Monday, August 12, 2019

യാത്രകളിൽ എന്നെ വിസ്മയിപ്പിച്ച കാഴ്ചകൾ - 2

മണികരനിലെ തിളയ്ക്കുന്ന നീരുറവകൾ
-------------------------------------------------------------
വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പു നടത്തിയ, ഹിമാചൽപ്രദേശിലൂടെയുള്ള യാത്രയിലാണ് മണികരൻ സന്ദർശിക്കാനിടയായത്.
കുളുപട്ടണത്തിൽനിന്ന് ഏകദേശം  45 കിലോമീറ്റർ യാത്രയുണ്ട് പാർവ്വതിതാഴ്‌വരയിലെ   മണികരനിലേക്ക്. വളരെത്തണുപ്പുള്ള സ്ഥലങ്ങളാണ് ഹിമാചൽപ്രദേശിലെ ഷിംലയും  കുളുവും മണാലിയുമൊക്കെ. കമ്പിളിക്കുപ്പായങ്ങളും ഷാളുമൊക്കെയുണ്ടെങ്കിൽപ്പോലും അരിച്ചുകയറുന്ന തണുപ്പുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ. അങ്ങനെയുള്ളയുള്ള ഒരിടത്ത് തിളച്ചുമറിയുന്ന വെള്ളമുള്ള നീർചാലുകളും പൊയ്കകളുമൊക്കെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞാൽ അതു  നമ്മളെ അമ്പരപ്പിക്കില്ലേ..അതാണു മണികരനിൽ കാണാൻ കഴിഞ്ഞത്.  

ഹിന്ദുക്കളും സിക്കുകാരും ഒരുപോലെ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നൊരു തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമാണ് മണികരൻ. ഹിമാചൽപ്രദേശിലെ കുളു ജില്ലയിൽ പാർവ്വതിനദിക്കരയിലാണ് ഈ പുണ്യസ്ഥലം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 
ഹൈദവവിശ്വാസപ്രകാരം മഹേശ്വരൻ ഈ താഴ്‌വരയിൽ മൂവായിരം സംവത്സരങ്ങൾ തപസ്സനുഷ്ഠിച്ചുവെന്നും ഈ മനോഹരമായ താഴ്‌വരയ്ക്ക് അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രേയസിയുടെ നാമംതന്നെ നൽകിയെന്നുമാണ്. ശിവപാർവ്വതിമാർ ഈ പ്രദേശത്തുകൂടി സഞ്ചരിക്കവേ, പർവ്വതിദേവിയുടെ ആഭരണങ്ങളിൽനിന്ന്  അതിവിശിഷ്ടമായൊരു രത്നം (മണി) നദിയിൽ വീണുപോകാനിടയായി. ദേവിക്കതു കണ്ടെത്താനായതുമില്ല. ദുഃഖിതയായ ദേവി മഹേശ്വരനോടു രത്നം വീണ്ടെടുത്തുതരണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ടു. അനന്തരം മഹാദേവൻ തന്റെ അനുചരരായ ശിവഗണങ്ങളോട്  അതിനുള്ള ആജ്ഞ നൽകി. പക്ഷേ ശിവഭൂതഗണങ്ങൾ  ആ ദൗത്യത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. കോപിഷ്ഠനായ മഹേശ്വരൻ തന്റെ തൃക്കണ്ണു തുറന്നുവത്രേ!  അപ്പോൾ ഭൂമിപിളർന്ന്‌ അനന്തകോടി രത്നങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും അക്കൂട്ടത്തിനിന്നു ദേവി തന്റെ രത്നം കണ്ടെത്തിയെന്നും ഒരു കഥ. മറ്റൊരു കഥയിൽ, ശിവഭഗവാൻ തൃക്കണ്ണുതുറന്നപ്പോൾ  പ്രപഞ്ചമാകെ ആ രൗദ്രതയിൽ ആടിയുലഞ്ഞു. പരിഭ്രാന്തരായ ദേവന്മാർ ശേഷനാഗത്തോട് എങ്ങനെയെങ്കിലും മഹാദേവന്റെ കോപം തണുപ്പിക്കണമെന്നപേക്ഷിച്ചു. ശേഷനാഗം  ശീൽക്കാരത്തോടെ ഫണമുയർത്തിയപ്പോൾ തിളയ്ക്കുന്ന വെള്ളമൊഴുകുന്നൊരു നീരുറവ പ്രത്യക്ഷമായെന്നും അവിടം  ആ ജലപ്രവാഹത്തിൽ മുങ്ങുകയും ചെയ്തത്രേ! അപ്പോൾ ദേവിയുടെ നഷ്ടപ്പെട്ട  രത്നം അവിടെ ഉയർന്നുവരികയും ചെയ്തു.  ആ നീരുറവയാണത്രെ ഇപ്പോഴും തിളയ്ക്കുന്ന ജലവുമായൊഴുകുന്നത്! ഈ രണ്ടുകഥയിലും  പാർവ്വതിയുടെ നഷ്ടപ്പെട്ട രത്നമാണ്   ആ സ്ഥലത്തിന്  മണികരൻ എന്നപേരുവരാൻ  കാരണം. മറ്റൊരു വിശ്വാസപ്രകാരം മനുഷ്യരാശിയെ നശിപ്പിക്കുവാനായി ദേവഗണങ്ങളൊരുക്കിയ മഹാപ്രളയശേഷം മനുമഹർഷി  ആദ്യമായി മനുഷ്യസൃഷ്ടി നടത്തിയതിവിടെയാണെന്നാണ്. ഏതുവിധത്തിലായാലും ഹിന്ദുക്കൾക്ക്  അങ്ങേയറ്റം പുണ്യമെന്നു കരുതുന്ന തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമാണിത്. കാശിയിൽ പോകുന്നതിനുപകരം മുക്തിലഭിക്കുന്നതിന് മണികരനിൽ വന്നാൽ മതിയെന്ന വിശ്വാസവും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. കുളു മേഖലയിലെ പ്രാദേശികദൈവങ്ങളൊക്കെ ഇവിടെ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ ദർശനത്തിനെത്തുമെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.  സമുദ്രോപരിതലത്തില്‍ നിന്നും 1737 മീറ്റര്‍ ഉയരത്തിലുള്ള മണികരനിലെ ശിവക്ഷേത്രം 1905 ലുണ്ടായ ഭുചലനത്തില്‍ ചരിഞ്ഞുപോയ നിലയിലാണ് ഇന്നു കാണപ്പെടുന്നത്. റിക്ടര്‍ സ്കെയിലില്‍ 8.0 രേഖപ്പെടുത്തിയ ഭൂചലനമാണ് അന്നുണ്ടായത്. ഇതുകൂടാതെ  വേറെയും  ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്.


