ്ടുമാണ് ശനിശിംഗനാപ്പൂരിലെ പ്രധാന ബിസ്സിനെസ്സ് എന്ന്  മോഹൻലാൽ ഒരിക്കൽ ഇവിടേക്കുള്ള യാത്രയെക്കുറിച്ചെഴുതിയ  കുറിപ്പിൽ പറഞ്ഞതോർക്കുന്നു) . പക്ഷേ നട്ടുച്ചസമയമായതിനാലാവാം അങ്ങനെയാരെയും അവിടെ കണ്ടതുമില്ല.    ശനിജയന്തിയാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ആഘോഷം. പല്ലക്കില്‍ ഭഗവാനെയിരുത്തി നാടുനീളെ ഘോഷയാത്രയായി  എഴുന്നെള്ളിക്കുന്നതാണ്    ആഘോഷത്തിന്റെ പ്രധാന ചടങ്ങ് .  എല്ലാദിവസവും അന്നദാനമുണ്ട്.

രണ്ടരമണിയോടെ മടക്കയാത്ര. 225 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരമുണ്ടു  കല്യാണിലേക്ക് .   കൃഷിയിടങ്ങൾക്കു മധ്യത്തിലൂടെയുള്ള നല്ല റോഡ് . ചുവന്നുതുടുത്ത മാതളപ്പഴങ്ങൾ നിറയെപ്പിടിച്ചുകിടക്കുന്ന ചെറിയ ചെടികൾ, പൂത്തുതുടങ്ങിയ ചോളച്ചെടികൾ, പച്ചവിരിച്ചു പരന്നുകിടക്കുന്ന കരിമ്പിൻതോട്ടങ്ങൾ, പൂക്കാനൊരുങ്ങിനിൽക്കുന്ന  മുന്തിരിത്തോട്ടങ്ങൾ, നിറയെ പൂക്കളുമായി സൂര്യകാന്തിപ്പാടങ്ങൾ, ... അങ്ങനെ എന്തൊക്കെ കൃഷിക്കാഴ്ചകളാണ് !  പീഠഭൂമിപ്രദേശമായ സമതലം കടന്നുകഴിഞ്ഞാൽ പിന്നിടുന്ന പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ  സഹ്യപർവ്വതതനിരകളുടെ ദൃശ്യഭംഗി വർണ്ണനാതീതം. ഉയർന്ന മലനിരകളിൽ ഒട്ടനവധി വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ. മഴ കുറവായതുകൊണ്ടു  ജലസമൃദ്ധി കുറഞ്ഞെങ്കിലും കാഴ്ചയ്ക്കു കൗതുകം പകരുന്നവ തന്നെ.  നോക്കിനോക്കിയിരിക്കെ ഇരുട്ടു പരന്നു. പിന്നെയും നീണ്ട യാത്ര.  ഒമ്പതുമണിയോടെ വീട്ടിലെത്തി. അങ്ങനെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ഈ തീർത്ഥയാത്രയ്ക്കു  പരിസമാപ്തിയുമായി.

Image result for shirdi sai baba images





Image may contain: one or more people, people standing and outdoor

Image result for ശനിശിംഗനാപ്പൂർ






Sunday, September 2, 2018

കനിവോലും കതിരുകള്‍ മെല്ലെ നീട്ടി
കതിരവന്‍ വന്നു ചിരിച്ചു നില്‍പ്പൂ
കണ്ണീരിന്‍ പെരുമഴ പെയ്തൊഴിഞ്ഞാ
കര്‍ക്കടകക്കാറും പോയ്മറഞ്ഞു.
പിന്നെത്തെളിഞ്ഞൊരാ ചിങ്ങവെയില്‍
മുറ്റത്തു  പൂക്കളായ് പുഞ്ചിരിച്ചു.
തൊടികളില്‍ സ്നേഹത്തിന്‍ വെണ്മയാലീ
തുമ്പകള്‍ പുഞ്ചിരി തൂകിടും പോല്‍
ഹൃദയത്തിലെന്നും വിടര്‍ന്നിടട്ടെ
സ്നേഹത്തിന്നായിരം ശുഭ്രസൂനം
നിറയട്ടെ പാരിലാ പരിമളത്തിന്‍
നിത്യാനുഭൂതിതന്നാത്മഹര്‍ഷം
വിണ്ണിന്‍പ്രഭാപൂരവിസ്മയത്തിന്‍
വർണ്ണാങ്കിതം  സ്നേഹജ്വാലയെങ്ങും..

