Wednesday, January 29, 2020

അക്ഷരപ്രസാദം
==============
അമ്മേ ദേവീ
വഗേശ്വരീ തൊഴാം
അംബുജപാദങ്ങൾ
നിത്യവും ഞാൻ
അമൃതായ് നിറയൂ
ആത്മാവിൽ നീയെന്നും
അക്ഷരദീപത്തിൻ 
പ്രഭ ചൊരിയൂ
അജ്‌ഞതായമിരുൾ
മായ്ക്കുക നീ തായേ
അക്ഷരരൂപിണീ
വേദേശ്വരീ അംബേ

Saturday, January 25, 2020

പിച്ചിച്ചീന്തിയ വസ്ത്രവും മനുഷ്യജീവിതവും

ഏകദേശം രണ്ടായിരം വർഷം മുമ്പ് ജീവിച്ചിരുന്ന,  തമിഴ് സാഹിത്യത്തിലെ ഇതിഹാസകവിയായിരുന്ന തിരുവള്ളുവർ  സ്വഭാവശുദ്ധിയുടെ പര്യായമായിരുന്നു.  അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുക്കുറൾ എന്ന കൃതി ഇന്നും ലോകോത്തരമായിത്തന്നെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.  കാവ്യഭംഗിയോടൊപ്പം മൗലികത, സാർവ ജനീനത, സാർവകാലികപ്രസക്തി, സരളത, ഗഹനത എന്നിവയൊക്കെ  ഈ കൃതിയുടെ അന്തഃസത്തയാണ്. ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയ വാക്കുകളിൽ ഭീമമായ അർത്ഥങ്ങൾ ചേർത്താണ്‌ വള്ളുവർ ഇത് രചിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിനാലാണ് ഇന്നും തിരുക്കുറൾ   കലാതിവർത്തിയായി നിലകൊള്ളുന്നത്.

തിരുവള്ളുവരുടെ  ക്ഷമയും സഹനശക്തിയും ഏറെ പ്രകീർത്തിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. തുണിനെയ്ത്തുകാരനായിരുന്ന അദ്ദേഹം താൻ നെയ്ത മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ കമ്പോളത്തിൽ   വിപണനം നടത്തിയാണ് ഉപജീവനം നടത്തിയിരുന്നത്. ഒരിക്കൽപോലും അദ്ദേഹം കോപിഷ്ടനാവുകയോ കർക്കശവാക്കുകൾ ഉച്ചരിക്കുകയോ ചെയ്തിരുന്നില്ല. ഇതേക്കുറിച്ചറിഞ്ഞ ഒരു ധനികയുവാവിന് അതൊന്നു പരീക്ഷിക്കണമെന്നു തോന്നി. എങ്ങനെയും അദ്ദേഹത്തെ ദേഷ്യംപിടിപ്പിച്ചിട്ടുതന്നെകാര്യം എന്നയാൾ തീരുമാനിച്ചു. 

ചങ്ങാതിമാരുമൊത്ത് ഒരുദിനം ആ  യുവാവ് വള്ളുവരുടെ വ്യാപാരകേന്ദ്രത്തിലെത്തി. മനോഹരമായ ഒരു പട്ടുതുണിയെടുത്തു വിടർത്തിനോക്കി വില ആരാഞ്ഞു. വള്ളുവർ അതിന്റെ വില പറഞ്ഞയുടനെ അയാൾ ആ തുണി രണ്ടായി വലിച്ചുകീറി. വീണ്ടും വില ചോദിച്ചു. അക്ഷോഭ്യനായി നിലകൊണ്ട തിരുവള്ളുവർ ആദ്യം പറഞ്ഞ തുകയുടെ പകുതി വിലയായി പറഞ്ഞു. വീണ്ടും യുവാവ് അതുതന്നെ ആവർത്തിച്ചു. വില വീണ്ടും പകുതിയായി. ഇതിങ്ങനെ ഒരുപാടുതവണ തുടർന്നു. ഓരോപ്രാവശ്യവും വള്ളുവർ വില പകുതിയാക്കിപ്പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒടുവിൽ ആ വസ്ത്രം ഒരുപയോഗവുമില്ലാത്തൊരു ചെറുകഷണമായി അവശേഷിച്ചു.  വിലചോദിച്ച യുവാവിനോട് ശാന്തനായി ഒരു ചെറു മന്ദസ്മിതത്തോടെ  അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. 
"ഇതിപ്പോൾ ഉപയോഗശൂന്യമായി. ഇതിനു വിലപറയാൻ   എനിക്കാവില്ല " 
യുവാവ് പെട്ടെന്ന് നിശ്ശബ്ദനായി. അഹങ്കാരിയായിരുന്നെങ്കിലും അയാളിലുമുണ്ടായിരുന്നു നീതിബോധം. അതുകൊണ്ട്  വസ്ത്രത്തിന്റെ വില മുഴുവനും കൊടുക്കാൻ അയാൾ തയ്യാറായി.  പക്ഷേ വിനയം കൈവിടാതെ, എന്നാൽ ഉറച്ച ശബ്ദത്തിൽ  തിരുവള്ളുവർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. 
"അല്ലയോ യുവാവേ, ഈ തുണിക്കഷണങ്ങൾ ആർക്കും ധരിക്കാനാവാത്തവിധം ഉപയോഗ്യശൂന്യമായി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇതിനു യാതൊരു വിലയുമില്ല."
അല്പമൊന്നു നിർത്തി അദ്ദേഹം തുടർന്ന്. 
"താങ്കൾക്കറിയുമോ ഈ വസ്ത്രം ഒരു ദിവസംകൊണ്ടു മെനെഞ്ഞെടുത്തതല്ല.  ഒരുപാടുപേരുടെ ഏറെക്കാലത്തെ അദ്ധ്വാനമുണ്ടതിനുപിന്നിൽ. മഴയിലും വെയിലിലും കർഷകൻ കഠിനപ്രയത്നം ചെയ്ത് പരുത്തിച്ചെടികൾ വളർത്തിയെടുക്കുന്നു. പാകമാകുന്ന പഞ്ഞി ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം ശേഖരിച്ചു നൂൽ നൂൽക്കുന്നതിനായി അതിനുള്ള കേന്ദ്രത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു. അവിടെ അവ നേർത്ത നൂലുകളായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. പിന്നീടവയ്ക്ക് വിദഗ്ദ്ധർ  വൈവിധ്യമാർന്ന നിറങ്ങൾ കൊടുത്തു മനോഹരമാക്കുന്നു. അങ്ങനെ ലഭിക്കുന്ന നൂലുകൾ ഞാനും എന്റെ ഭാര്യയും തറികളിൽ നെയ്ത് മനോഹരമായ ചിത്രപ്പണികൾ ചെയ്ത  വസ്ത്രങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നു. ആ വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നെങ്കിലും ആരെങ്കിലും ധരിക്കുമെന്നു ഞങ്ങൾക്കറിയാം. അപ്പോഴാണ് ഞങ്ങൾ ആനന്ദചിത്തരാകുന്നത്. ഞങ്ങളുടെ അദ്ധ്വാനത്തിന്റെ ഫലം അവിടെയാണ് ഞങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നത്. ആ വസ്ത്രം  താങ്കൾ കീറിമുറിച്ച് ഉപയോഗശൂന്യമാക്കിയപ്പോൾ ഞാനുൾപ്പെടയുള്ള അനേകം പേരുടെ അദ്ധ്വാനത്തെയാണ് താങ്കൾ നിഷ്ഫലമാക്കിയത്. പണംകൊടുത്താൽ അതൊന്നും മടക്കിക്കിട്ടുകയുമില്ല." 
ഈ വാക്കുകളുടെ പൊരുൾ ആ യുവാവിനു ഉൾക്കൊള്ളാനായിട്ടുണ്ടാവാം. അയാൾ മെല്ലേ  തലകുനിച്ചു. 
വള്ളുവർ തുടർന്നു . 
"താങ്കൾക്കറിയുമോ, ഇതുപോലെ മറ്റൊന്ന് എനിക്ക് നെയ്‌തെടുക്കാനാവും. പക്ഷേ  നശിപ്പിക്കപ്പെട്ട വസ്ത്രം ഒരിക്കലും വീണ്ടെടുക്കാനാവില്ല. ഇതുപോലെയാണ് ജീവിതങ്ങളും. ഒരാളുടെ ചിന്താശൂന്യവും ദ്രുതഗതിയിലുമുള്ള പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് മറ്റൊരാളുടെ ജീവിതം ശിഥിലമാക്കാനാവും. നഷ്‌ടമായ ജീവിതമോ ഒരു ദിനം പോലുമോ വീണ്ടെടുക്കാനുമാവില്ല." 
ഈ വാക്കുകൾ ഒരുപക്ഷേ  ആ യുവാവിന്റെ അകക്കണ്ണുകൾ തുറപ്പിച്ചിരിക്കാം. അദ്ദേഹം നല്ലവനായി ജീവിച്ചിരിക്കം.

ഒരിക്കലും അകക്കണ്ണ് തുറക്കാത്ത എത്രയോപേര് നമുക്കിടയിലുണ്ട്. സ്വന്തം പ്രവൃത്തികളാൽ ആരുടെയൊക്കെയോ  ജീവിതം പിച്ചിച്ചീന്തി സായൂജ്യമടയുന്നവർ. മറ്റുള്ളവർക്ക് ലഭിച്ച അമൂല്യമായ ജന്മമാണ് അവർ  ഇല്ലാതാക്കുന്നതെന്നവർ അറിയുന്നില്ലല്ലോ.   











Wednesday, January 15, 2020

മിനിക്കഥകൾ

1. സായാഹ്ന നടത്തത്തിനിറങ്ങിയതായിരുന്നു തോമ്മാച്ചനും നാരായന്കുട്ടിയും. അപ്പോഴാണ് ഒരു കുനുഷ്ടു ചോദ്യം നാരായൺകുട്ടിയുടെ തലമണ്ടയിലുദിച്ചത്. 
"അല്ല തോമാച്ചാ ഈ യേശുക്രിസ്തു എങ്ങനെയാ ഉണ്ടായത് ?" 
" അതിപ്പോ.... ഈ അയ്യപ്പനെങ്ങനെയാ ഉണ്ടായതു നാണൂ ?" തോമാച്ചൻ ഒരു  മറുചോദ്യമാണു  ചോദിച്ചത്. 
പിന്നെ രണ്ടുപേരും ഒന്നും ചോദിച്ചില്ല. പൊട്ടിച്ചിരിച്ചു മുന്നോട്ടു നടന്നു 


2. ക്യാൻസർ വന്നു ദിനമെണ്ണിക്കിടക്കുന്ന അമ്മയുടെ ആയുസ്സുകൂട്ടാനാണ് രാജു ദൈവത്തെ കാണാൻ പോയത്. ദൈവത്തെ കണ്ടയുടനെ ആ കാലിൽ വീണ് കെട്ടിപ്പിടിച്ചു രാജു  അപേക്ഷിച്ചു.
" ദൈവമേ എന്റെ ആയുസ്സിൽനിന്ന് കുറേയെടുത്ത് എന്റെ അമ്മയ്ക്ക് കൊടുക്കണമേ" 
"അതെങ്ങനെ നിന്റെ അമ്മയുടെ ആയുസ്സാണ് നിനക്കിപ്പോൾ കിട്ടിയിരിക്കുന്നത്. എന്നും അവരാതാണ് പ്രാർത്ഥിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നത്. ഇനിയിപ്പോൾ അത് മാറ്റിത്തരാനാവില്ല. " 
'അമ്മ തന്നതൊന്നും തിരിച്ചുകൊടുക്കാനാവില്ല എന്ന സത്യം അവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞതപ്പോഴാണ്. 