സിക്കുമതസ്ഥർക്കും മണികരൻ  ഒരു പുണ്യസങ്കേതമാണ്. അവരുടെ വിശ്വാസപ്രകാരം മതസ്ഥാപകനായ ഗുരുനാനാക്ക് തന്റെ മൂന്നാം അദ്ധ്യാത്മികപര്യടനകാലത്ത്  (1514-1518 AD-  തീസരി ഉദാസി ) ശിഷ്യരോടൊപ്പം ഇവിടെയെത്തി താമസിക്കുകയുണ്ടായെന്നും വിശന്നു വലഞ്ഞ  ശിഷ്യർക്കു ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കാനുള്ള പദാർത്ഥങ്ങൾക്കായി  ഗുരു തന്റെ വിശ്വസ്തനായ ഭായി മർദാനയെ അടുത്തുള്ള ഗ്രാമത്തിലേക്കയച്ചുവെന്നും അവർ കൊടുത്തയച്ച  ധന്യമാവുകൊണ്ടു റൊട്ടിയുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്‌തെന്നുമാണ് കഥ. പക്ഷേ റൊട്ടി ചുട്ടെടുക്കുന്നതിനുള്ള അഗ്നി അവിടെയുണ്ടായിരുന്നില്ല. അതേക്കുറിച്ചു പറഞ്ഞപ്പോൾ ഗുരു അവിടെക്കണ്ട ഒരു കല്ല് നീക്കാനാവശ്യപ്പട്ടു. അതിനടിയിൽ തിളച്ചുമറിയുന്ന ജലമുള്ളൊരു കുണ്ഠമായിരുന്നു. അതിൽ റൊട്ടികളും കിഴികെട്ടിയ ധാന്യങ്ങളും  ഇട്ടുകൊള്ളാൻ ഗുരു കല്പിച്ചു. പക്ഷേ അത് താഴ്ന്നുപോവുകയാണുണ്ടായത്. നിരാശനായ ഭായി മർദാനയോട് ഈശ്വരനിൽ വിശ്വസിച്ചാൽ അവ പാകമായി  പൊങ്ങിവരുമെന്നദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഈശ്വരപ്രാർത്ഥനയുമായി നിന്ന മർദാന അല്പം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ കണ്ടത് വെന്തുപാകമായ റൊട്ടികളും  ധന്യക്കിഴികളും  പൊങ്ങിവന്നതാണ്. അതിനാൽ മണികരൻ ഒരു പുണ്യസ്ഥലമായി അവർ കരുതുന്നു. വളരെ പ്രസിദ്ധമായൊരു ഗുരുദ്വാരയും(സിക്കുകാരുടെ ആരാധനാകേന്ദ്രം) ഇവിടെയുണ്ട്. പൊങ്ങിവന്ന റൊട്ടിയെ അവലംബിച്ചാകാം,  ഈശ്വരഭക്തിയോടെ ദാനം ചെയ്താൽ നഷ്ടപ്പെട്ട വസ്തുക്കൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ജലത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയ വസ്തുക്കൾ, തിരികെലഭിക്കുമെന്ന വിശ്വാസം സിക്കുകാരുടെയിടയിൽ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.