താളിയോല പ്രണയലേഖന മത്സരം

എന്റെ ജീവന്റെ തുടിപ്പായ
പ്രണയപ്പക്ഷീ...,
എന്റെ ഹൃദയം നിനക്കു മുന്നില്‍ അനാവരണം ചെയ്യപ്പെടുമ്പോള്‍
വാക്കുകള്‍ എനിക്കന്യമാകുന്നു.
എന്റെ ഓരോ മൗനത്തുണ്ടുകളിലും നിന്നോടു  പറയാനുള്ള ഒരായിരം കഥകളെന്ന്
നീയറിഞ്ഞിരിക്കുമോ..
എന്റെ ഓരോ പ്രണയകടാക്ഷത്തിലും നിനക്കായുദിക്കന്ന സ്നേഹസൂര്യപ്രഭയെ
നീ കണ്ടിരിക്കുമോ..
എന്റെ ഓരോ നെടുവീര്‍പ്പിന്റെ ഈണത്തിലും നിനക്കായി പാടുന്ന പ്രണയരാഗങ്ങളെ
കാതു കൂര്‍പ്പിച്ചു നീ കേട്ടിരിക്കുമോ..
നിന്റെ താരാട്ടു കേട്ടുറങ്ങാനും നിന്റെ തുയിലുണര്‍ത്തിനായ് കാതോര്‍ക്കാനുമായ്
മാത്രമാണ്  ഇന്നെന്റെ സന്ധ്യകളും പുലരികളും .
എന്നോ ഞാന്‍ കണ്ടിരുന്ന സ്വപ്നങ്ങളില്‍
കൈ കോര്‍ത്തു പിടിച്ചു നടന്നിരുന്ന സ്നേഹരൂപത്തിന് നിന്റെ ഛായയെന്നറിയുമ്പോള്‍
സ്വയം മറന്നു പോകുന്നു.
മലഞ്ചെരുവിലെ കാറ്റിനു ശക്തിയേറുമ്പോള്‍ എന്നെ നെഞ്ചോടു ചേര്‍ത്തിരുന്ന കൈകളുടെ സ്നേഹം നിന്റേതു മാത്രമാണെന്നറിയുമ്പോള്‍ ഹര്‍ഷപുളകിതമാവുന്നു എന്റെ മേനി. ജന്മാന്തരങ്ങളായ്നീ എന്നിലുണ്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുകയാണ് ഇന്നു ഞാനോരോ നിമിഷവും.
ഈ നിമിഷങ്ങളില്‍ പ്രിയനേ നീന്റെ സ്നേഹം നിശാന്ധകാരത്തില്‍ മാര്‍ഗ്ഗദീപമായ്,
പകല്‍ താപത്തില്‍ കുളിരേകും തണലായ് എന്നോടൊപ്പമുണ്ടെന്നെതാണെന്റെ ശക്തി   .
ആ ഉണ്മയില്‍ ഞാനെല്ലാം മറക്കുന്നു..
പ്രിയനേ, നിന്നിലലിയുകയണ് ഞാനോരോ നിമിഷവും.
നിന്നെ അറിയുകയാണ് ഓരോ സ്പന്ദനത്തിലും...

നിലാവുദിക്കുന്ന ആകാശച്ചെരുവിലെങ്ങോ
നീയെന്റെ ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്നു.
നമുക്കിടയില്‍ വാക്കുകളും വരികളുമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
പകരം ഉദാത്തസ്നേഹത്തിന്റെ
സംഗീതവീചികള്‍ മാത്രം.
അര്‍ത്ഥപൂര്‍ണ്ണമായ രാഗവിസ്മയങ്ങളില്‍
ആ അമൃതഗീതം എന്നിലേയ്ക്കൊഴുകിയെത്തിയിരുന്നു
എന്റെ ഹൃദയം ഒരു പ്രണയപയോധിയായ് മറുന്നത് ഞാനറിഞ്ഞതേയില്ല.

സ്വപ്നങ്ങള്‍ക്ക് നിറപ്പകിട്ടുണ്ടെന്ന് സന്ധ്യയാണെനിക്കു കാട്ടിത്തന്നത്.
ചിറകുകളുണ്ടെന്നത് മേഘങ്ങളും.
പ്രണയമാനസങ്ങള്‍ നക്ഷത്ര ഖചിതങ്ങളെന്ന് എന്നോടു മന്ത്രിച്ചത്
ഇരുളുമൂടിയ അനന്തവിഹായസ്സും.
വര്‍ണ്ണശബളമായ സ്വപ്നങ്ങളുമായി, മേഘച്ചിറകുകളോടെ ഹൃദയങ്ങളൊന്നായി പറന്നുയരാം..
രാവു വിരിച്ചിട്ട ആകാശപ്പരവതാനിയില്‍ നക്ഷത്രങ്ങള്‍ക്കിടയിലൂടെ
എത്ര ദൂരം സഞ്ചരിക്കാനാവും!
നിന്റെ സ്നേഹവിരലുകള്‍എന്നോടു ചേര്‍ന്നുണ്ടെങ്കില്‍ പ്രളയകാലത്തോളം
പ്രണയം നുകര്‍ന്ന് അനന്തതയിലേയ്ക്കു നടന്നു കയറാം നമുക്ക്..
പ്രണയം പൂക്കുന്ന താഴ്വരകളിലൂടെ, അളവറ്റ സ്നേഹം പരസ്പരം പങ്കുവെച്ച്
ഒരിക്കലും പിരിയാതെ,കോര്‍ത്തുപിടിച്ച കൈകളോടെ
നമുക്കു നടക്കാം ചക്രവാള സീമകളിലേയ്ക്ക്.
ഒരു സ്നേഹക്കടലിന്റെ തീരത്ത് പ്രണയമധുരം നുകര്‍ന്നിരിക്കാം,കല്പാന്തകാലം .
ഒടുവില്‍ നിന്റെ താരാട്ടുപാട്ടിനു കാതോര്‍ത്ത് നിന്റെ മടിയില്‍ തലചായ്ച്ച് ഒന്നു മയങ്ങട്ടെ ഞാന്‍ ..ആത്മ നിര്‍വൃതിയുടെ തീരാമയക്കത്തില്‍ നിന്നൊരിക്കലും ഉണരാതെ.. 