Saturday, December 28, 2019

യാത്രക്കുറിപ്പ് രചനാമത്സരം # വായനാകൗതുകംഗ്രൂപ്പ്.

യാത്രക്കുറിപ്പ് രചനാമത്സരം # വായനാകൗതുകംഗ്രൂപ്പ്.

ജർമ്മനിയിലെ  ബ്ലാക്ക് ഫോറെസ്റ്റും കുക്കു ക്ളോക്കും

--------------------------------------------------------------------------------
ഇക്കഴിഞ്ഞ  മെയ്മാസത്തിലെ ഒരു സായാഹ്നത്തിലാണ്, യൂറോപ്പ് സന്ദർശനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ജർമ്മനിയിലെ കൊളോൺ എന്ന നഗരത്തിലെത്തിയത്. അവിടെ വളരെ  പ്രസിദ്ധമായൊരു  കത്തീഡ്രലുണ്ട്. 1248 ൽ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയതാണ് അതിബൃഹത്തായ കൊളോൺ കത്തീഡ്രൽ. ഇപ്പോഴും പണി  തീർന്നിട്ടില്ല. പണിതീർന്നാൽ ലോകാവസാനം എന്നാണ് വിശ്വാസം. (നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ ബിർളാമന്ദിരങ്ങളും ഇത്തരമൊരു അന്ധവിശ്വാസം വച്ചുപുലർത്തുന്നതുകൊണ്ടു പണി പൂർത്തീകരിക്കാറില്ലത്രേ.) കൊളോൺ ഒരു വലിയ നഗരമാണെങ്കിലും ഇരട്ടഗോപുരങ്ങളുള്ള ഈ പള്ളിയാണിവിടുത്തെ പ്രധാനകാഴ്ച. അടിമുടി കൊത്തുപണികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഒരദ്‌ഭുതനിർമ്മിതിയാണിത്. 515 അടി ഉയരമുള്ള ഈ പള്ളി  1880 മുതൽ 1884 വരെ  ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരംകൂടിയ നിർമ്മിതിയായിരുന്നു. ബൈബിളിൽ പരാമർശമുള്ള   മൂന്നു വിദ്വാന്മാരുടെ   അൾത്താരകളുണ്ടിവിടെ. മുഖ്യ അൾത്താരയ്ക്ക് 15 അടിയാണുയരം. പതിനൊന്നു മണികളാണ് പള്ളിയിലുള്ളത്. അതിൽ  'ഫാറ്റ് പീറ്റർ'  എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന 24 ടൺ ഭാരമുള്ള, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന മണിയായ,  പത്രോസ് പുണ്യാളന്റെ  മണിയും 11 , 6 ടണ്ണുകൾ വീതം ഭാരമുള്ള രണ്ടു മദ്ധ്യകാലഘട്ടമണികളും സന്ദർശകശ്രദ്ധ പതിയുന്നവയാണ്. ഉണ്ണീശോയെ കൈയ്യിലേന്തിയ മാതാവിന്റെ ദാരുശില്പം 1290 ൽ സ്ഥാപിച്ചതാണ്.  പ്രധാന കവാടത്തിൽ പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിർമ്മിച്ച ശിൽപാലങ്കാരങ്ങൾ കാണാം. വർണ്ണാങ്കിതമായ ചില്ലുജാലകങ്ങൾ ഈ ദേവാലയത്തിന്റെ മറ്റൊരാകർഷണമാണ്  സാൻഡ്‌സ്‌റ്റോൺ കൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച പള്ളി കാലപ്പഴക്കംകൊണ്ട് കറുത്തനിറത്തിലാണ് ഇന്നു  കാണപ്പെടുന്നത്.  ഇരട്ടഗോപുരങ്ങൾതമ്മിൽ പ്രത്യക്ഷത്തിലറിയില്ലെങ്കിലും നേരിയ ഉയരവ്യത്യാസമുണ്ട്. വടക്കേഗോപുരം തെക്കേ ഗോപുരത്തേക്കാൾ 7 സെന്റിമീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ്. പള്ളിയങ്കണത്തിൽ നമ്മുടെ ക്ഷേത്രമുറ്റങ്ങളിൽ കാണുന്ന വലിയ കൽവിളക്കുകളോട്  സാമ്യം തോന്നുന്ന ശിലാസ്‌തൂപമുണ്ട്.

കൊളോൺ കത്തീഡ്രലിനോട് വിടപറഞ്ഞ് ഞങ്ങൾ യാത്രതുടർന്നു. രാത്രി താങ്ങാനുള്ള ഹോട്ടലിലേക്കു മുക്കാൽ മണിക്കൂറിലധികം യാത്രയുണ്ട്.  ജർമ്മനിയിലെ ബോൺ ബോൺവിൻഡ്ഹേഗൻ എന്ന സ്ഥലത്തെ ഹോട്ടൽ ഡോർമോറോയിപ്പോൾ  മണി എട്ടുകഴിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും നല്ല പകൽവെളിച്ചം. ഇവിടെ ഇങ്ങനെയാണ്. വേനൽക്കാലത്തു സൂര്യൻ വൈകിയേ അസ്തമിക്കൂ. ഒമ്പതരയെങ്കിലുമാകും ഇരുട്ടാകാൻ. വെളിച്ചമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും   തണുപ്പിന്റെ കാഠിന്യത്താൽ പുറംകാഴ്ചകളിലേക്കു പോകാതെ ഭക്ഷണം  കഴിച്ചു സുഖമായി ഉറങ്ങി. അതിരാവിലെതന്നെ ഉണരുകയും ചെയ്തു. ഹോട്ടൽമുറിയുടെ
വെളുത്തജാലകവിരികൾ വകഞ്ഞുമാറ്റി ബ്ലൈൻഡ്‌സ് തുറന്ന് ചില്ലുജാലകത്തിലൂടെ പുറത്തേക്കുനോക്കിയപ്പോൾ പ്രഭാതകാഴ്ച അതിമനോഹരം. വീടുകളും കൃഷിസ്ഥലങ്ങളും മരങ്ങളും അപ്പുറത്തൊരു ചെറിയ മലയും അതിനുമപ്പുറത്ത് ഉയരത്തിലുള്ളൊരു ഗോപുരവും.   മുറി ആറാം  നിലയിലായിരുന്നതുകൊണ്ടു അങ്ങുദൂരെവരെ കാണാം. പക്ഷേ നോക്കിനിൽക്കൻ സമയമില്ല. ഏഴുമണിക്കു ഞങ്ങളുടെ ബസ്സ്    പുറപ്പെടുമെന്നാണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.   ജർമ്മനിയിലെ പ്രസിദ്ധമായ ബ്ലാക്ക് ഫോറെസ്റ്റിലൂടെയാണ് ബസ്സ്  ദീർഘരൂരം പോകുന്നത്. ആ  യാത്രയവസാനിക്കുന്നത് സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ലൂസേണിലും.

ജർമ്മനിയുടെ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലൂടെയുള്ള യാത്ര ഏറെ ഹൃദ്യമായൊരനുഭവമാണ്. അത്ര സുന്ദരമാണ് ഇന്നാടിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി. എങ്ങും ഹരിതസമൃദ്ധിയുടെ ദൃശ്യവിസ്മയങ്ങൾ. അരുവികളും പൊയ്കകളുമൊക്കെ ആ ഹരിതഭംഗിക്കു തൊങ്ങൽച്ചാർത്തുന്നു. വെട്ടിയൊരുക്കിയ പുൽമേടുകൾ അതിമനോഹരമാണ്. ഗവൺമെന്റിന്റെയും ഗ്രാമീണരുടെയും കൃഷിക്കാരുടേയുമൊക്കെ ഒത്തൊരുമിച്ചുള്ള പ്രവർത്തനത്താലാണ് പുൽമേടുകൾ ഇത്ര ഭംഗിയായി പരിപാലിക്കപ്പെടുന്നത്.  പുൽമേടുകളിൽ മേയുന്നുണ്ട്  കന്നുകാലികളും കുതിരകളും ചെമ്മരിയാടുകളും.  ഗ്രാമങ്ങളിലുംമറ്റും ധാരാളം സോളാർപാനലുകൾ കാണാൻ കഴിയുന്നുണ്ട്. കറങ്ങുന്ന കാറ്റാടിയന്ത്രങ്ങളും കുറവല്ല. പല സ്ഥലങ്ങളിലും പള്ളികൾ കാണാം. ഉയരത്തിലുള്ളൊരു സ്തൂപവും അതിനുമുകളിൽ കുരിശും കണ്ടാലറിയാം അതു പള്ളിയാണെന്ന്.  എവിടെയോവെച്ച് റൈൻ നദിയെ മുറിച്ചുകടന്നിരുന്നു. ദീർഘരൂരം ബ്ലാക്ക് ഫോറെസ്റ്റ് എന്ന  വനത്തിലൂടെയാണ് യാത്രയെന്നും വനത്തിനുള്ളിൽവെച്ചാണ് ഉച്ചഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതെന്നുമൊക്കെ ടൂർ ഗൈഡ്  പറഞ്ഞപ്പോൾ ഭാവനയിൽ വിരിഞ്ഞത് ഹിംസ്രജന്തുക്കൾ വിഹരിക്കുന്ന  ഒരു ഘോരവനത്തിന്റെ ചിത്രമായിരുന്നു. പക്ഷേ അത്തരമൊരു വനപ്രദേശം ഈ യാത്രയിലെവിടെയും കാണാനായില്ല. പൈന്മരങ്ങളും ഫർമരങ്ങളും ദേവദാരുക്കളും  വളർന്നുനിൽക്കുന്നൊരു പ്രദേശം അതിനുള്ളിലൂടെ അതിമനോഹരമായ ഹൈവേ. ഓട്ടോബാൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഹൈവേകളധികവും ഹിറ്റ്ലറുടെ കാലത്ത് യുദ്ധാവശ്യങ്ങൾക്കായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടവയാണ്. ഇന്നും അവ നന്നായി പരിപാലിക്കപ്പെടുകയും പരിഷ്കരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ ലോകോത്തരനിലവാരം പുലർത്തുന്ന റോഡുകളാണവ. വേഗതയ്ക്കു നിയന്ത്രമില്ലെന്നതാണ് ഈ ഹൈവേയുടെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത. ആറുവരിപ്പാതയ്ക്കുപുറമെ കേടുവന്ന വാഹനങ്ങൾ പാർക്കുചെയ്യാനായി സർവീസ് റോഡുകളുമുണ്ട്. 160 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം യാത്ര ബ്ലാക്ക് ഫോറെസ്റ്റിനുള്ളിലൂടെയാണ്.