കുളുവിൽ ഒരു രാത്രി തങ്ങിയശേഷം രാവിലെയായിരുന്നു മണികരനിലേക്കുള്ള യാത്ര. അതികഠിനമായ തണുപ്പ് ശരീരത്തിൽ അരിച്ചുകയറുന്നതുപോലെ. പക്ഷേ ചുറ്റുമുള്ള കാഴ്ചകൾ അതിമനോഹരം. പൈന്മരങ്ങളും ദേവതാരുക്കളും വളർന്നുനിൽക്കുന്ന മലകളും അതിസുന്ദരമായ താഴ്‌വാരങ്ങളുമൊക്കെ കടന്ന് പതഞ്ഞുപാഞ്ഞൊഴുകുന്ന പാർവ്വതിനദിക്കരയിലാണു ഞങ്ങൾസഞ്ചരിച്ച വാഹനം എത്തിനിന്നത്. ഒരു പാലം കടന്നാണ് ക്ഷേത്രങ്ങളും ഗുരുദ്വാരയുമുള്ള മറുകരയിലെത്തുന്നത്. ദൂരെനിന്നേ അവിടെമാകെ പുക ഉയരുന്നതുപോലെ തോന്നും. അടുത്തുചെല്ലുമ്പോഴാണ് പുകയല്ല, അതു നീരാവിയാണെന്നറിയുന്നത്. അത്ര ദൂരവും  കൊടും തണുപ്പു സഹിച്ചാണു വന്നതെങ്കിലും അവിടെയെത്തുമ്പോൾ നല്ല ചൂട്. ചവുട്ടിനടക്കുന്ന  പാറകളൊക്കെ, മരവിച്ചു കിടക്കുന്നതിനു പകരം നല്ല ചുടായാണ് കിടക്കുന്നത്. ചില പാറകളിൽ ചവുട്ടുമ്പോൾ കാല് പൊള്ളിപ്പോകുന്നോ എന്നുതോന്നും. പലയിടങ്ങളിലും തിളച്ചുമറിയുന്ന ജലമുള്ള കുണ്ഠങ്ങൾ കാണാം. ഈ ജലകുണ്ഠങ്ങൾ പവിത്രമായാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്.  അവയിൽ ധാന്യങ്ങൾ കിഴികെട്ടിയിട്ടാൽ കുറച്ചു സമയത്തിനുശേഷം  വെന്തുപാകമായി  ലഭിക്കും. ഭക്തർ  അതൊരു നേർച്ചപോലെ ചെയ്യാറുണ്ട്. വിനോദസഞ്ചാരികൾ വെറുമൊരു കൗതുകത്തിനായും. അതിനുള്ള ധാന്യങ്ങൾ കിഴികളിലാക്കി വിൽക്കാൻ കച്ചവടക്കാരും ധാരാളമുണ്ട്. ഗുരുദ്വാരയിലെ ലംഗാറിനുള്ള ഭക്ഷണം  ഇങ്ങനെ വേവിച്ചാണത്രേ  തയ്യാറാക്കുന്നത്! പത്രങ്ങളിൽ നിറച്ചും കിഴിയായുമൊക്കെ അറിയും പരിപ്പും പയറുമൊക്കെ ഈ കുണ്ഠങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിക്കുന്നു. അവ വെന്തുപാകമാകുമ്പോൾ പുറത്തെടുക്കും.

ഗുരുദ്വാരയിലെത്തിയാൽ ലംഗാറിൽ പങ്കെടുക്കാതെ പോകുന്നത് ഒരു നിന്ദയായും അശുഭകരമാണെന്നുമൊക്കെ   വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ  ഉച്ചഭക്ഷണത്തിനുള്ള സമയമാകഞ്ഞിട്ടും ഞങ്ങളും അവിടെനിന്നു ഭക്ഷണം കഴിച്ചിട്ടാണു മടങ്ങിയത്. തികച്ചും സൗജന്യമാണ് ഈ ഭക്ഷണവിതരണം. മനഃസംതൃപ്തിക്കായി  നമുക്കു കഴിയുന്ന തുക  അവിടെ സംഭാവന കൊടുത്തുപോരാം. ഏറ്റവും വൃത്തിയായി സ്വാദിഷ്ടമായ വിവിധ വിഭവങ്ങളടങ്ങിയ ഭക്ഷണമാണ് ഭക്തർക്ക് വിളമ്പുന്നത്. സിക്കുമതവിശ്വാസികൾക്ക് ഈ സദ്യയൊരുക്കുന്നതിനും പാത്രങ്ങൾ കഴുകുന്നതിനുമൊക്കെ പങ്കെടുക്കുകയെന്നത് ഈശ്വരവിശ്വാസത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണ്. അതിസമ്പന്നകുടുംബങ്ങളിലെ അംഗങ്ങൾപോലും അർപ്പണബുദ്ധിയോടെ ഈ ജോലികളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത് അവിടെയൊരു നിത്യസംഭവം. ഭക്ഷണത്തിനുള്ള പലവകകൾ ദാനം ചെയ്യുന്നതും അവർക്ക് ഈശ്വരസേവതന്നെ.   സൗജന്യതാമസസൗകര്യങ്ങളും ഇവിടെ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നാണറിയാൻ കഴിഞ്ഞത്.

  ചില നീരുറവകൾ താപനില താരതമ്യേന കുറഞ്ഞവയാണ്. അവിടെയൊക്കെ കുളിക്കാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്. ഔഷധഗുണമുള്ള ജലമാകയാൽ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നത് പല രോഗങ്ങൾക്കും ശമനമുണ്ടാക്കുമെന്ന വിശ്വാസവും ഭക്തർക്കുണ്ട്.
ഒരു സ്നാനഘട്ടത്തിൽ ചൂടുറവയും തണുത്ത ഉറവയും അവയൊന്നിച്ചു ചേർത്തു സ്നാനത്തിനു യോജിച്ച താപനിലയിലാക്കിയ ജലവും ഉള്ള മൂന്നു പൊയ്കകൾ കാണാം. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന അനേക ഭക്തജനങ്ങളുമുണ്ട്.
ശാസ്ത്രഗവേഷണങ്ങളിൽ റേഡിയോ ആക്റ്റീവ് ആയ ധാതുക്കളുടെ സാന്നിധ്യമാണ് ഈ ഉയർന്നതാപനിലയ്ക്കു കാരണമെന്നാണ് കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നത്. അമിതമായ ഗന്ധകസാന്നിധ്യവും ഈ ജലത്തിലുണ്ടത്രേ. അതുകൊണ്ട്  ഈ ചൂട് നീരുറവകളിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർ പത്തുമിനുട്ടിലധികം വെള്ളവുമായി സമ്പർക്കത്തിലാകരുതെന്ന നിർദ്ദേശവുമുണ്ട്. പക്ഷേ ഭക്തജനങ്ങൾ അതു വേണ്ടത്ര കണക്കിലെടുക്കുന്നുണ്ടോ എന്നു സംശയമില്ലാതില്ല .