ടാഗോർ, ഗീതാഞ്ജലി - 39

When the heart is hard and parched up, come upon me with a shower of mercy.
When grace is lost from life, come with a burst of song.
When tumultuous work raises its din on all sides shutting me out from beyond, come to me, my lord of silence, with thy peace and rest.
When my beggarly heart sits crouched, shut up in a corner, break open the door, my king, and come with the ceremony of a king.
When desire blinds the mind with delusion and dust, O thou holy one, thou wakeful, come with thy light and thy thunder.



ഹൃദയം ഉണങ്ങിവരണ്ടുറഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ
കാരുണ്യത്തിന്റെ കുളിർമഴയായ്
നീ പെയ്തിറങ്ങുക.
പ്രസാദം കൈമോശം വന്ന ജീവിതത്തിലേക്ക്
ഒരു മധുരഗാനവുമായ് നീ വന്നണയുക.
പ്രക്ഷുബ്ധമായ പ്രവൃത്തിമേഖലകളുടെ
ശബ്ദകോലാഹലങ്ങളിൽ എന്റെ സ്വത്വം തളച്ചിടപ്പെടുമ്പോൾ
നിശ്ശബ്ദതയുടെ സങ്കേതമേ, നീയെന്നിൽ ശാന്തി പകരുക.
നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്ന  പ്രാർത്ഥനാനിരതമായ ഹൃദയം
ഏതോ കോണിൽ ബന്ധനസ്ഥനാക്കപ്പെടുമ്പോൾ
വാതായനങ്ങൾ ഭേദിച്ച്,
നിയന്താവേ, പ്രൗഢസാന്ദ്രമായ് നീയെന്നിലേക്കണയുക.
കാമം എന്റെ മനസ്സിനെ മായാധൂളികൾ  ചാർത്തി  അന്ധമാക്കുമ്പോൾ
എന്റെ പുണ്യസ്വരൂപാ,
സർവ്വസാക്ഷിയായ ദേവാ,
ജ്യോതിസ്വരൂപമായ് , ഒരു മേഘനാദമായ്
നീയണയുക  .... 

Wednesday, August 29, 2018

ഓണപ്പാട്ട്

ഓണം വരുന്നെന്നു ചൊല്ലിക്കടന്നുപോയ്
ചെല്ലക്കുരുന്നൊരു പൂങ്കാറ്റ് ,മണി-
ക്കുട്ടിക്കുറുമ്പിയാം പൂങ്കാറ്റ് , നറും
പൂമണം തന്നൊരു  പൂങ്കാറ്റ്..

മാവേലിത്തമ്പുരാനെത്തുമല്ലോ തിരു-
വോണപ്പുലരിയില്‍  മാലോകരേ.. 
പൂക്കളം തീര്‍ക്കണം പൂവില്ലു കൊട്ടണം
പൊന്നോണക്കോടിയണിഞ്ഞിടേണം
.......................(ഓണം വരുന്നെന്നു ചൊല്ലിക്കടന്നുപോയ്)

തുമ്പപ്പൂത്തോണിയിലേറിവരുന്നൊരു
തിരുവോണത്തുമ്പിയെക്കാണവേണം
തൃക്കാക്കരപ്പനു നേദിച്ച പൂവട
തിരുവോണത്തുമ്പിക്കു നൽകവേണം
.......................(ഓണം വരുന്നെന്നു ചൊല്ലിക്കടന്നുപോയ്)


 കാലമേ, നിന്നോടൊപ്പ-
മെത്തിടാനാവാതല്ലോ
കാത്തുനില്ക്കുന്നു ഞാനീ 
നാട്ടുപാതയിലിന്ന്
ഓര്‍മ്മകളൊന്നൊന്നായി 
വന്നെന്നെ വിളിക്കുന്നു
ഓടിയെത്തീടാനാവാതെന്നെ 
ഞാന്‍ വിലക്കുന്നു
.
ശുഭസായാഹ്നം നേരുന്നു 
മിനി മോഹനൻ 

മരീചിക. ( കഥ )