ഭൂമിശാസ്ത്രക്ലാസ്സുകളിൽ ബ്ലാക്ക് ഫോറെസ്റ്റ് എന്ന പേര് പഠിച്ചത് ഖണ്ഡപര്‍വ്വതങ്ങള്‍(Block Mountain) ക്കുദാഹരണമായാണ്. ജർമ്മനിയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻഭാഗത്ത് ഒരു ദീർഘചതുരം രൂപപ്പെടുത്തി ഈ വനപ്രദേശം വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ജനവാസം നന്നേ കുറവുള്ള പ്രദേശമാണിത്. അനേകം നാടോടിക്കഥകളുടെ കേന്ദ്രമായ ഇവിടെനിന്നാണ് ബ്ലാക്ക് ഫോറസ്റ്റ് കേക്കും വിഖ്യാതമായ കുക്കൂക്ലോക്കും പിറവിയെടുത്തത്.  കടുത്തപച്ചനിറത്തിലെ ഇലച്ചാർത്തുകൾകൊണ്ടു സമൃദ്ധമായ സ്തൂപികാഗ്രിതവൃക്ഷങ്ങൾ നിബിഡമായി വളർന്നുനിന്നിരുന്ന ഈ വനപ്രദേശത്ത് സൂര്യപ്രകാശം ഭൂമിയിൽ ലെപതിക്കുമായിരുന്നില്ലത്രേ! അങ്ങനെയാണ് ഈ പേരുലഭിച്ചത്.  പക്ഷേ  ഇന്നാ സ്ഥിതിയൊക്കെ മാറി. റോമക്കാരുടെ വരവോടെ വൃക്ഷങ്ങൾ മുറിച്ചുമാറ്റപ്പെട്ടു. നെതെർലാൻഡിലെ കപ്പലുകൾ മുതൽ ജപ്പാനിലെ വീടുകൾവരെ ഉണ്ടാക്കാൻ ഈ വനത്തിലെ തടികൾ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടത്രേ.  പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഈ വനപ്രദേശം ഏതാണ്ട് പകുതിയായെന്നു പറയാം. നട്ടുവളർത്തിയ മരങ്ങൾ വളർന്നുനിൽക്കുന്നതാണ് ഇപ്പോൾകാണുന്ന വനം  . അതത്ര നിബിഡവുമല്ല. മരമില്ലാത്തയിടത്തൊക്കെ പച്ചപ്പുൽമെത്ത. അതിൽ നിറയെ മഞ്ഞനിറത്തിലെ കാട്ടുപൂക്കൾ വിടർന്നുവിലസുന്നു. നയനാഭിരാമമായ ദൃശ്യങ്ങൾ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു ദീർഘയാത്രയുടെ മുഷിവൊന്നും തോന്നിയതേയില്ല. രണ്ടോ മൂന്നോ മണിക്കൂറിന്റെ ഇടവേളകളിൽ ടോയ്‌ലറ്റ് സൗകര്യത്തിനായി ഗ്യാസ് സ്റ്റേഷനുകളിൽ ബസ്സ് നിറുത്തുകയും ചെയ്യും. അവിടെയൊക്കെ സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളും റെസ്റ്ററന്റുകളും ഉണ്ടാവും.

 നട്ടുച്ചനേരത്താണ് റ്റിറ്റിസീ എന്ന പ്രദേശത്തെ   ഡ്രൂബ എന്ന സ്ഥലത്തെത്തിയത്. ഔട്ടോബാനിൽനിന്നു  വഴിതിരിഞ്ഞ്, കുറച്ചുള്ളിലേക്കുമാറി, ബസ്സ് പാർക്ക് ചെയ്തു. അവിടുന്ന് ഇത്തിരി നടന്നെത്തിയത് ഒരത്ഭുതത്തിന്റെ മുൻപിലാണ്. ഒരു ഭീമൻ കുക്കു ക്ളോക്ക്! ഒരുവലിയകെട്ടിടംതന്നെ കുക്കുക്ലോക്ക് രൂപത്തിൽ രൂപകൽപന ചെയ്തിരുന്നതാണ്. അതിലുള്ള റെസ്റ്ററന്റിലാണ് ഞങ്ങളുടെ ഉച്ചഭക്ഷണം. ഭക്ഷണസമയമായിരുന്നതുകൊണ്ടു കാഴ്ചകളിലേക്കു  പോകാതെ എല്ലാവരും റസ്റ്ററന്റിൽ കടന്നു.  വിഭവവൈവിധ്യങ്ങൾകൊണ്ട്  ഗംഭീരമായൊരു സദ്യ. പക്ഷേ വിഭവങ്ങളിൽ ഏറെ വിശേഷപ്പെട്ട ഒന്നുണ്ടായിരുന്നു. ബ്ലാക്ക്‌ഫോറെസ്റ്റിന്റെ തനതുവിഭവമായ ബ്ലാക്ക്‌ഫോറെസ്റ്റ് കേക്ക്. ഇത്ര സ്വാദിഷ്ടമായൊരു  കേക്ക് ഇതിനുമുമ്പ് കഴിച്ചിട്ടില്ല. ഈ വനപ്രദേശത്തുമാത്രം കണ്ടുവരുന്ന ചില പഴങ്ങളുടെ  സത്താണ്  ഈ കേക്കിന് സവിശേഷമായ സ്വാദു നൽകുന്നത്. ഈ സ്വാദ് ഇവിടെവച്ചുതന്നെ ആസ്വദിക്കാൻകഴിഞ്ഞത് ഒരു വലിയ ഭാഗ്യംതന്നെ.



ഭക്ഷണശേഷമാണ് കുക്കുക്ലോക്ക് പ്രദർശനശാലയും വില്പനകേന്ദ്രവുമൊക്കെ കാണാൻ പോയത്. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് കുക്കുക്ലോക്ക് ഉദയംചെയ്തത്.   ഈ പ്രദേശത്തെ തടിവീടുകളുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഭിത്തിയിൽ തൂക്കിയിടാവുന്ന  ഈ ഘടികാരം രൂപകൽപന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. സ്വാഭാവികമായ ദാരുവർണ്ണമാണ് ഇവയ്ക്ക്.  ഓരോ മണിക്കൂറിലും കിളിവാതിൽ തുറന്നെത്തുന്ന കുയിൽ  കുക്കൂ കുക്കൂ എന്ന് അതിമധുരമായി  കൂവിയശേഷം തിരികെക്കയറിപ്പോകും. കിളിവാതിൽ മെല്ലേയടയും.  പിന്നെ നൃത്തം ചെയ്യുന്ന മിഥുനങ്ങളുടെ വരവായി. എത്രമണിയായെന്നതനുസരിച്ചാണ് ഇവയുടെയൊക്കെ  എണ്ണം നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. തടിയിലാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണമത്രയും. ലോഹഭാഗങ്ങൾ വളരെക്കുറച്ചുമാത്രം.   പെന്റുലങ്ങൾ പൈൻമരക്കായ്കളാണ്. ധാരാളം ചിത്രപ്പണികൾചെയ്തു മോടിപിടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പുറംചട്ടയാണ്.  ഇതിന്റെ നിർമ്മാണരീതി അവർക്കുമാത്രം അറിയുന്നൊരു രഹസ്യമാണ്. ഇന്ന് ആധുനികരീതിയിലും  ഇത്തരം ക്ലോക്കുകൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും പൈൻകായപെൻഡുലങ്ങളോടുകൂടിയ  യഥാർത്ഥനിർമ്മാണരീതിയാണ് വിപണിയിൽ കൂടുതൽ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. രണ്ടുവിധത്തിലാണ് ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനരീതി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒരുദിവസത്തിന്റേതും എട്ടു ദിനങ്ങളുടേതും. ആദ്യത്തേതിൽ 24 മണിക്കൂറിൽ ചാവികൊടുക്കണം. രണ്ടാമത്തേതിൽ എട്ടുദിവസം കൂടുമ്പോൾ ചാവികൊടുത്താൽ മതിയാവും.



പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തോടെയാണ്   കുക്കൂക്ലോക്കുകൾ    ലോകപ്രശസ്തമായത്. അന്യാദൃശമായ സൗന്ദര്യബോധവും ശാസ്ത്രസാങ്കേതികപരിജ്ഞാനവും ഒന്നുചേർന്ന ഈ നിർമ്മാണകൗശലം ലോകം ഇരുകൈയുംനീട്ടി സ്വീകരിച്ചില്ലെങ്കിലല്ലേ അത്ഭുതപ്പെടേണ്ടൂ. മ്യൂസിയത്തിലും  വിപണനശാലയിലും നന്നേ ചെറുതുമുതൽ പത്തടിയിലേറെ വലുപ്പമുള്ള ഭീമൻ ക്ലോക്കുകൾ വരെയുണ്ട്. വിലയും നമ്മെ തൊല്ലൊന്നമ്പരപ്പിക്കും ഇന്ത്യൻ രൂപയിൽ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞവിലപോലും 20,000 രൂപയ്ക്കു മുകളിൽവരും. ഉയർന്നുയർന്ന അത് ഇരുപതുലക്ഷംവരെയാകാം.  ക്ലോക്ക് പലരും വാങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു. കുഴപ്പമൊന്നുംകൂടാതെ അവ വീട്ടിലെത്തിക്കുകയെന്നത് ക്ലേശകരമാണ്. മാത്രവുമല്ല എന്തെങ്കിലും പ്രവർത്തനത്തകരാറുണ്ടായാൽ അതു പരിഹരിക്കപ്പെടുകയെന്നതും എളുപ്പമുള്ള കാര്യമല്ല. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ഈ ക്ലോക്കിന്റെ സാങ്കേതികവിദ്യ അറിയുന്നവർ ഇല്ലതന്നെ. അതിനെക്കുറിച്ചു പറഞ്ഞപ്പോൾ  ബാംഗ്ലൂരിൽ ഒരു റിപ്പയറിംഗ് സെന്റർ ഉണ്ടെന്ന് ഷോപ്പിൽനിന്നറിയാൻ കഴിഞ്ഞു. വാങ്ങാൻ ഉദ്ദേശമില്ലാതിരുന്നതുകൊണ്ടു മെല്ലേ പുറത്തേക്കിറങ്ങി. അവിടെത്തന്നെ   ഒരു സ്ഫടികകരകൗശലവസ്തുക്കളുണ്ടാക്കുന്ന  ഫാക്ടറിയും പ്രദർശനശാലയും വിപണനകേന്ദ്രവുമുണ്ട്. ഗ്ലാസ്സ്കൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച അതിമനോഹരമായ രൂപങ്ങൾ. വിവിധവലുപ്പത്തിലും വർണ്ണത്തിലുമുള്ള രൂപങ്ങളുണ്ട്  ഒരാൾ ഒരുഭാഗത്ത് അതുണ്ടാക്കുന്നതും നമുക്ക് കാണാം. അവിടെയും വില അതിഗംഭീരംതന്നെ.