ഇവിടെയുള്ള മറ്റൊരദ്‌ഭുതമാണ് ഖീർഗംഗ എന്ന പേരുള്ള ഒരു നീരുറവ. മലയിൽനിന്നു താഴേക്കൊഴുകുന്ന ഈ അരുവി ഗന്ധകസാന്നിധ്യം കൊണ്ടാവാം വെളുത്തനിറത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഈ നിറമാണ് ഈ പേരിനും ആധാരം. ഖീർ എന്നാൽ പായസം. ഈ അരുവികണ്ടാൽ പാല്പായസം ഒഴുകിവരുന്നതായി തോന്നും.

ആത്മീയമായി പലകാരണങ്ങൾ ഇവിടെയെത്താൻ ആളുകളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നുവെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവരെ ഇങ്ങോട്ടാകർഷിക്കുന്നത് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതയും ഇവിടുത്തെ  അവാച്യമായ പ്രകൃതിസൗന്ദര്യവുമാണ്. ഞങ്ങൾ പോയത് ഒക്ടോബർ മാസത്തിലായിരുന്നു. മഞ്ഞുവീഴ്ചയൊന്നും തുടങ്ങിയിരുന്നില്ല. പക്ഷേ   മഞ്ഞുകാലത്ത് അവിടമാകെ മഞ്ഞിനടിയിലാകും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അങ്ങോട്ടേക്കുള്ള  യാത്രയും ക്ലേശകരമാകും.
മണികരനിലെ ചൂടുനീരുറവകൾ ഇവിടെയൊരു ജിയോ തെർമൽ പവർ പ്ലാന്റ്  പ്രവർത്തനമാരംഭിക്കുന്നതിനും സഹായകമായി.

സ്‌കൂൾകാലങ്ങളിൽ ഭൂമിശാസ്ത്രപുസ്തകത്തിൽ ചൂടുനീരുറവകളെക്കുറിച്ചു പഠിച്ചപ്പോൾ എവിടെയെങ്കിലും പാറയ്ക്കിടയിൽനിന്നു വരുന്ന ചെറിയ ചൂടുള്ള ഉറവകളെയാണ് ഭാവനയിൽ കണ്ടിരുന്നത്. ഇത്തരവിപുലമായൊരു ജലസ്രോതസ്സ്, അതും ഇത്രയധികം ചൂടുള്ളത് സങ്കല്പിക്കാൻകൂടി കഴിയുമായിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മണികരനിലെ ഈ ചൂടുനീരുറവകൾ നൽകിയ വിസ്മയം സീമാതീതമാണ്. പിന്നീട് പലയിടങ്ങളിലും ഇത്തരം ചൂടുറവകൾ കാണാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെ കല്യാണിനടുത്തുള്ള വാജ്രേശ്വരിയിലെ ക്ഷേത്രത്തോടനുബന്ധിച്ചും ഇത്തരം ചൂടുറവകളുണ്ട്.  എന്തൊക്കെയായാലും മണികരൻ  നൽകിയ വിസ്മയം അവിസ്മരണീയം.

Image result for Manikaran geothermal in Himachal Pradesh.





Saturday, August 3, 2019

കതിർമണികൾ-





കതിർമണികൾ
=============
ഈ ഭൂമിയെത്ര വിശാലമാം വിളനിലം!
ശ്രദ്ധയോടെന്നുമൊരുക്കണം മൃത്തിക
നീരേകിയാർദ്രതയൊപ്പം കരുതണം
നന്മതൻ വിത്തുകൾ മാത്രം വിതയ്ക്കണം.

മുളപൊട്ടി, മുകുളങ്ങൾ കാന്തിതൂകി
ചേലൊത്തുനിൽക്കും വിതാനമദ്ധ്യേ
കാക്കണം കതിരിട്ട പൊന്മണിക്കൂട്ടത്തെ
പ്രാണിയും  പറവയും കൊണ്ടുപോയീടാതെ.

വന്നൂ ശരത്കാലമെങ്കിലോ കാലമായ്
ഇക്കതിർക്കുലകൾക്കു കാഞ്ചനം പൂശുവാൻ.
കൊയ്തെടുക്കാമിത്രനാളത്തെയദ്ധ്വാന-
മിക്കാത്തിരിപ്പിന്റെയന്ത്യസിദ്ധി.

നിഷ്ഫലം പതിരുകൾ പാറ്റിപ്പെറുക്കണം
സത്‌ഫലം പത്തായമാകെ നിറയ്ക്കുവാൻ.
അന്നമാണർത്ഥമാണാത്മപ്രകാശമാ-
ണിക്കതിർമണികളീ മണിമുത്തുകൾ!....
.--- (അക്ഷരത്തുള്ളികൾ  2nd  prize)










Friday, August 2, 2019

മാറ്റൊലി ...താമസമെന്തേ....



(താമസമെന്തേ വരുവാൻ .......തണൽമരങ്ങൾ .)