മരീചിക.
---------------
"മക്കളുരണ്ടാളും നാട്ടിൽ വരുന്നുണ്ട്, അടുത്തമാസം."
വെകുന്നേരം ഗിരിജ  ഓഫീസിൽനിന്നു വന്ന്  അടുക്കളയിൽ ചായയുണ്ടാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴാണ് ചന്ദ്രൻ അതു പറഞ്ഞത്. വേലിയേറ്റസമയത്ത് ഉയർന്നുപൊങ്ങുന്ന തിരമാലകൾപോലെ സന്തോഷവും ആകാംക്ഷയും ആശങ്കയുമെല്ലാം ചേർന്നൊരു തിരയിളക്കം ആ മനസ്സിലുണ്ടായി. ഒരുനിമിഷം ഒന്നും മിണ്ടാനാവാതെ വായപൊളിച്ചു നിന്നുപോയി.
" താനെന്താ ഒന്നും മിണ്ടാത്തത് ?"
" അല്ല സാർ. എനിക്കു സന്തോഷം  കൊണ്ട്  എന്താണു പറയേണ്ടതെന്നറിയില്ല. എത്രനാളുകൊണ്ടു ഞാൻ കാത്തിരിക്കുന്നതാണവരെ."
ഒരു നേർത്ത ചിരിയോടെ ചന്ദ്രനൊന്നു മൂളുകമാത്രം ചെയ്തു.
ഗിരിജ പക്ഷേ ഹർഷോന്മാദത്തിൽ എല്ലാം മറന്നപോലെയായിരുന്നു. ചായയിൽ  മധുരമിടുന്നതുപോലും മറന്നുപോയി.  മനസ്സിൽ നൂറുനൂറുചിന്തകൾ ഇരച്ചുകയറുകയായിരുന്നു. മക്കൾ വരുന്നു! അവർക്കുവേണ്ടി എന്തൊക്കെയാണൊരുക്കേണ്ടത്! വിദേശത്തുനിന്നു വരുന്നതല്ലേ.. അവരുടെ ഇഷ്ടങ്ങളും അനിഷ്ടങ്ങളുമൊക്കെ ഇപ്പോൾ എന്താണെന്നർക്കറിയാം. ചന്ദ്രൻ സറാണെങ്കിൽ അകെ തണുപ്പൻ മട്ടിലും. എന്നുവരും എപ്പോൾ വരും എന്നുപോലും കൃത്യമായി പറഞ്ഞില്ല. എങ്കിലും ചോദിച്ചറിയാതെ  തരമില്ലല്ലോ..
"ഇക്കൊല്ലത്തെ  ഓണം നാട്ടിൽകൂടാനാണു വരുന്നത്. അടുത്തമാസം 10  നെത്തും. സെപ്റ്റംബർ 9  നു  രണ്ടുപേരും മടങ്ങും. "
ഹോ! ആശ്വാസമായി. ഒരുമാസത്തോളം ബാക്കിയുണ്ട്. വേണ്ട ഒരുക്കങ്ങളൊക്കെ  നടത്താം. ചെയ്തുതീർക്കാൻ ഒരുപാടുകാര്യങ്ങളുണ്ട്. അവർ വരുമ്പോൾ ഒന്നിനും ഒരു കുറവും വരരുത്. എല്ലാ സ്നേഹപരിചരണങ്ങളുമനുഭവിച്ച്,  തിരികെപോകാൻ അവർക്കു തോന്നരുത്.
അമൃതും ഭാര്യ ദിവ്യയും  അവരുടെ നാലുവയസ്സുകാരി  മോൾ ഗൗരിയും ഐർലണ്ടിലാണ്.  അനഘയും ഭർത്താവു ഹേമന്തും മക്കൾ മീരയും മാധവും സിംഗപ്പൂരിലും. മീര മാത്രമേ സ്‌കൂളിൽ പോകാൻ തുടങ്ങിയിട്ടുള്ളു. മാധവിനെ ചന്ദ്രൻസർ കണ്ടിട്ടേയില്ല. ആദ്യമായാണ് മാധവിനെ നാട്ടിൽകൊണ്ടുവരുന്നത്. ഹേമന്തിന്റെ മാതാപിതാക്കളും സഹോദരങ്ങളുമൊക്കെ സിംഗപ്പൂരിലായതുകൊണ്ട് അവിടെത്തന്നെയായിരുന്നു പ്രസവം.
ഗിരിജയ്ക്കു രാത്രി കിടന്നപ്പോൾ   ആകെക്കൂടിയൊരു വെപ്രാളമായിപ്പോയി. താൻ പ്രസവിക്കാത്ത തന്റെ  മക്കൾ. അവർക്കുവേണ്ടി എന്തൊക്കെ ചെയ്താലാണു മതിയാവുന്നതെന്ന് ഒരു   രൂപവുമില്ല.  രാധികടീച്ചർ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ എന്തൊക്കെയാവും ചെയ്യുക.. ആലോചിച്ചാലോചിച്ചു രാത്രി ഉറങ്ങാൻ പോലും കഴിഞ്ഞില്ല.  അവൾ ചന്ദ്രനെ നോക്കി. അയാൾ ശാന്തനായി ഉറങ്ങുന്നു. അല്ലങ്കിലും അയാളങ്ങനെയാണ്. വളരെവേഗമാണുറങ്ങുന്നത്.