എല്ലാം നോക്കിയും കണ്ടും നടക്കവേ രണ്ടുമണിയാകാറായി. കുക്കൂക്ളോക്ക് കെട്ടിടത്തിലെ കുയിൽ രണ്ടുപ്രാവശ്യം കൂവാനെത്തുന്നതുകാണാൻ എല്ലാവരും പുറത്തുകടന്നു. കൃത്യസമയത്തുതന്നെ കിളിവാതിൽതുറന്നു പൂങ്കുയിൽ രണ്ടുതവണ കൂകി. പിന്നെ ഉൾവലിഞ്ഞു. ജാലകം മെല്ലെയടഞ്ഞു. അതാ തൊട്ടുതാഴെ ബാൻഡ്മേളവുമൊക്കെയായി നൃത്തം ചെയ്തു യുവമിഥുനങ്ങൾ വൃത്തപഥത്തിൽ നീങ്ങുന്നു. രണ്ടുമണിയായതുകൊണ്ടു രണ്ടു ജോഡികൾ മാത്രമേ വന്നുള്ളൂ. എന്നാലും ആ കാഴ്ച കാണാൻ കഴിഞ്ഞത് അപൂർവ്വസുന്ദരമായൊരു ഭാഗ്യാനുഭവമല്ലേ. പിന്നെയും ഷോപ്പിനുള്ളിലെ കാഴ്ചകളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ക്ലോക്കുകൾ പലതും പല സമയം സെറ്റ് ചെയ്തു വെച്ചിരിക്കുകയാണ്. പലതും കുയിലിന്റെ സംഗീതധാര  കേൾപ്പിച്ചു. കുക്കൂക്ലോക്ക് വാങ്ങിയില്ലെങ്കിലും ഒരു സ്വിസ്സ് വാച്ചും ക്രിസ്റ്റൽ സ്റ്റഡും വാങ്ങി അവിടെ നിന്നിറങ്ങി. മടങ്ങാനുള്ള സമയവുമായി.  ബസ്സിനടുത്തേക്കു നടക്കുമ്പോൾ  കുറച്ചപ്പുറത്തുള്ള രണ്ടു മലകളെ ബന്ധിപ്പിച്ചു നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന വയഡക്റ്റും(പാലം)  അതിനുമുകളിലൂടെ ഒരു ട്രെയിൻ കടന്നുപോകുന്നതും കാണാൻ കഴിഞ്ഞു.



ഡ്രൂബയിലെ മധുരാനുഭവങ്ങളുടെ സ്മരണകൾ ഹൃദയച്ചെപ്പിൽ സൂക്ഷിച്ച് യാത്ര തുടർന്നു. ജർമ്മനിയുടെ ഗ്രാമക്കാഴ്ചകളിലൂടെ യാത്ര മുന്നേറുകയാണ്. കൃഷിയിടങ്ങളിലും റെയിൽവേട്രാക്കുകളിലുമൊക്കെ ആളുകൾ ജോലിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ചില വീടുകളുടെയൊക്കെ മേൽക്കൂര മുഴുവനായി സോളാർപാനൽ    വെച്ചിരിക്കുന്നതും കാണാൻ കഴിഞ്ഞു.  3. 35 ആയപ്പോൾ ജർമ്മനിയുടെ  അതിർത്തിയിലെത്തി. ഇനി സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡിലേക്കു കടക്കണം. അവിടുത്തെ കാഴ്ചകൾക്കായി ഹൃദയം മിടിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
(ഒന്നാം സമ്മാനം ലഭിച്ച രചന )

Wednesday, November 27, 2019

യാത്രകളിൽ എന്നെ വിസ്മയിപ്പിച്ച കാഴ്ചകൾ - 8

യാത്രകളിൽ എന്നെ വിസ്മയിപ്പിച്ച കാഴ്ചകൾ - 8

വാഗാ അതിർത്തിയിലെ സായാഹ്നപരേഡ് 

=============================================
രണ്ടു പട്ടണങ്ങൾ - അമൃത്‌സറും ലാഹോറും. അമൃത്‌സർ ഭാരതത്തിലും ലാഹോർ പാകിസ്ഥാനിലുമാണ്. അവയ്ക്കിടയിലെ  അതിർത്തിപ്രദേശമാണ് വാഗാ. 1999 ൽ കാശ്മീരിലെ 'അമൻ സേതു' തുറക്കുന്നതുവരെ  ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ അതിർത്തി മുറിച്ചുകടക്കുന്ന പാതയുണ്ടായിരുന്നത്  ഇവിടെ മാത്രമാണ്. ആയിരം കിലോമീറ്ററോളം നീണ്ടു കിടക്കുന്ന ഇന്ത്യ പാക്കിസ്ഥാൻ അതിർത്തിയിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളിലേക്കുമുള്ള ഏക പ്രവേശന കവാടമാണിത്.  ഇരുരാജ്യങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന  പ്രസിദ്ധമായ ഗ്രാൻഡ്  ട്രങ്ക് റോഡിലാണ് ഈ റാഡ്ക്ലിഫ് രേഖ കടന്നുപോകുന്നത്. 1947 ൽ ഇന്ത്യ - പാകിസ്ഥാൻ വിഭജനത്തിലാണ് വാഗാ രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെട്ട്, രണ്ടു രാജ്യങ്ങളുടെ ഭാഗമായത്. ഇന്ന് കിഴക്കൻ വാഗാ ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമാണ്. ഏഷ്യയുടെ ബെർലിൻ മതിലെന്നും വാഗാതിർത്തി അറിയപ്പെടുന്നു.  1959 മുതൽ  എല്ലാദിവസവും വൈകുന്നേരം  വാഗതിര്‍ത്തിയില്‍  പാതാക താഴ്ത്തല്‍ (ബീറ്റിംഗ് റിട്രീറ്റ്)  എന്ന ചടങ്ങ് നടന്നു വരുന്നു. ഈ സമയത്ത് അതിര്‍ത്തിയില്‍ ഇന്ത്യയുടെ അതിര്‍ത്തിരക്ഷാസേനയുടേയും (BSF) പാക്കിസ്ഥാന്റെ പാകിസ്ഥാൻ  റേഞ്ചേഴ്സിന്റേയും അത്യുജ്ജ്വലവും ആവേശഭരിതവുമായ സൈനിക പരേഡുകള്‍ നടക്കാറുണ്ട്. ഒരേസമയം രണ്ടു രാജ്യങ്ങളുടെ  പരസ്പരസ്പർദ്ധയുടെയും തമ്മിലുള്ള സാഹോദര്യം പകർന്നേകുന്ന ഏകതയുടെയും പ്രതീകമാക്കുന്നു ഈ അനുഷ്ഠാനം.  ഈ ചടങ്ങിൽ പങ്കുകൊള്ളാനായി ധാരാളംപേർ ദിനംതോറും ഇവിടെയെത്തുന്നു.  തദ്ദേശീയരെന്നപോലെ വിദേശികളും ചടങ്ങുകൾ വീക്ഷിക്കാൻ ആവേശത്തോടെ എത്തുന്നു എന്നത് എടുത്തുപറയേണ്ട കാര്യമാണ്.  ഇത് വെറുമൊരു വിനോദയാത്രയുടെ ഭാഗമല്ല. മറിച്ച് ദേശസ്നേഹത്തിന്റെയും ദേശാഭിമാനത്തിന്റെയും അവിസ്മരണീയമായ അനുഭവം പകർന്നുനൽകുന്ന അനുഭൂതിദായകമായൊരവസരമാണ്. 

അമൃത്‌സറിലെ സുവർണ്ണക്ഷേത്രദർശനവും ജാലിയൻവാലാബാഗിലെ സന്ദർശനവും കഴിഞ്ഞ് വാഗാബോർഡറിലെ ബീറ്റിംഗ് റിട്രീറ്റ് എന്ന  'വാഗ ബോർഡർ ഫ്ലാഗ്  സെറിമണി'യിൽ പങ്കെടുക്കാനായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ യാത്ര. മുപ്പതുകിലോമീറ്ററിൽത്താഴെ ദൂരമേ അവിടേയ്ക്കുള്ളു. നാലരയ്ക്കാണ് പരേഡ് നടക്കുന്ന സ്റ്റേഡിയത്തിലേക്കു പ്രവേശനം .  എങ്കിലും ഒന്നരമണിക്കൂർ മുമ്പേയെങ്കിലും അവിടെയെത്തിയാൽ മാത്രമേ വിശദമായ സുരക്ഷാപരിശോധനകളും  മറ്റും കഴിഞ്ഞ് ചടങ്ങുകൾ വീക്ഷിക്കാൻ കഴിയൂ. എല്ലാദിവസവും നല്ല തിരക്കുമുണ്ടാവും. സ്റ്റേഡിയത്തിലെ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ പരിമിതവുമാണ്.  അതുകൊണ്ടുതന്നെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനം ലഭിച്ചുവെന്നും വരില്ല.