പൂനിലാവു  പെയ്തിറങ്ങി ഈ നിശീഥ മലർവനിയിൽ

പൂവിടർത്തി മല്ലികകൾ  വാസനമണിച്ചെപ്പുടയ്‌ക്കേ


ഏകാന്തരാവിൽ ഞാൻ നിൻ പ്രേമഗാനമോർത്തിരിക്കേ

ഏതോ വിഷാദഗീതം  പാടിവന്നു  രാക്കിളിയും
(പൂനിലാവു  പെയ്തിറങ്ങി)



കുളിർതെന്നൽവീശിയെത്തും ഉപവനത്തിന്നരികിലല്ലോ

നീ പാടുമീണമൊന്നു കേൾക്കുവാനായ് കാത്തിരിപ്പൂ.
(പൂനിലാവു  പെയ്തിറങ്ങി)


നിന്നോർമ്മ പൂത്തുനിൽക്കുമീപ്പൂവനികയിലലയാം

കുഞ്ഞുപൂവിന്നുള്ളിലെ സുഗന്ധമായെൻ പ്രാണനേ

അഭയം


അഭയം
-------------
അമ്മേ, വസുന്ധരേ , ഇജ്‌ജീവപരാർധങ്ങൾ-
ക്കഭയം നീയേ തായേ, കാരുണ്യാംബുധേ ദേവീ,
ഊഴിയിൽ പതിക്കുമീ  സൂര്യരശ്മിക്കും പിന്നെ
വർഷമായ് ചൊരിഞ്ഞിടും നീരിനും, നിലാവിനും
പൂമഞ്ഞു  ചാർത്തിത്തരും  പട്ടുചേലയ്ക്കും നറും
പൂവിനും പൂവാടിക്കും കാടിനും കടലിനും
തളിർക്കും തരുവിനും മാനിനും മനുഷ്യനും
തടിനീതടത്തിനും പുല്ലിനും പുഴുവിനും
ഒടുവിൽ നിലംപറ്റു,മൽപാർത്ഥ  ജഡത്തിനു-
മേകീടും നിതാന്തമാമഭയം സർവ്വാത്മനാ.
നിൻമടിതട്ടിൻസ്നേഹതല്പത്തിൽ പുൽകീ ഞാനും
തേടുന്നു നിത്യാനന്ദ  ശരണം ക്ഷോണീദേവീ. (തണൽമരങ്ങൾ - മത്സരം )









Wednesday, July 31, 2019

പിതൃതർപ്പണത്തിനൊരുങ്ങുമ്പോൾ

പിതൃതർപ്പണത്തിനൊരുങ്ങുമ്പോൾ
=============================
മകളാണു  ഞാൻ, പേരക്കിടാവാണു ഞാൻ
പിന്നെ ആരോ, ആരോ ആരൊക്കെയോ...
ഉള്ളിലെ നീറ്റലിന്നെരിദീപനാളവും
ഉള്ളിന്റെയുള്ളിലായ് തെളിയുന്ന സ്നേഹത്തിൻ
നറുമണം തൂകുന്ന പൂക്കൾതൻ കാന്തിയും
ഓർമ്മത്തുരുത്തിലെ,യെള്ളിൻ കറുപ്പാർന്ന
ശോകനിമിഷങ്ങൾതൻ ഖണ്ഡസ്ഫടികങ്ങളും
ഇജ്ജന്മയാനത്തിലെന്നോടു ചേരുന്ന
വാത്സല്യധാരയിൽ വെന്തതാമന്നവും
നാക്കിലത്തുമ്പിൽ ഞാനൊന്നുനിരത്തട്ടെ.
എന്നെ ഞാനാക്കിയ പൈതൃകമേ, മഹിയി-
ലെനിക്കായിടംതന്നെ ജന്മസുകൃതങ്ങളേ...
ഒഴുകുന്നു കണ്ണീരായെന്നുള്ളിലെന്നും
തളംകെട്ടി നിൽക്കും കൃതജ്ഞതാവാരിധി.
ഇല്ലെനിക്കായില്ല, നിങ്ങൾതൻ സ്നേഹത്തിൻ
അയുതമാനംപോലും തിരികെനൽകീടുവാൻ.
സ്നേഹാമൃതം നാവിൽ സ്തന്യമായ് നൽകിയ
മാതാവിനെന്തുണ്ടു പകരമായി നൽകുവാൻ!
കൈപിടിച്ചെന്നെയീ മണ്ണിൽ  നടത്തിയ
താതന്നു തിരികെ ഞാനെന്തു തന്നീടണം..
കഥചൊല്ലിത്താരാട്ടുപാടിയുറക്കിയ
ചുക്കിച്ചുളിഞ്ഞ മുഖങ്ങളേ,  സ്നേഹമേ
എകിയില്ലൊന്നുമാ പാദങ്ങളിൽ ഞാൻ,
അർത്ഥിക്കുമെന്നുമനുഗ്രഹാശ്ശിസ്സുകൾ.
പിന്നെയുമെത്രയോ വാത്സല്യദീപങ്ങൾ
എന്നോ അണഞ്ഞുപോയിത്തമോവീഥിയിൽ
ഇന്നെന്റെയുള്ളിലായ് കാണുന്നതൊക്കെയും
നിങ്ങൾതന്നനഘമാം  വരപ്രസാദങ്ങൾ.
ഇരുളിന്നിരുൾതൂകുമീയമാവാസിയിൽ
സ്വർഗ്ഗവാതിൽതുറന്നെത്തുമീവേളയിൽ
നൽകേണമേൻറെയീ നെറുകയിൽ നന്മതൻ
നേരാർന്നനുഗ്രഹകൈത്തലസ്പർശനം.
ഈ രാവിരുട്ടിവെളുക്കുമ്പോളേകാം ഞാൻ
തർപ്പണത്തിന്നായ്ത്തിലോദകമീറനായ്
എന്നോ മറഞ്ഞൊരാ സ്നേഹതാരങ്ങൾക്കായ്
ഏകിടും ഞാനെന്റെ  സ്മരണപുഷ്പാഞ്ജലി.