വീടുപെയിന്റിംഗ് കഴിഞ്ഞിട്ടു മാസങ്ങളെ ആയുള്ളൂ. ഒക്കെ വൃത്തിയായിത്തന്നെ കിടക്കുന്നു. പക്ഷേ കുട്ടികളുടെ മുറികളിലെ കാർട്ടനൊക്കെ മാറ്റേണ്ടിവരും. പിന്നെ പുതിയ കിടക്കവിരികളും ഒക്കെ വേണം. പിന്നെയെന്തൊക്കെ മാറ്റണമെന്ന് വിശദമായി എല്ലാം നോക്കിയിട്ടുവേണം തീരുമാനിക്കാൻ. ഓരോന്നോർത്തകിടന്നു ഗിരിജയും മെല്ലെ ഉറക്കത്തിലായി.

ചന്ദ്രൻ സാറിന്റെ ജീവിതത്തിലേക്കു കടന്നുവരുമ്പോൾ ഈ മക്കളെ കിട്ടുന്നതിലായിരുന്നു ഏറെ സന്തോഷം. അവരെ നേരത്തെതന്നെ അറിയാം. നല്ല കുട്ടികൾ. ഓഫീസിൽ ഏവർക്കും പ്രിയപ്പെട്ടവർ. രാധികടീച്ചർ അവരെ അത്ര നന്നായാണ് വളർത്തിക്കൊണ്ടുവന്നത്. അവരെപ്പോലെ സ്വഭാവഗുണമുള്ളൊരമ്മയ്ക്ക് ഇതുപോലെ നല്ല മക്കളുണ്ടായില്ലെങ്കിലല്ലേ അതിശയിക്കേണ്ടൂ. പക്ഷേ ഈ വീട്ടിൽ വന്നിട്ടും ഇന്നോളം അവരോടൊന്ന് ഫോണിൽപോലും സംസാരിക്കാനായില്ല. അവർ അച്ചനും മക്കളും തമ്മിൽ മിക്കവാറും ദിവസങ്ങളിൽ വീഡിയോകോൾ നടത്തും. ഓഫീസ് സമയത്താകുന്നതുകൊണ്ടു കാണാനോ സംസാരിക്കാനോ ഒന്നും കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.  വിശേഷങ്ങളെല്ലാം ചന്ദ്രൻ സർ പറയും. എങ്കിലും ഒന്നു കാണാനും അവരോടു  സംസാരിക്കാനുമൊക്കെ എന്തുകൊതിച്ചിട്ടുണ്ട്! അമ്മയാകാൻ കഴിയില്ലെന്നു മുദ്രകുത്തപ്പെട്ട ഒരു സ്ത്രീക്ക് മറ്റൊരുസ്ത്രീയുടെ മക്കളെ ആഗ്രഹിക്കാൻ എന്തെങ്കിലും അർഹതയുണ്ടോ.. ഇപ്പോഴും മനസ്സിൽ ചോദിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചോദ്യമാണിത്. ഉത്തരം കിട്ടാത്ത ചോദ്യം.