ഗ്രാൻഡ് ട്രങ്ക് റോഡിലൂടെയാണ്  അമൃത്സറിൽനിന്ന് വാഗാതിർത്തിയിലേക്കുള്ള യാത്ര. ഏറെ പ്രത്യേകതകളുള്ളൊരു സഞ്ചാരപഥമാണിത്. 2500ലേറെ വർഷങ്ങൾ പഴക്കമുള്ളതും 2700 കിലോമീറ്ററിലേറെ നീളമുള്ളതുമായ ഈ പാത, ഏഷ്യയിലെതന്നെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളതും ദൈർഘ്യമുള്ളതുമായ  ഗതാഗതമാർഗ്ഗമാണ്.  ബംഗ്ലാദേശിലെ ചിറ്റഗോങ്ങിൽ ആരംഭിച്ച്, ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും കടന്ന്, അഫ്‍ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബുൾവരെ ഈ പാത നീളുന്നു. ചന്ദ്രഗുപ്തമൗര്യന്റെ കാലത്തു തുടക്കമിട്ട്, അശോകന്റെ കാലത്തു വിപുലീകരിക്കപ്പെട്ട് , ഷേർഷായുടെയും മുഗളരുടെയും  കാലത്തു നിരവധിതവണ പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെട്ട്,  ഒടുവിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ കാലത്ത് ആധുനികവത്കരിക്കപ്പെട്ട്  ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണത കൈവരിച്ച സുദീർഘമായൊരു ചരിത്രമുണ്ട് ഈ പന്ഥാവിന്. എത്രയെത്ര അധിനിവേശങ്ങൾക്കും മഹായുദ്ധങ്ങൾക്കും നിർണ്ണായകമായ ചരിത്രമുഹൂർത്തങ്ങൾക്കും സാക്ഷിയാണ് ഈ മഹാരഥ്യ! അമൃത്‌സറിൽനിന്നു വാഗാതിർത്തിയിലേക്ക് ഈ പാത  കടന്നുപോകുന്നത് പഞ്ചാബിന്റെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ കൃഷിയിടങ്ങൾക്കിടയിലൂടെയാണ്.  അസുലഭമായൊരു അനുഭൂതിവിശേഷമാണ് ആ യാത്ര സഞ്ചാരികൾക്കു പകർന്നേകുന്നത്. നോക്കെത്താദൂരം പരന്നുകിടക്കുന്ന ഗോതമ്പുവയലുകൾ, വഴിയോരങ്ങളിൽ തണൽമരങ്ങൾ, ഇടയ്ക്കിടെ ചെക്ക്പോസ്റ്റുകൾ, ചെറുകവലകൾ  അങ്ങനെ കാഴ്ചകൾ നീണ്ടുപോകുന്നു.

റെയിൽമാർഗ്ഗമാണ് യാത്രയെങ്കിൽ അട്ടാരി എന്ന സ്റ്റേഷനിൽ ഇറങ്ങി അതിർത്തിയിലേക്കു പോകണം. അമൃത്‌സറിൽനിന്ന്  അട്ടാരിയിലേക്ക്  40 മിനിട്ട് ട്രെയിൻയാത്രയുണ്ട്‌. സ്റ്റേഷനിൽനിന്ന്  സൈക്കിൾറിക്ഷയിലോ  ബസ്സിലോ കാറിലോ അതിർത്തിയിലെത്താം.  മൂന്നു ഘട്ടമായി കർശനമായ സുരക്ഷാപരിശോധനകൾക്കും വിധേയരാകണം. വിദേശികൾക്കു നിശ്ചയമായും  പാസ്പോർട്ട് കാണിക്കേണ്ടതായിവരും. അവർക്കു പ്രത്യകം ക്യൂ ഉണ്ട്.   ബാഗുകളും മറ്റും പരേഡ് നടക്കുന്നിടത്തേക്കു കൊണ്ടുപോകാനാവില്ല. മൊബൈലും കാമറയും കൊണ്ടുപോകാൻ അനുവാദമുണ്ട്.   സൂര്യതാപത്തെ പ്രതിരോധിക്കാൻ തൊപ്പിയും വെള്ളവുമൊക്കെ കരുതുന്നത് നന്നായിരിക്കും. ഒരു കോൺക്രീറ്റ് കവാടം കടന്നാണ് പരേഡ് നടക്കുന്ന സ്റ്റേഡിയത്തിലേക്കു നയിക്കുന്ന  പാത പോകുന്നത്. ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഒരു സ്റ്റേഡിയത്തെ അതിർത്തിരേഖ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്നു. ഇപ്പുറത്ത് ഇന്ത്യയും അപ്പുറത്ത് പാകിസ്ഥാനും  നാലുമണിയാകുമ്പോൾ ആ സ്റ്റേഡിയത്തിന്റെ  അകത്തു കടക്കാൻ കഴിയും.  അതിർത്തിയിലെ ഗേറ്റിനപ്പുറത്തെ പാകിസ്ഥാൻ ഭാഗത്തു 'ബാബ് ആസാദി' എഴുതിയിരിക്കുന്ന വലിയൊരു കോൺക്രീറ്റ്  കവാടം കാണാം. അതിർത്തിരേഖയിലെ ഇരുമ്പുഗേറ്റുകൾക്കിരുപുറവുമായി  രണ്ടുരാജ്യങ്ങളുടെയും ഗാലറികൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. അവിടെയിരുന്നാണ് ചടങ്ങുകൾ വീക്ഷിക്കേണ്ടത്.   ഗാലറിയിൽ ആദ്യമാദ്യമെത്തുന്നവർക്കാണ്‌  സൗകര്യപ്രദമായ ഇരിപ്പിടം ലഭിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് എത്രയും നേരത്തെ ടിക്കറ്റ് കൗണ്ടറിലെ  ക്യൂവിലെത്തിയാൽ അത്രയും നന്ന്. നല്ല ജനത്തിരക്കായിരുന്നെങ്കിലും  ഞങ്ങൾക്കും സാമാന്യം ഭേദപ്പെട്ട രീതിയിൽ പരേഡ് കാണത്തക്കവിധത്തിൽ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ ലഭിച്ചിരുന്നു. ഇരുഭാഗത്തേയും ഗാലറികൾ തിങ്ങിനിറഞ്ഞിരുന്നു.

 ദേശഭക്തിഗാനങ്ങൾകൊണ്ടും 'ജയ് ഭാരത് മാതാ' വിളികൾകൊണ്ടും മുഖരിതമായ അന്തരീക്ഷം.   അപ്പുറത്തെ  ഗാലറിയിൽനിന്ന് 'ജിയേ ജിയേ പാകിസ്ഥാൻ' വിളികൾ മുഴങ്ങുന്നു.  നമ്മുടെ   സൈനികോദ്യോഗസ്ഥർ  മൈക്കിലൂടെ  സന്ദർശകരെ ഭാരതാംബയ്ക്കു ജയ് വിളിക്കുന്നതിനായി ആവേശത്തോടെ ആഹ്വാനം  നൽകുന്നുണ്ട്. കൂടുതൽ ഉച്ചത്തിൽ ജയ്‌വിളിക്കുന്നതിനായി പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ദേശഭക്തിഗാനങ്ങളുടെ താളത്തിനൊപ്പം ആവേശത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നവരെയും കാണാം. സ്ത്രീകളാണ് നർത്തകർ. ഈ ഗാനങ്ങളുടെ വരികൾ നമ്മുടെ ഓരോ രോമകൂപങ്ങളിലും ആവേശോജ്ജ്വലമായൊരു വികാരതീവ്രതയെ കോരി നിറയ്ക്കും. ഇന്ത്യയെന്ന മഹത്തായ വികാരത്തെ, മാതൃരാജ്യമെന്ന പുണ്യചിന്തയെ അവിടെയുള്ള  ഓരോ ഭാരതീയന്റെയും അന്തരാത്മാവിലേക്ക് അഗ്നിജ്വാലയായ് പടർത്തുന്ന മാസ്മരികത അവിടെ നമുക്കനുഭവിച്ചറിയാം. കത്തിജ്വലിച്ചുനിൽക്കുന്ന സായാഹ്നസൂര്യനേക്കാൾ ശക്തിയിൽ ജ്വലിക്കുന്ന ദേശസ്നേഹം!  (താരതമ്യേന ദേശഭക്തി പുറമേ പ്രകടിപ്പിക്കാത്ത  തെക്കേയിന്ത്യക്കാർക്കുപോലും അതനുഭവേദ്യമാകുന്നു എന്നതാണ് വസ്തുത. )