(തുമ്പികൾ - വജ്രനക്ഷത്രം )

Tuesday, July 23, 2019

യാത്രകളിൽ എന്നെ വിസ്മയിപ്പിച്ച കാഴ്ചകൾ 1

ജ്വാലാമുഖിക്ഷേത്രത്തിലെ ഒരിക്കലുമണയാത്ത  ദീപജ്ജ്വാല.
-----------------------------------------------------------------------------------------
വർഷങ്ങൾക്കുമുൻപു നടത്തിയ ഉത്തരേന്ത്യൻ യാത്രയിലാണ് ആ അദ്‌ഭുതദൃശ്യം കാണാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിച്ചത്. സഹസ്രാബ്‌ദങ്ങളായി എരിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരഗ്നിജ്വാല.  ഒന്നല്ല, വേറെ ഒൻപത്  അഗ്നിനാളങ്ങൾകൂടെ  നമുക്കവിടെക്കാണാം. അതേ , അതാണ് ഹിമാചൽപ്രദേശിലെ ശിവാലിക് പർവ്വതനിരകളിലെ കാംഗ്ര പ്രദേശത്തുള്ള  ജ്വാലാമുഖി ക്ഷേത്രം (ജ്വാലാജി ക്ഷേത്രമെന്നും ഇതറിയപ്പെടുന്നു). കാംഗ്ര ജില്ലയുടെ ആസ്ഥാനമായ ധരംശാല പട്ടണത്തിൽനിന്ന് അമ്പതുകോലോമീറ്ററോളം  ദൂരമേയുള്ളൂ  ഈ പ്രസിദ്ധമായ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്.

ജ്വാലാമുഖിക്ഷേത്രം, ഭാരതത്തിലെ  ശക്തിപീഠങ്ങളിൽ ഏറെ തേജസ്സാർന്ന  ഒൻപതു ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്.  ആദിപരാശക്തിയെ, സതിയുടെ ശരീരപിണ്ഡങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്ന ഭഗവതീക്ഷേത്രങ്ങളാണ് ശക്തിപീഠങ്ങൾ. മഹേശ്വരസംഗമത്തിനായി, ദക്ഷപുത്രിയായ സതിയുടെ ജന്മമെടുക്കുകയായിരുന്നു  ആദിപരാശക്തി. സതീദേവി പിതാവിന്റെ ഇച്ഛയ്ക്കു  വിപരീതമായി പരമശിവനെ വിവാഹം ചെയ്തു. ഇക്കാരണംകൊണ്ടു പുത്രിയോടും ജാമാതാവിനോടും ദക്ഷപ്രജാപതി  ശത്രുതവെച്ചുപുലർത്തി. താൻ  നടത്തിയ മഹായാഗത്തിലേക്ക്   ഇവരിരുവരുമൊഴികെ മറ്റെല്ലാവരെയും ക്ഷണിക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും തന്റെ പിതാവു നടത്തുന്ന മഹായജ്ഞത്തിൽ സംബന്ധിക്കുവാനുള്ള ആഗ്രഹം സതി ശിവനെ അറിയിച്ചു. സതിയെ താതഗൃഹത്തിലേക്കു  പോകുന്നതിൽനിന്നു പിൻതിരിപ്പിക്കാൻ  പരമാവധി ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഒടുവിൽ ആ നിശ്ചയദാർഢ്യത്തിനുമുന്നിൽ ശിവനു വഴങ്ങേണ്ടിവന്നു. മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ  യാത്രാനുമതി  നൽകിയ   ശിവൻ തന്റെ വാഹനമായ നന്തിയേയും ഗണങ്ങളേയും പ്രേയസിയോടൊപ്പം അയച്ചു.

എന്നാൽ സതിക്ക് സ്വഗൃഹത്തിൽ ഒരാദരവും ദക്ഷൻ നൽകിയില്ലെന്നു മാത്രമല്ല,   ശിവനെ അപമാനിക്കുന്ന ഭാഷണങ്ങളാണു കേൾക്കാനിടയായതും. ഈ കടുത്ത അപമാനം സതിദേവിക്കു  സഹിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല.  ദാക്ഷായണിയായതാണ് തന്നിലെ  അപരാധമെന്നു   സതി വിലപിച്ചു. യജ്ഞഭൂമിയിൽ വെച്ച് തന്റെ യോഗശക്തിയിൽനിന്നുദ്ഭവിച്ച അഗ്നിയിൽ സതി പ്രാണത്യാഗം ചെയ്തു. ഈ വാർത്ത മഹേശ്വരനെ അങ്ങേയറ്റം ദുഖിതനാക്കി. ദക്ഷനോടുള്ള കഠിനകോപമായതു മാറി.  ദക്ഷനെ വധിച്ച്, യജ്ഞത്തെ ഇല്ലാതാക്കുവാൻ ഉഗ്രരൂപിയായ വീരഭദ്രനെ ദക്ഷന്റെ കൊട്ടാരത്തിലേക്കയച്ചു. ശിവന്റെ അവതാരമായ വീരഭദ്രൻ തന്റെ സഹചാരിയായ ഭദ്രകാളിയോടൊപ്പം ചെന്ന് ദക്ഷന്റെ ശിരസ്സ് ഛേദിക്കുകയും യാഗശാല നാശോന്മുഖമാക്കുകയും ചെയ്തു. ദക്ഷന്റെ ഭവനത്തിലെത്തിയ ശിവൻ സതിയുടെ മാതാവായ യായപ്രസൂതിയുടെയും മറ്റു പരിവാരങ്ങളുടേയും അപേക്ഷ മാനിച്ച്, ദക്ഷനെ പുനഃർജീവിപ്പിക്കാൻ  നിശ്ചയിച്ചു. ഒരു ആടിന്റെ ശിരസ്സ് നൽകി ശിവൻ ദക്ഷനെ പുനഃർജന്മം നൽകി. അജ്ഞതമൂലം താൻ ചെയ്ത അപരാധങ്ങൾക്കെല്ലാം  ദക്ഷൻ ശിവനോടു ക്ഷമയാചിച്ചു. സതിയുടെ നിഷ്പ്രാണ ശരീരം കണ്ട് ദുഃഖം നിയന്ത്രിക്കാനാവാതെ  ശിവൻ ആ  ശരീരവും കയ്യിലേന്തി സഞ്ചരിക്കുവാൻ തുടങ്ങി. ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ശിവനെ തന്റെ ദുഃഖത്തിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കുന്നതിനായി സുദർശനചക്രം കൊണ്ട് സതിയുടെ ശരീരത്തെ ഖണ്ഡിച്ചു. ആ  ശരീരഖണ്ഡങ്ങൾ ഭൂമിയുടെ പലഭാഗങ്ങളിലായി പതിച്ചു. അവയാണ് പിന്നീട് ശക്തിപീഠങ്ങളായി ആരാധിക്കപ്പെട്ടത്. ശക്തിപീഠങ്ങളുടെ സംരക്ഷണാർഥം ശ്രീപരമശിവൻ കാലഭൈരവന്‍റെ രൂപത്തിൽ ഓരോ ശക്തിപീഠങ്ങളിലും കാവല്‍നില്‍ക്കുന്നു എന്നാണു  വിശ്വാസം.