രാജീവുമായി നാലുവർഷത്തെ പ്രണയത്തിനുശേഷമാണു  വിവാഹിതരായത്. പിന്നീട് അത്ഭുതം തോന്നിയിട്ടുണ്ട്, അയാൾക്കെങ്ങനെ പ്രണയിക്കാനായി എന്ന് . അമ്മയെയും സഹോദരിമാരെയും  ഭയന്നു ഭാര്യയോടു  സംസാരിക്കാൻപോലും തയ്യാറാകാത്ത ആ മനുഷ്യന് എന്തിനായിരുന്നു ഒരു വിവാഹം എന്നു സ്വയം ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട് പലപ്പോഴും. വിവാഹശേഷം അയാളുടെ സ്നേഹമെന്തെന്ന്  അറിഞ്ഞിട്ടേയില്ല.  കുട്ടികളുണ്ടാകാത്തതിന് അമ്മയുടെയും സഹോദരിയുടെയും കുത്തുവാക്കുകളും ഭത്സനങ്ങളും കേട്ടുമടുത്താണ് വിവാഹമോചനം എന്ന വഴി കണ്ടെത്തിയത്. നന്നായി വൈദ്യപരിശോധന നടത്താനോ ഡോക്ടർമാരുടെ സഹായം തേടാനോ ഒന്നും അയാൾ തയ്യാറായതുമില്ല. ആർക്കായിരുന്നു കുഴപ്പമെന്നുപോകും തെളിഞ്ഞിരുന്നില്ല.  ഭൂമിയിലെ നരകം കണ്ടറിഞ്ഞ എട്ടുവർഷങ്ങൾ. പിന്നെ നീണ്ട ഏകാന്തത. അമ്മയോടൊപ്പവും ഹോസ്റ്റലുകളിലുമായി വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയ്ക്കൊണ്ടിരുന്നു. വീണ്ടുമൊരു വിവാഹത്തെക്കുറിച്ചോർക്കാൻതന്നെ ഭയന്ന കാലം. വിദേശത്തായിരുന്ന അനിയനും കുടുംബവും തിരികെ നാട്ടിലെത്തി അമ്മയോടൊപ്പം താമസമായപ്പോൾ ഒറ്റപ്പെടൽ അറിയാൻ തുടങ്ങി. പിന്നെ ഹോസ്റ്റലുകൾ തന്നെയാക്കി ശരണം. നാട്ടിലേക്കു സ്ഥലം മാറ്റം  കിട്ടിയപ്പോഴാണ് വീടുവാങ്ങിയത്. താമസിക്കാൻ  അമ്മയും ഒപ്പം വന്നു. അന്നും മറ്റൊരു വിവാഹത്തെക്കുറിച്ച്  ആലോചിച്ചില്ല. ചന്ദ്രൻ സാർ ഓഫീസിൽ സൂപ്രണ്ടായി വന്നപ്പോൾ രാധികടീച്ചർ പൂർണ്ണ ആരോഗ്യവതിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ റിട്ടയർമെന്റ് കഴിഞ്ഞവർഷമാണ്  ടീച്ചർ ക്യാൻസറിനടിപ്പെട്ടത്‌. ചികിത്സകളൊക്കെ നടത്തിയെങ്കിലും ആറുമാസം മാത്രമേ പിന്നീടവർ ജീവിച്ചിരുന്നുള്ളു. അമ്മയുടെ മരണാന്തരചടങ്ങുകൾക്കുശേഷം  മക്കൾ വിദേശത്തേക്ക് തിരികെപ്പോയപ്പോൾ സാർ ഏകനായി. എപ്പോഴോ പിന്നെ ഇങ്ങനെയൊരു വിവാഹാലോചന ഓഫീസിൽ വന്നു. കുറെയേറെ നിർബ്ബന്ധവും പ്രേരണകളുമൊക്കെയായപ്പോൾ അതങ്ങു നടന്നു. അനിയനും ഭാര്യയും ചേച്ചിയും ഒട്ടും സഹകരിച്ചില്ല. അവർക്കു നാണക്കേടാണത്രെ! അമ്മയും ചേച്ചിയുടെ ഭർത്താവുമായിരുന്നു ഒപ്പം നിന്നത്. സറിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നും വളരെക്കുറച്ചുപേർ മാത്രമേ വിവാഹത്തിന് സംബന്ധിച്ചുള്ളു.  കല്യാണം കഴിഞ്ഞു ചന്ദ്രൻ സറിന്റെയൊപ്പം താമസമായപ്പോൾ 'അമ്മ തറവാട്ടിലേക്ക് തിരികെപ്പോയി. വീടുനോക്കാൻ പറ്റാതെവന്നപ്പോൾ  ഗിരിജക്കു തന്റെ  വീട് വിൽക്കുകയെ വഴിയുണ്ടായിരുന്നുള്ളു.

ചന്ദ്രൻസാറിന്റെയൊപ്പമുള്ള ജീവിതം ഒരു രണ്ടാംഭാര്യയുടേതാണെന്നു തോന്നിയിട്ടേയില്ല. സാർ അത്രയധികം സ്നേഹം പകർന്നിരുന്നു. അതീവശ്രദ്ധയും കരുതലും തന്നെ ആത്മവിശ്വാസമുള്ളവളാക്കി. താനും ഈ ലോകത്തു വിലയുള്ളവളാണെന്ന ചിന്ത ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ സ്നേഹിക്കാൻ പഠിപ്പിച്ചു. ദിവസങ്ങൾ ആഘോഷങ്ങളാക്കിമാറ്റി ജീവിതത്തിൽ. ചന്ദ്രൻസാറിന്റെ ബലിഷ്ഠകരവലയത്തിലെ സുരക്ഷിതത്വം ജീവിതത്തിനു പുതിയ മാനം  നൽകുകയായിരുന്നു. ആ സ്നേഹത്തിനും ജീവിതത്തിൽ ഇന്ന് കടന്നുപോകുന്ന  ഈ ആനന്ദനിമിഷങ്ങൾക്കും പകരമായി എന്തുകൊടുത്തലായും മതിയാകില്ല. അതിനു ഏറ്റവും നല്ല വഴി അമ്മയെ നഷ്ടപ്പെട്ട ആ മക്കൾക്ക് താൻ  ശരിയായ അമ്മയാവുക എന്നാണ്. അതിനായി എന്തും ചെയ്യാൻ അവൾ ഒരുക്കവുമായിരുന്നു. അവളുടെ മനസ്സ് ചന്ദ്രൻ സാറും നന്നായി മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു.