ചടങ്ങുകൾക്കുള്ള സമയമായപ്പോൾ ഒരു സൈനികോദ്യോഗസ്ഥൻ bellowing നടത്തി. അതോടെ എല്ലാവരും നിശ്ശബ്ദരായി. പരിപാടികളുടെ അവതാരകനായ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഉച്ചത്തിൽ ജയ് ഹിന്ദും വന്ദേ മാതരവും ചൊല്ലി,  ജനങ്ങളെക്കൊണ്ട് അതേറ്റു ചൊല്ലിച്ചു. തുടർന്ന് നടന്ന, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വികാരനിർഭരമായ  പ്രഭാഷണത്തിലെ  ഓരോ വാക്കുകളും ദേശസ്നേഹത്തെ ഉലയൂതിയുണർത്തുന്നതായിരുന്നു. ഗാലറിയിലിരുന്ന ഏതാനും  പെൺകുട്ടികൾക്ക് പതാക കൈയിലേന്തി ഗേറ്റ് വരെ ഓടാനുള്ള അവസരവും കൊടുത്തു. ഒടുവിലായി  ഓടിയ   കുട്ടികൾ  പതാക അതിർത്തിഗേറ്റിനടുത്തുള്ള ഭടനെ പതാകയേല്പിച്ചു മടങ്ങി. പിന്നീട് പ്രധാനചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുകയായി. ആറുമണിയായിട്ടുണ്ടപ്പോൾ. അശ്വാരൂഢരായ ഭടന്മാരുടെ ഊഴമാണാദ്യം. പിന്നെ അതിർത്തിരക്ഷാഭടന്മാരുടെ വരവായി. പ്രത്യേകമായ തലപ്പാവുധരിച്ച കാക്കിവേഷധാരികളായ ഭടന്മാരുടെ മാർച്ചിങ് സവിശേഷമായ രീതിയിലാണ്. ഇടയ്ക്ക് കാൽ വളയ്ക്കാതെ തലയ്ക്കുമുകളിലേക്കുയർത്തി  ആഞ്ഞു  താഴേക്ക് ചവുട്ടിയാണ് പോകുന്നത്. അവർ അതിർത്തിയിലെ ഇരുമ്പുഗേറ്റിനടുത്തെത്തുമ്പോൾ അത് തുറക്കപ്പെടും. അതേസമയം സമാനമായ ഭാവഹാവാദികളോടെ പാകിസ്ഥാൻ ഭടന്മാരും പച്ചയുണിഫോമണിഞ്ഞ്  അവരുടെ ഗേറ്റിലെത്തിയിരിക്കും. ഇരുഗേറ്റുകൾക്കിടയിലുള്ളത്  'നോമാൻസ് ലാൻഡാ'ണ്. രണ്ടുഭാഗത്തുനിന്നും ഓരോഭടന്മാർ അങ്ങേയറ്റം ക്രോധം പ്രകടമാക്കുന്ന രീതിയിൽ കാലുയർത്തി ആഞ്ഞുചവുട്ടി ആക്രോശിക്കുന്നു , അതാവർത്തിക്കുന്നു. ഒരു യുദ്ധത്തിനുള്ള പുറപ്പാടാണോ എന്നു  തോന്നിപ്പോകും.  പിന്നെ അവർ പിന്മാറും. എന്തിനാണിവരിങ്ങനെ സ്പർദ്ധ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതെന്നു ചിന്തിച്ചുപോകും. (2010 ൽ പാകിസ്ഥാൻ ജനറലിന്റെ തീരുമാനപ്രകാരം ഈ ശൗര്യത്തിന് ഇത്തിരി കുറവ് വരുത്തിയിട്ടുണ്ട് എന്നാണറിവ്.) നമ്മുടെ മനസ്സിൽ രാജ്യസ്നേഹം ഇരമ്പുമെങ്കിലും  വിദേശികളായ കാഴ്ചക്കാർക്ക് കൗതുകമുളവാക്കുന്നൊരു കാഴ്ചയാണിത്.  ഈ സമയത്തൊക്കെ ഗാലറിയിലോ, പരേഡുസ്ഥലത്തോ അനിഷ്ടമായൊന്നും  സംഭവിക്കാതിരിക്കാൻ ഇരുഭാഗത്തേയും  സൈനികർ സദാ ജാഗരൂകരാണ്. ഒടുവിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും കൊടിമരങ്ങളിൽ, ഒരേ ഉയരത്തിൽ  പാറിക്കളിക്കുന്ന  പതാകകൾ താഴ്ത്തി, നമ്മുടെ ത്രിവണ്ണപതാക മടക്കിയെടുത്ത് ഏതാനുംജവാന്മാർ മടങ്ങുന്നു.  പിന്നീട്   ഇരുവശത്തേയും ഭടന്മാർ സല്യൂട്ട് ചെയ്ത് , പരസ്പരം കൈകൊടുത്ത് അവരവരുടെ ഗേറ്റുകൾ അടച്ചുപൂട്ടി മടങ്ങും.  പതാകകൾ താഴ്ത്തുന്നവേളയിൽ അവയുടെ ചരടുകൾ X ആകൃതിയിൽ രൂപംകൊള്ളും. പതാക  മടക്കി ഭദ്രമായി സൂക്ഷിക്കുന്നതോടെ ഒരുമണിക്കൂറോളം ദൈർഘ്യമുള്ള  ചടങ്ങുകൾ അവസാനിക്കും.   അപ്പോഴേക്കും ഒരുപകൽ നീണ്ട മാർച്ച്പാസ്റ്റ് കഴിഞ്ഞു സൂര്യനും അന്തിയുറങ്ങാൻ പോയിരിക്കും. പ്രത്യേകമായ പരിശീലനവും നിരന്തരാഭ്യാസവുമുള്ള സൈനികോദ്യാഗസ്ഥന്മാരായിരിക്കും ഫ്ലാഗ് സെറിമണിക്കായി നിയോഗിക്കപ്പെടാറുള്ളത്.

ഈ സമയമത്രയും ഇന്ത്യയെന്ന ഒരു വികാരം മാത്രം അകക്കാമ്പിൽ ജ്വലിപ്പിച്ച്,  ജാതിമതദേശഭേദങ്ങൾ മറന്ന് ഒരേ മനസ്സോടെ അവിടെയിരുന്ന ഭാരതമക്കൾക്ക് ഇനി  മടങ്ങാം. ഇന്നോളം അനുഭവിച്ചിട്ടില്ലാത്തൊരു ഏകതാബോധം അവരിലോരോരുത്തരുടേയും ഹൃദയത്തെ കീഴടക്കിയിട്ടുണ്ടാവും കഴിഞ്ഞുപോയ ഭാഗ്യനിമിഷങ്ങളിൽ.  ഈ സായാഹ്‌നം ഒളിമങ്ങാത്തൊരോർമ്മയായി ആ ഹൃദയങ്ങളിൽ അന്ത്യനിമിഷം വരേക്കും നിലനിൽക്കും, തീർച്ച. മറ്റെവിടേക്കു യാത്രപോയില്ലെങ്കിലും ഓരോ ഭാരതീയനും വാഗാതിർത്തിയിലെ ഈ ഫ്ലാഗ് സെറിമണിയിൽ ഒരിക്കലെങ്കിലും പങ്കെടുക്കണമെന്നാണ് എന്റെ  അഭിപ്രായം. നാം ഭാരതീയരാണെന്ന് അഭിമാനത്തോടെ ചിന്തിക്കാൻ,  പറയാൻ അത് നമ്മെ കൂടുതൽക്കൂടുതൽ  ശക്തരാക്കും.














Saturday, November 23, 2019

യാത്രകളിൽ എന്നെ വിസ്മയിപ്പിച്ച കാഴ്ചകൾ - 7

യാത്രകളിൽ എന്നെ വിസ്മയിപ്പിച്ച കാഴ്ചകൾ  - 7

സുവർണ്ണക്ഷേത്രവും ജാലിയൻവാലാബാഗും  

=========================================

പത്രത്താളുകളിലും ടെലിവിഷനിലുമൊക്കെ സുപരിചിതമായ ദൃശ്യമായിരുന്നു  വടക്കൻ പഞ്ചാബിലെ പട്ടണമായ  അമൃത്‌സറിലെ സുവർണ്ണക്ഷേത്രം. ലോകത്താകമാനമുള്ള  സിക്കുമതസ്ഥരുടെ  ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആരാധനാകേന്ദ്രം- ഗുരുദ്വാര. ഹർമന്ദിർ സാഹിബ് എന്നാണ് ഈ ഗുരുദ്വാരയുടെ  ശരിയായ നാമം. സിക്കുകാരുടെ വത്തിക്കാനെന്നാണ്  അമൃത്സറിലെ സുവർണ്ണക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നത്. ആരാധനയുടെ മാത്രമല്ല, വിഘടനവാദത്തിന്റെയും  ഭീകരതയുടെയും കലാപത്തിന്റെയും രക്തച്ചൊരിച്ചിലിന്റെയുമൊക്കെ ധാരാളം കഥകൾ പറയാനുണ്ട് ഈ പുണ്യസങ്കേതത്തിന്. ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ കാലത്തെ ബ്ലൂസ്റ്റാർ ഓപ്പറേഷനും നമുക്കു മറക്കാനാവില്ലല്ലോ. 

ഒരുപാടു പ്രത്യേകതകളുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്ഥിതിസ്ഥാപനമാണ് ആദ്യംതന്നെ നമ്മുടെ ശ്രദ്ധപിടിച്ചുപറ്റുന്നത്. പ്രശസ്തങ്ങളായ ക്ഷേത്രങ്ങളും ആരാധനാലയങ്ങളും പൊതുവെ ഉയർന്ന സ്ഥലങ്ങളിലായിരിക്കും സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഈ ക്ഷേത്രം ആർക്കും ബുദ്ധിമുട്ടില്ലാതെഎത്തിച്ചേരാവുന്ന വിധത്തിൽ താരതമ്യേന  ഉയരംകുറഞ്ഞഭാഗത്താണ് നിർമ്മിതമായിരിക്കുന്നത്.  ചുറ്റുമതിൽപോലെ പണിതുയർത്തിയിരിക്കുന്ന 'ദർശനി ദിയോരഹി' എന്നറിയപ്പെടുന്ന രണ്ടുനിലയിലുള്ള  കെട്ടിടസമുച്ചയത്തിനുള്ളിലെ തടാകത്തിനു മദ്ധ്യത്തിലാണ് സുവർണ്ണക്ഷേത്രം.  നാലു കൂറ്റൻ വാതിലുകളിലൂടെ ഭക്തർക്ക് ഉള്ളിൽ പ്രവേശിക്കാം.  ആദ്യ സിക്ക് ഗുരുവായ ഗുരുനാനാക്ക് ധ്യാനിച്ചിരുന്നിടത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രഭാഗം  നിലകൊള്ളുന്നത്. (ശ്രീബുദ്ധനും ഇവിടെ ധ്യാനിച്ചിരുന്നു എന്ന വിശ്വാസവുമുണ്ട് .) അവിടേക്കുപോകാൻ തടാകത്തിലൂടെ   നടപ്പാതയുമുണ്ട്.   തൂവെള്ള മാർബിളിലാണ് ക്ഷേത്രം    നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. പകുതിക്കുമുകളിൽ  മുഴുവനായി സ്വർണ്ണം പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ശുഭ്രവർണ്ണവും സ്വർണ്ണവർണ്ണവും  മാത്രമേ ഇതിൽ നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയൂ. ലളിതമെങ്കിലും അതിമനോഹരമാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം. മൂന്നുനിലകളായാണ് ക്ഷേത്രം നിലകൊള്ളുന്നത്. ഒരുനില ഭൂനിരപ്പിനു താഴെയാണ്. സരോവരത്തിലെ ജലം വറ്റുമ്പോൾ മാത്രമേ പുറമെനിന്ന് ആ ഭാഗം കാണാൻ കഴിയൂ. അതിനുമുകളിലുള്ള നിലയിലാണ് ഗുരുഗ്രന്ഥസാഹിബ്. ഏറ്റവും മുകളിൽ ശീഷ്മഹൽ. ക്ഷേത്രവും തടാകത്തിലെ അതിന്റെ പ്രതിബിംബവുമൊക്കെച്ചേർന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്.  ജാതിമതവർണ്ണഭേദമില്ലാതെ ഏവർക്കും പ്രവേശിക്കാനും ആരാധനനടത്തുവാനും കഴിയുന്നൊരു ആത്മീയകേന്ദ്രമാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. പക്ഷേ അകത്തേക്ക് കടക്കണമെങ്കിൽ കുട്ടികളടക്കം എല്ലാവർക്കും തലമുടി പുറത്തുകാണാത്തവിധത്തിലുള്ള    ശിരോവസ്ത്രം വേണമെന്ന് നിർബ്ബന്ധമുണ്ട്. അതറിയാതെ അവിടെയെത്തുന്നവർക്കു തല മറയ്ക്കുന്നതിനായി സ്കാർഫ് അവിടെനിന്നുതന്നെ ലഭിക്കുന്നതുമാണ്. (തമിഴ് സ്ത്രീകൾ വിധവകളാണെങ്കിൽ മാത്രമേ ശിരസ്സ് വസ്ത്രംകൊണ്ടു മറയ്ക്കാറുള്ളു. അതിനാൽ വിസമ്മതം പറഞ്ഞ ഒരു  തമിഴ്സ്ത്രീക്ക് അവിടെ പ്രവേശനം  നിഷേധിച്ചത്  ഓർമ്മയിൽ വരുന്നു.) 