ജ്വാലാമുഖിയിലാണ്  ദേവിയുടെ നാവു പതിച്ചതെന്നാണു  വിശ്വാസം. ഇവിടെ ദുര്‍ഗ്ഗാ ദേവിയുടെ ശക്തി പ്രവാഹമുള്ളതായി  കരുതപ്പെടുന്നു.  മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ പോലെ പ്രതിഷ്ഠയും മൂർത്തിയും ഇവിടെയില്ല. സദാ ജ്വലിച്ചുനിൽക്കുന്ന  അഗ്നിയെയാണ് ഇവിടെ പൂജിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളില്‍ മൂന്നടി താഴ്ച്ചയിലാണ് പ്രധാന ജ്വാല സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പടവുകള്‍ ഇറങ്ങിചെന്ന് ‘മഹാകാളിയുടെ വായ’എന്ന് വിളിക്കുന്ന നീലഛവിയുള്ള  ഈ അഗ്‌നി നാളം കാണാവുന്നതാണ്. സമീപത്തായി  മറ്റ് ഒന്‍പതു    ജ്വാലകൾകൂടെ  പുറത്തുവരുന്നുണ്ട്. സരസ്വതി, അന്നപുര്‍ണ്ണ, ചണ്ഡി, ഹിങ്ങ് ലജ്, വിന്ധ്യ വാസിനി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാകാളി, അംബിക, അഞ്ജന എന്നിവയാണ് ആ ഒന്‍പതു നാളങ്ങള്‍ പ്രതിനിധികരിക്കുന്ന ശക്തികള്‍. അടുത്തുതന്നെ  ജഗദ്ഗുരു  ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ ഗഗനചാരിയായി സഞ്ചരിക്കവേ വനാന്തർഭാഗത്തു അതീവതേജസ്സാർന്ന അഗ്നിപ്രഭ കാണുകയാൽ അവിടെയിറങ്ങി. ആദിപരാശക്തിയായ  ദേവി അദ്ദേഹത്തിനു ദർശനം നൽകി അനുഗ്രഹമേകി. കലിയുഗത്തിൽ സാധാരണമനുഷ്യർക്ക്  ഈ താന്ത്രികോര്‍ജ്ജം താങ്ങാനുള്ള  കരുത്തുണ്ടാവില്ലെന്നും, അവര്‍ ഇതിനെ ദുരുപയോഗപ്പെടുത്തുമെന്നും മനസ്സിലാക്കിയ ആചാര്യന്‍, ഏകജ്വാലയായിനിന്ന അഗ്നിപ്രഭയെ ഒന്‍പതു ഭാഗമായി ലഘൂകരിച്ചു എന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്.

ധോളിധര്‍  എന്ന പര്‍വ്വത പ്രദേശത്താണിത്. നൂറ്റാണ്ടുകളോളം വിസ്മൃതിയിലാണ്ടുകിടന്നിരുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം  ഭൂമിചന്ദ്ര എന്ന രാജാവിന്‍റെ കാലത്ത് കാലിയെ മേയ്ക്കുന്നവരാണ് കണ്ടെത്തിയത്. നിത്യവും ഒരു പശുവിൽനിന്നുമാത്രം പാൽ ലഭിച്ചിരുന്നില്ല.  അതിന്റെ കാരണം കണ്ടെത്താനായി പശുവിന്റെ പിന്നാലെതന്നെ പോയ പശുപാലകന്  ഒരു കന്യക വന്നു പൽ കുടിച്ചശേഷം അഗ്നിജ്വാലയായി മറയുന്നതാണു കാണാനായത്. അവിടെയൊക്കെ അന്വേഷിച്ചപ്പോൾ   പാറപ്പുറത്ത് കത്തി നില്‍ക്കുന്ന ജ്വാലയാണു കാണാൻ കഴിഞ്ഞത്. അദ്‌ഭുതകരമായ ഈ ജ്വാല  കണ്ടകാര്യം രാജാവിനെ അറിയിച്ചപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം നേരിട്ടെത്തി നിജസ്ഥിതി മനസ്സിലാക്കുകയും  ക്ഷേത്രം പണിയിക്കുന്നതിനായി നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയുമായിരുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രദര്‍ശനംവഴി ജീവിതത്തില്‍ അതുവരെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ വിഷമതകളും മാറി സന്തോഷം വന്നുചേരുമെന്നുമാണ് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസം. മോക്ഷത്തിലെക്കുള്ള പാത ഇതിലൂടെ തുറക്കുന്നുവെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.