ദിവസങ്ങൾ അതിവേഗം ഓടിപ്പൊയ്ക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഒരുക്കങ്ങളൊക്കെ വേണ്ടവിധത്തിൽത്തന്നെ നടത്തി. പലദിവസങ്ങളിലും അവധിയെടുത്താണ് ആവശ്യമുള്ള സാധനങ്ങളൊക്കെ വാങ്ങി ശേഖരിച്ചത്. എല്ലാവർക്കും പുതുവസ്ത്രങ്ങളെടുത്തുവച്ചു. പാകമാകുമോയെന്നും ഇഷ്ടമാകുമോയെന്നും തീർച്ചയില്ല. എങ്കിലും എല്ലാമിരുന്നോട്ടെ. ഒന്നിനും ഒരു കുറവും വരുത്തേണ്ട. പക്ഷേ  ആ ദിവസങ്ങളിലൊക്കെ പ്രതീക്ഷിച്ചൊരാഹ്ലാദം  ചന്ദ്രൻസാറിൽ കാണാനായില്ലെന്നത് ഗിരിജ ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. താൻ ചെയ്യുന്നതൊന്നും തൃപ്തിയാകുന്നില്ലയോ.. എങ്കിലൊന്നു പറഞ്ഞുകൂടേ.. തനിക്കു മക്കളോടുള്ള കറകളഞ്ഞ സ്നേഹം സാറിനും അറിവുള്ളതാണല്ലോ.
ഒരുവൈകുന്നേരം  ഉപ്പേരി വറുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ സർ അടുക്കളയിലേക്കു വന്നു. സർ എന്തോ പറയാനാഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ. പക്ഷേ ഒരു നിസ്സഹായാവസ്ഥ.
'' എന്തുപറ്റി സർ, മുഖം വല്ലാതെയിരിക്കുന്നത്?''
''ഏയ് ഒന്നുമില്ല ഗിരീ . നിനക്കു  തോന്നുന്നതാണ് . I'm alright ''
സർ പിന്നെ അവിടെ നിന്നില്ല.
ഇടയ്ക്കു സർ ആരോടൊക്കെയോ ഫോണിൽ സംസാരിക്കുന്നതും കാണുന്നുണ്ടായിരുന്നു.  ഗൗരവമുള്ളതെന്തോ സാറിനെ അലട്ടുന്നുണ്ട് . പക്ഷേ  അതെന്തുകൊണ്ടു  തന്നോടു  പങ്കുവെക്കുന്നില്ല എന്നവൾ ലേശം പരിഭവത്തോടെ ഓർക്കാതിരുന്നുമില്ല. ഒന്നും കുത്തിക്കുത്തിച്ചോദിച്ചു വരാനിരിക്കുന്ന സന്തോഷദിനങ്ങളുടെ പ്രഭ കുറയ്‌ക്കേണ്ട എന്നവൾ തീരുമാനിച്ചു .
 ഓഗസ്റ് ഒമ്പതാം തീയതിമുതൽ സെപ്റ്റംബർ ഒമ്പതുവരെ അവധിക്കായി നേരത്തെതന്നെ അപേക്ഷ കൊടുത്തിരുന്നു. ഓഫീസിൽ പലരും  അസൂയക്കാരാണ്. ഒളിഞ്ഞും തെളിഞ്ഞുമൊക്കെ പലരും പരിഹസിക്കുന്നുമുണ്ട്. ഗിരിജ എല്ലാം തമാശയായേ എടുത്തുള്ളൂ. കാലം തനിക്കു നൽകുന്ന ഈ വലിയ ഭാഗ്യത്തിന് അതൊന്നും ഒരു വിലങ്ങുതടിയേ  അല്ല. ഒരു പരിഹാസവും കുത്തുവാക്കുകളും തന്നെ തളർത്തുകയുമില്ല.
ചന്ദ്രൻസാറിന്റെ ഗൗരവത്തിനും ആലോചനയ്ക്കുമൊക്കെ കുറച്ചു കനമേറുന്നുവോ എന്നവൾക്കു  തോന്നാതിരുന്നില്ല. ചോദിച്ചു ശല്യം ചെയ്യാൻ എന്തുകൊണ്ടോ അവൾക്കു തോന്നിയതുമില്ല.
ഓഗസ്റ്റ്  എട്ടാം തീയതി രാവിലെ ഓഫീസിൽ പോകാനിറങ്ങിയപ്പോൾ അവൾ പറഞ്ഞു
"സർ, നാളെമുതൽ ഒരുമാസത്തേക്കു ഞാൻ ലീവ് ആണ്."
സർ  ഒന്നു  ഞെട്ടി. അല്പം ഈർഷ്യയോടെതന്നെ അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു.
"അതെന്തിനാണു  ലീവ് എടുത്തത്? എന്നോട് ചോദിച്ചിട്ടു പോരായിരുന്നോ ?"
"കുട്ടികൾ വരുന്നതല്ലേ .. അപ്പോൾപ്പിന്നെ ഞാൻ വീട്ടിലുണ്ടാവേണ്ടേ എല്ലാക്കാര്യത്തിനും"