സിക്ക് ഗുരുദ്വാരയാണെങ്കിലും ഇതിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നടത്തിയത് മിർ  മിയാൻ എന്ന മുസ്ലിം ദിവ്യനായിരുന്നു. എ.ഡി 1585 ല്‍ ഗുരു രാംദാസിന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ ക്ഷേത്രനിര്‍മ്മാണം തുടങ്ങുകയും 1604 ല്‍ ഗുരു അര്‍ജ്ജുന്‍ ദേവിന്റെ കാലത്ത് നിര്‍മ്മാണം പൂര്‍ത്തീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു ദിവസം ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം സന്ദർശകരെത്തുന്ന സുവർണ്ണക്ഷേത്രത്തിലെ   സന്ദർശകരിൽ  നാല്പതുശതമാനത്തോളം ഇതരമതസ്ഥരാണ് എന്നത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളിലൊന്നാണ്. സിക്കുമതത്തിന്റെ പുണ്യഗ്രന്ഥമായ ഗുരുഗ്രന്ഥസാഹിബിലെ മന്ത്രങ്ങൾ  സദാ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ക്ഷേത്രാന്തരീക്ഷം ശാന്തിയുടെയും സമാധാനത്തിന്റെയും കേദാരമാണ്. സരോവരത്തിലെ ജലം പുണ്യതീർത്ഥമായി  കരുതപ്പെടുന്നു.  ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്തു ദേഹശുദ്ധിവരുത്തിയോ കൈകാലുകൾ കഴുകിയശേഷമോ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കാം. നീണ്ട ക്യൂവിൽ നിന്നശേഷമേ അകത്തുകയറാൻ  കഴിയൂ. 

ഒരുപക്ഷേ ലോകത്തുതന്നെ മറ്റെവിടെയുമില്ലാത്ത മതഗ്രന്ഥാരാധന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഒരു സവിശേഷതയാണ്. രാത്രിയിൽ 'അകാൽതക്ത് എന്ന മുറിയിൽ സൂക്ഷിക്കുന്ന, ഗുരുഗ്രന്ഥസാഹിബ് എന്ന വിശുദ്ധഗ്രന്ഥം കാലത്ത്  പ്രധാനാഹാളിലേക്കു പട്ടിൽപ്പൊതിഞ്ഞ് ഘോഷയാത്രയായിക്കൊണ്ടുവന്നു പാൽകൊണ്ടു കഴുകിയ പീഠത്തിൽ വെച്ച് പകൽ മുഴുവൻ  ആരാധിക്കുകയും പാരായണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.    പാരായണം നടത്തുന്നവരെ ഗ്രന്ഥി എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. മൂന്നുമണിക്കൂർ ഇടവിട്ട് ഇവർ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. വൈകുന്നേരം ഗുരുഗ്രന്ഥസാഹിബിനെ പല്ലക്കിൽ അകാൽതക്തിലേക്കു കൊണ്ടുപോകും. 'പൽക്കിസാഹിബ്' എന്നാണ് ഈ ചടങ്ങറിയപ്പെടുന്നത്. രാത്രികാലങ്ങളിൽ ഗ്രന്ഥത്തിന് അകാൽതക്തിൽ 'സുഖാസൻ' ആയിരിക്കും. 

ഏറെ അതിശയകരമായിത്തോന്നിയത് 'ലംഗാർ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന അന്നദാനമാണ്. ഇവിടെയെത്തുന്ന എല്ലാ സന്ദർശകർക്കും വിഭവസമൃദ്ധമായ  ഈ ഭക്ഷണം ലഭ്യമാണ്.  ഈശ്വരപ്രസാദമായിട്ടാണ് ഭക്തർ ഇത് സ്വീകരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഗുരുദ്വാരയിലെത്തുന്ന  എല്ലാവരും ഭക്ഷണം കഴിച്ചേ മടങ്ങാറുള്ളു. രണ്ടു ഹാളുകളിലായി അയ്യായിരം പേർക്ക് ഒരുസമയം ഭക്ഷണം കഴിക്കാനാവും.  ചില ദിവസങ്ങളിൽ ഒരുലക്ഷംപേർവരെ ലംഗാറിൽ പങ്കുകൊള്ളാറുണ്ട്. നിലത്തു നിരയായി വിരിച്ചിരിക്കുന്ന പായകളിലിരുന്നുവേണം ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ.  ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നതും വിളമ്പുന്നതും പാത്രങ്ങൾ കഴുകുന്നതുമൊക്കെ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഭക്തർ തന്നെയാണ്. സ്ത്രീപുരുഷഭേദമെന്യേ അതിസമ്പന്നർപോലും ഇവിടെ സന്തോഷത്തോടെ ഈ ജോലികൾ ചെയ്തുവരുന്നു. അങ്ങേയറ്റം ശുചിത്വത്തോടെയാണ് ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നതും വിളമ്പുന്നതും എന്നത് ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. തികച്ചും സൗജന്യമായാണ് ഭക്ഷണം നല്കുന്നതെങ്കിലും  ഭക്തർക്ക് വേണമെങ്കിൽ പണം സംഭാവനയായി നൽകുകയുമാവാം.

ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നിറങ്ങിയശേഷം കുറച്ചുസമയം അമൃത്സറിലെ തെരുവു കളിലൂടെയൊക്കെ പൊരിവെയിലത്തുനടന്ന് , സ്വാദേറിയ ലസ്സി കുടിച്ച്, പിന്നീടു പോയതു ഇന്ത്യാചരിത്രത്തിലെ കണ്ണീരോർമ്മയായ ജാലിയൻവാലാബാഗിലേക്കാണ്. സുവർണ്ണക്ഷേത്രത്തിനു വളരെയടുത്താണിത്. ചുറ്റുമതിലുകളാൽ ബന്ധനസ്ഥമായ,  ഏഴേക്കറോളം വിസ്തൃതമായൊരു പൊതു ഉദ്യാനമാണിത്. ജാലിയന്‍വാലാബാഗിന്റെ ചരിത്രം രേഖപെടുത്തുന്ന ഫലകം ഉദ്യാനത്തിന്റെ കവാടത്തിലായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. അവിടെ സന്ദർശിക്കുന്നവരിൽ ഉള്ളിന്റെയുള്ളിൽനിന്നൊരു തേങ്ങലുയരാത്തവർ ആരുമുണ്ടാവില്ല.

 1919 ഏപ്രിൽ 13ന് സിഖ് പുതുവർഷ  ഉത്സവമായ ബൈശാഖി ആഘോഷിക്കാനായി കൂടിയ ജനത്തിനു  നേരെ ജനറൽ ഡയറിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം സൈന്യം വെടിയുതിർക്കുകയായിരുന്നു. നിരായുധരായ, വൃദ്ധരും  സ്ത്രീകളും കുട്ടികളുമടങ്ങിയ ജനതതിക്ക് ആകെയുണ്ടായിരുന്ന  ഇടുങ്ങിയ  വാതിലിലൂടെ ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ പോലുമാകുമായിരുന്നില്ല. പ്രാണരക്ഷാർത്ഥം   ഉദ്യാനത്തിലെ കിണറിൽ നിരവധിയാളുകൾ ചാടുകയുണ്ടായി. അങ്ങനെ ജീവൻപൊലിഞ്ഞവരും അനവധി.  ആ കിണറും കമ്പിവലയും  മേൽക്കൂരയുമൊക്കെയൊരുക്കി സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. അന്ന് മൃതദേഹങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ കിണറ്റിൽ ഇന്ന് നാണയത്തുട്ടുകളാണ്  കാണാൻ കഴിയുന്നത്. 1650 റൗണ്ട് വെടിയുതിർത്തുവെന്ന് ഡയർ തന്നെ മൊഴിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഔദ്യോഗിക കണക്ക് പ്രകാരം അന്ന് 379 പേർ മരിക്കുകയും 1200 പേർക്ക് പരിക്ക് പറ്റുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ അതിലുമെത്രയോ അധികമാണ് യാഥാർത്ഥകണക്ക്! (1920ൽ ശിക്ഷനടപടിയായി നിർബന്ധിത വിരമിക്കലിന് ഡയർ വിധേയനായി.) കാലത്തിനു മായ്ക്കാനാവാതെ ചരിത്രത്തിലെ ഈ കറുത്ത അദ്ധ്യായത്തിന്റെ  കണ്ണീരോർമ്മകളായി, വെടിയുണ്ടയുടെ   പാടുകൾ നമുക്കിന്നും ഉദ്യാനത്തിന്റെ ചുവരുകളിൽ കാണാൻ കഴിയും. എവിടെനിന്നാണോ വെടിയുതിർത്തത്, അവിടെ  ഒരു സ്തൂപവും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.  അന്ന് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടവരുടെ ഒരു സ്മാരകവും ഉദ്യാനത്തിലുണ്ട്.

ഉദ്യാനത്തിനു  പുറത്തുകടക്കുമ്പോൾ  ഷഹീദ് ഉദ്ദം സിംഗിന്റെ കൂറ്റൻ പ്രതിമ കാണാം. ഡയറിന്റെ വെടിവയ്പ്പിൽ  ജാലിയൻവാലാബാഗിലൊഴുകിയ  രക്തം തന്റെ ഉള്ളം കയ്യിലേന്തി പ്രതിജ്ഞ എടുക്കുന്ന ഉദ്ദം സിംഗ് ആണ് 1999 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ  പ്രതിമയിൽ . ബൈശാഖിആഘോഷവേളയിൽ   അവിടെ കൂടിയിരുന്ന ജനങ്ങൾക്ക് ദാഹജലം  കൊടുക്കുകയായിരുന്നു ആ ഇരുപതുകാരൻ. ജനറൽ ഡയറിന്റെ  ക്രൂരത കണ്ടറിയേണ്ടിവന്ന ആ യുവാവ്  അവിടെ ഒഴുകിയ ചോര കയ്യിൽ എടുത്തു കൊണ്ട് ജനറൽ ഡയറിനെ വധിക്കുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു. തന്റെ പ്രതിജ്ഞ നിറവേറ്റുവാനായി ഏറെ അലഞ്ഞ്,  ഒടുവിൽ 1934 ൽ റാം മുഹമ്മദ് സിംഗ് ആസാദ് എന്ന കള്ളപേരിൽ ലണ്ടനിൽ എത്തിയ ഉദ്ദം  1940 മാർച്ച് 13 ന് തന്റെ തോക്കിൽ നിന്നും ആറ് തവണ നിറയൊഴിച്ച് ജനറൽ ഡയറിനെ വധിച്ച് തന്റെ പ്രതിജ്ഞ നിറവേറ്റി. വധത്തിനുശേഷം  ഓടി  രക്ഷപ്പെടുവാൻപോലും  കൂട്ടാക്കാത്ത  ഭാരതത്തിന്റെ ഈ ധീരപുത്രൻ ആത്മനിർവൃതിയുടെ  ഒരു ചെറുപുഞ്ചിരിയോടെ അറസ്റ്റു വരിക്കുകയായിരുന്നു.1940 ജൂലൈ 31 ന്  ബ്രിട്ടീഷുകാർ അദ്ദേഹത്തെ തൂക്കിലേറ്റി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആയുധങ്ങളും ഡയറിയുമൊക്കെ സ്കോട്ലൻഡ് യാർഡിലെ ബ്ലാക്ക് മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.