മുഗൾഭരണകാലത്ത് അക്ബർചക്രവർത്തി  ഈ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കുകയും ജ്വാല അണയ്ക്കുന്നതിനായി ലോഹപാളികൊണ്ടു മൂടുകയും അവിടേയ്‌ക്കൊരു ജലധാര സൃഷ്ടിക്കുകയുമൊക്കെ ചെയ്തത്രേ. പക്ഷേ അവയെയൊക്കെ അതിജീവിച്ചു ദീപനാളം ജ്വലിച്ചുതന്നെ നിന്നു. ഒടുവിൽ പരാജിതനായ ചക്രവർത്തി പ്രായശ്ചിത്തമെന്നോണം ജ്വാലയ്ക്കു മുകളിലായി ഇരു സ്വർണ്ണത്താഴികക്കുടം നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി. പക്ഷേ ദേവീപ്രീതി ലഭിക്കാത്തതിനാലാവാം ആ  സ്വർണ്ണം മൂല്യംകുറഞ്ഞ മറ്റൊരു ലോഹമായി പരിണമിച്ചത്രേ! അനവധി പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും  ഏതാണാ ലോഹമെന്നു തിരിച്ചറിയാനുമായിട്ടില്ല. ഇന്നുമതൊരു ദുരൂഹതയായിത്തുടരുന്നു.   ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ഭരണകാലത്തും സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിക്കുശേഷവും ഈ ദീപനാളത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾതേടി ഗവേഷണങ്ങൾ നടന്നിരുന്നു. ദീർഘനാളത്തെ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കുശേഷവും   ഈ പ്രദേശത്ത് എണ്ണ - പ്രകൃതിവാതകസാന്നിധ്യം ഉള്ളതായി തെളിവൊന്നും കിട്ടിയിട്ടില്ലത്രേ! പിന്നെ എങ്ങനെയാണീ അണയാദീപം ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നത്! ഭക്തർക്കിതൊരു ദേവചൈതന്യമെങ്കിൽ  യുക്തിവാദികൾക്ക് ഈ ക്ഷേത്രവും അഗ്നിജ്വാലയും ഉത്തരംകിട്ടാത്തൊരു സമസ്യയായിത്തുടരുന്നു.

Image result for jwala devi temple photos



Wednesday, April 24, 2019

മഴമേഘങ്ങളേ.. പൊഴിയുക ഒരു വേനൽമഴയായ്

മഴമേഘങ്ങളേ ....പൊഴിയുക  ഒരു വേനൽമഴയായ്
==========================================
ഉരുകിത്തിളയ്ക്കുന്നു  ഭൂതലം മീനച്ചൂടിൽ
ഇത്തിരിത്തണ്ണീരിനായ് കേഴുന്നു തരുക്കളും
പൊയ്കകൾ വറ്റി, കല്ലോലിനികൾ വരണ്ടുപോയ്
കരിമേഘങ്ങൾ വാനിൽ കാണുവാനില്ലാതായി
പക്ഷികൾ, പറവകൾ, മൃഗങ്ങൾ, ഉരഗങ്ങൾ
ഒക്കെയും ജീവാംഭസ്സിന്നലഞ്ഞു മണ്ടീടുന്നു
വഴിയോരത്തോ മരച്ചില്ലകളുണങ്ങിയി-
ട്ടിത്തിരിപോലും കുളിർഛായയുമില്ലാതായി
വിണ്ടുകീറിയ വയലേലകൾ കണ്ടിട്ടാരോ
മരുഭൂവെന്നോതിയാലത്ഭുതമില്ല ലേശം.
വാരിദക്കൂട്ടങ്ങളിന്നെങ്ങുപോയൊളിച്ചുവോ!
ഈവഴി മറന്നുവോ, കോപത്താൽപിണങ്ങിയോ..
വെള്ളിമേഘങ്ങൾക്കെത്ര ചന്തമുണ്ടെന്നാകിലും
ഏഴഴകോലും കൃഷ്ണവർണ്ണമതേറെപ്രിയം.
വെയിലിൻ  ദണ്ഡാലിത്ര കോപത്തിൽ പ്രഹരിക്കും
സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്ന കാർമുകിൽ ദയാരൂപൻ!
കാത്തിരിക്കുന്നു നിന്നെക്കാണുവാൻ കാർമേഘമേ
കനിയൂ വേനൽവർഷം, പെയ്തിടൂ സ്നേഹാർദ്രമായ്
ചൊരിയൂ ദയാതീർത്ഥം, നിറയ്‌ക്കൂ സരിത്തുകൾ
ഉണർത്തൂ മരതകപ്പുല്ക്കൊടിപൈതങ്ങളെ
നഗ്നയായ്‌ മേവും ഭൂമിമാതാവിൻ  മാറിൽപ്പച്ച-
പ്പുതപ്പൊന്നണിയിക്കൂ,  ജീവചൈതന്യമേകൂ.
മൃത്യുവിൻ നിഴൽവീണ ജീവജാലങ്ങൾക്കേകാ-
നുണർവ്വിന്നമൃതമായ് ചൊരിയൂ കൃപാവരം