അവൾ ചിരിച്ചുകൊണ്ടാണു  മറുപടി പറഞ്ഞത്.
സറിന്റെ  മുഖം കുനിഞ്ഞു. കുറച്ചുനേരം നിശ്ശബ്ദതയായിരുന്നു. പിന്നീടദ്ദേഹം മുഖത്തേക്കു  നോക്കാതെതന്നെ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി.
"ഒരു പ്രശ്നമുണ്ടു  ഗിരീ . കുറച്ചുദിവസമായി നിന്നോടൊന്നു പറയാൻ ഞാനിങ്ങനെ .... എനിക്കറിയില്ല നിന്നോടെങ്ങനെ പറയണമെന്ന്. "
അവളുടെ മുഖത്തെ ചിരി മാഞ്ഞു .
"സർ, എന്താണെങ്കിലും പറയൂ . എന്തു  പ്രശ്നമാണെങ്കിലും നമുക്കു  പരിഹരിക്കാം. മക്കളെത്തുമ്പോൾ ഒരു പ്രശ്നവും ഇവിടെയുണ്ടാവാൻ പാടില്ല. ഈ വീട് അവർക്കൊരു സ്വർഗ്ഗമാകണം. അതിനായി എന്തുവേണമെങ്കിലും നമുക്കു  ചെയ്യാം"
" ഗിരീ , നിനക്കറിയാമല്ലോ, അവർക്കു കുറേനാളായി നാട്ടിലേക്കുവരാൻ  താല്പര്യമില്ലായിരുന്നു. ഞാൻ ഒരുപാടു  നിർബ്ബന്ധിച്ചിട്ടാണ് ഇപ്പോൾ വരുന്നത്. പക്ഷേ അവർക്കൊരു  നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു."
ചന്ദ്രൻ സർ സംസാരം  പൊടുന്നനെ നിർത്തി.
"എന്താണ് നിബന്ധന?"
ഗിരിജ ആകാംക്ഷഭരിതയായി. ഇങ്ങനെയൊരു നിബന്ധനയെക്കുറിച്ചു സർ എന്തുകൊണ്ടാണിതുവരെ  പറയാതിരുന്നത് !
മുഖമുയർത്താതെതന്നെ ചന്ദ്രൻസർ  മെല്ലെപ്പറഞ്ഞുതുടങ്ങി.
"ഞാൻ നിന്നെ വിവാഹം ചെയ്തത് അവർക്കിഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. പക്ഷേ  വിരോധവും പറഞ്ഞില്ല. ഇഷ്ടക്കെടു  മെല്ലേ  മാറിക്കൊള്ളുമെന്നാണ് ഇതുവരെ ഞാൻ കരുതിയിരുന്നത്. നിനക്ക് വിഷമമായെങ്കിലോ  എന്നോർത്ത് ഇതുവരെ പറയാതിരുന്നതാണ്.  ഞാനവരോട് നാട്ടിൽ  വരുന്നകാര്യം ചോദിച്ചപ്പോഴൊക്കെ  നീയുള്ളവീട്ടിൽ അവർ വരില്ലയെന്നു പറഞ്ഞിരുന്നു. അവരെയൊന്നുകാണാൻ, എന്റെ കൊച്ചുമക്കളുടെ കൊഞ്ചൽകേൾക്കാൻ എനിക്കെത്ര കൊതിയുണ്ടായിരുന്നെന്നു നിനക്കും അറിയുന്നതല്ലേ. "
സർ ഒന്നു  നിർത്തി.
ഗിരിജ ഷോക്കേറ്റതുപോലെ നിശ്ചലയായിപ്പോയി. അവൾക്കിതാദ്യത്തെ അറിവാണ്.
അല്പനേരത്തെ മൗനത്തിനുശേഷം സർ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി.
'' അവർ വരണമെങ്കിൽ നീ ഈ വീട്ടിലുണ്ടാവാൻ  പാടില്ലെന്നവർ തീർത്തുപറഞ്ഞു. അതുകൊണ്ട് ഇന്നുമുതൽ നീ വർക്കിങ് വിമൻസ് ഹോസ്റ്റലിൽ താമസിക്കണം. ഒരുമാസത്തേക്കു ഞാൻ താമസം ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ജസ്റ്റ് ഒരുമാസം. അവർ പോകുന്നതുവരെ മാത്രം. നിനക്കെന്നോട് വിരോധമൊന്നും തോന്നരുത്. നീ ഇന്നുപോയി ലീവ് ക്യാൻസൽ ചെയ്യണം.  വൈകുന്നേരം നമുക്ക് ഹോസ്റ്റലിൽ പോകാം."
കുറച്ചുസമയത്തേക്കു ഗിരിജ ശൂന്യതയിലെന്നപോലെ നിന്നു.
പിന്നെ അവൾ മെല്ലെ പടികടന്നു വഴിയിലേക്കിറങ്ങിനടന്നു. റോഡ് അവൾക്കുമുന്നിൽ നീണ്ടുകിടന്നിരുന്നു.