സുവർണ്ണക്ഷേത്രം ആത്മീയതയുടെ അവാച്യാനുഭൂതി പകർന്നുനൽകിയ ദീപ്തസ്മരണകൾ സമ്മാനിച്ചുവെങ്കിൽ ആളിക്കത്തിയ  അത്മരോഷാഗ്നിയിൽ  ദേശസ്നേഹത്തിന്റെ കെടാവിളക്കുകൾ ഹൃദയത്തിന്റെ ഏറ്റവും പവിത്രമായ ശ്രീകോവിലിൽ കൊളുത്തിവയ്ക്കുകയായിരുന്നു ജാലിയൻ വാലാബാഗ് . അമൃത്‌സർ എല്ലാവിധത്തിലും അവിസ്മരണീയമായൊരു പുണ്യഭൂമിതന്നെ. ഈ യാത്രയും ഒരിക്കലും മറക്കാൻ കഴിയാത്തത്.

Image result for golden temple





















Saturday, October 26, 2019

യാത്രകളിൽ എന്നെ വിസ്മയിപ്പിച്ച കാഴ്ചകൾ - 6

യാത്രകളിൽ എന്നെ വിസ്മയിപ്പിച്ച കാഴ്ചകൾ - 6 




ജബൽപൂർ വിസ്മയങ്ങൾ
=========================

നർമ്മദാനദിയുടെ അനുഗ്രഹസ്പർശംകൊണ്ടു പുണ്യം നേടിയ പട്ടണമാണ്  മദ്ധ്യപ്രദേശിലെ ജബൽപൂർ .  ഈ സുന്ദരമായ പ്രദേശം മനംമയക്കുന്ന  കാഴ്ചകൾകൊണ്ട് സമ്പന്നമാണ്. നർമ്മദനദിയിലെ ബേഡാഘട്ടും  ധൂവാൻധാർ എന്ന വെള്ളച്ചാട്ടവും ചൗസഠ് യോഗിനി  ക്ഷേത്രവും ഒക്കെ നമ്മെ വിസ്മയഭരിതരാക്കും. വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പാണ് ഇതൊക്കെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞതെങ്കിലും ഇന്നും മനസ്സിൽനിന്നു മായാതെ നിൽക്കുന്ന ദൃശ്യങ്ങളാണവ.

ജബൽപൂരിൽനിന്ന് 30 കിലോമീറ്ററിൽ താഴെയേ  ദൂരമുള്ളൂ  ബേഡാഘട്ടിലേക്ക്. നർമ്മദാനാദി ഒഴുകി ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന,  പിതൃതർപ്പണത്തിനും മറ്റും പ്രസിദ്ധമായ ഘാട്ടാണിത്. ഇവിടെയാണ് ധൂവാൻധാർ എന്ന ജലപാതം. കാട്ടിലൂടെ, മാർബിൾശിലകളെ തഴുകിത്തലോടി ഒഴുകിയെത്തുന്ന നർമ്മദയെന്ന സുന്ദരി ബേഡാഘട്ടിൽ 98 അടി താഴ്ചയിലേക്കു  പതിക്കുന്ന കാഴ്ച വർണ്ണനാതീതമാണ്. ഇത്രയും താഴേക്ക് പതിക്കുന്നതുകൊണ്ടായിരിക്കാം ജലകണങ്ങൾ വെണ്മേഘം പോലെ ഉയർന്നു പൊങ്ങുന്നതുകാണാം. എത്രനേരംവേണമെങ്കിലും ആ അലൗകികദൃശ്യം  നോക്കിയിരിക്കാൻ തോന്നും. ഉദയാസ്തമങ്ങളിലും പൗർണ്ണമിരാത്രികളിലും നർമ്മദയുടെയും ജലധാരയുടെയുമൊക്കെ  ദൃശ്യം സഞ്ചാരികൾക്കു സ്വർഗ്ഗീയസുന്ദരമായ അനുഭൂതി പ്രദാനം ചെയ്യുമത്രേ! പക്ഷേ  ഞങ്ങൾക്ക് പകൽസമയത്താണ് ഈ കാഴ്ചകളൊക്കെ കാണാൻ ഭാഗ്യമുണ്ടായത്. ഈ പകൽക്കാഴ്ച്ചയും അമോഘസുന്ദരമായൊരു ദൃശ്യവിരുന്നുതന്നെ. ഈ ജലപാതം താഴേയ്ക്കൊഴുകിപ്പോകുന്ന കാഴ്ചയും അതിമനോഹരം. പല ആകൃതിയിലും  നിറത്തിലും   പരന്നുകിടക്കുന്ന മാർബിൾശിലകളുടെ വൈവിധ്യങ്ങൾക്കുമേലാണ് ഈ ജലം ഒഴുകിപ്പോകുന്നത്. നദിയുടെ ഇരുവശങ്ങളിലും തുരുത്തുകളായും അല്ലാതെയും കയ്യെത്താവുന്ന ദൂരത്തില്‍ വെണ്ണക്കല്ലുകളുടെ ശേഖരത്തിന്റെ കാഴ്ച ആരെയും ആകര്‍ഷിക്കുന്നതാണ്. ചിലയിടങ്ങളിൽ മരപ്പലകകൾ അടുക്കിവെച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെയാണ് മാർബിൾ ശിലകളുടെ വിന്യാസം.

നർമ്മദാനദിയിൽ തോണിയാത്രയും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. രണ്ടുതുഴക്കാരുണ്ടാകും   തോണിയിൽ, കാഴ്ച്ചകൾ വിശദീകരിക്കാൻ ഒരു ഗൈഡും. ഇരുവശങ്ങളിലും ഉയന്നുനിൽക്കുന്ന വെണ്ണക്കൽക്കെട്ടുകൾക്കിടയിലൂടെ, പഞ്ചവടിമുതൽ സ്വർഗ്ഗദ്വാർ വരെയും തിരിച്ചുമാണ് ആ യാത്ര. യാത്രക്കിടയിൽ വൈവിധ്യാർന്ന രൂപത്തിലും ഭാവത്തിലും വർണ്ണത്തിലും ശിലാരൂപങ്ങളെ കണ്ടറിയാനും തൊട്ടറിയാനും നമുക്കു  കഴിയും. ചിലയങ്ങളിൽ  ഭീതിജനകമാണെങ്കിലും  ഈ യാത്ര തികച്ചും ആസ്വാദ്യകരമാണ്. ഗൈഡുപറയുന്ന കഥകളും രസകരം. കരകളിലെ ഉയരത്തിലുള്ളത് പാറക്കെട്ടിൽനിന്നു നാണയങ്ങൾ  താഴേക്കിട്ടു ചാടി മുങ്ങിയെടുക്കാൻ കുട്ടിക്കുറുമ്പന്മാരും  കാത്തുനില്പുണ്ട്. പാറക്കെട്ടുകളിൽ കാണുന്ന ചില ഗുഹകളിൽ ഓഷോ അടക്കം  പല സന്യാസിമാരും  ധ്യാനിച്ചിരുന്നിട്ടുണ്ടെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. സിനിമാ സംവിധായകരുടെ ഇഷ്ട ലൊക്കേഷനുകളില്‍ ഒന്നായ ഇവിടെ നിരവധി നൃത്തരംഗങ്ങളും പാട്ടുകളും ഷൂട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

വെണ്ണക്കല്ലുകളുടെ ധാരാളമായ ലഭ്യതകൊണ്ടാവാം ശില്പികൾ  ധാരാളമായുള്ള ഗ്രാമമാണ് ബേഡാഘട്ട്.  അതുകൊണ്ടുതന്നെ ശില്പികളുടെ ഗ്രാമമെന്നാണ് ഇതറിയപ്പെടുന്നത്. വൈവിധ്യമാർന്ന വെണ്ണക്കൽശില്പങ്ങൾ ഇവിടെ എവിടെയും വാങ്ങാൻ ലഭിക്കും.  സമാധാനപ്രിയരായ  ഇന്നാട്ടുകാർ മദ്യമോ മത്സ്യമാംസാദികളോ ഉപയോഗിക്കാറില്ലത്രേ!

ബേഡാഘട്ടിലെ മറ്റൊരു അപൂര്‍വ്വകാഴ്ചയാണ് ചൗസഠ് യോഗിനി മന്ദിര്‍ ( ചൗസഠ് എന്നാൽ 64. 64 യോഗിനിമാരുടെ ക്ഷേത്രമാണിത്). ഒരു കുന്നിൻമുകളിൽ  വൃത്താകാരത്തില്‍ ശിലാനിര്‍മ്മിതമായ ഈ ക്ഷേത്രം കലാന്തരത്തിൽ തകർച്ച നേരിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.  പത്താം നൂറ്റാണ്ടിലെ കാലചുരി രാജാക്കന്‍മാരുടെ കാലത്തായിരുന്നു ഈ ക്ഷേത്രനിര്‍മ്മിതി.  ശ്രീകോവിലിൽ ശിവപാർവ്വതിമാരെ  പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നു. വലതുവശത്ത് സൂര്യദേവന്റെയും ഇടത് ഗണപതിയുടെയും അപൂര്‍വ്വ വിഗ്രഹങ്ങള്‍.   മദ്ധ്യത്തിലെ ശ്രീകോവിലിനു ചുറ്റുമായി 64 യോഗിനിമാരുടെ അതിസുന്ദരമായ  ശില്പങ്ങളുണ്ട്. ഈ ശില്പങ്ങൾക്ക് ഖജുരാവോയിലെ ശില്പങ്ങളുടെ രൂപഭംഗിയുണ്ട് .  ക്ഷേത്രകവാടത്തിനു മുമ്പിലുള്ള ഗുഹാകവാടം അടച്ച നിലയിലാണ്.
ജബൽപ്പൂരിലെ ഓരോ കാഴ്ച്ചകളും അനുഭവങ്ങളും കാലമെത്രകഴിഞ്ഞാലും മനസ്സിലെ മായാത്ത ചിത്രങ്ങളാണ്.