Saturday, November 7, 2026

 ഇംഗ്ലീഷിൽ ഒരു ചൊല്ലുണ്ട്.

When everything you offered was not enough, offer your absence.

എന്തുനൽകിയാണ് നമുക്കൊരാളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താനാവുക?

അത് തീർച്ചയായും നമ്മളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന കാര്യമല്ല. ലഭിക്കുന്നവരുടെ സംതൃപ്തി എന്നത്, നമ്മൾ അവർക്ക് നൽകുന്ന കാര്യങ്ങളെക്കാളുപരി, സ്വന്തം അർഹതയെക്കുറിച്ച് അവർ നിലനിർത്തിപ്പോരുന്ന മാനസികാവസ്ഥയെയും കൃതജ്ഞത എന്തെന്നറിയാനുള്ള അവരുടെ കഴിവിനെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
നമ്മുടെ കൈവശമുള്ള ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ—സമയം, സ്നേഹം, വിശ്വാസം, കരുതൽ, ക്ഷമ, ശ്രദ്ധ, സമ്പത്ത്, അല്ലെങ്കിൽ നല്ല വാക്കുകകൾ — എന്തുമാകട്ടെ, അളവില്ലാതെ അവർക്ക് നൽകാൻ സാധിച്ചേക്കാം; എന്നാൽ അവ യഥാതഥമായി സ്വീകരിക്കാനോ അവയുടെ യഥാർത്ഥമൂല്യം തിരിച്ചറിയാനോ പാകത്തിലുള്ള മനോനിലവാരത്തിലല്ല സ്വീകർത്താവെങ്കിൽ, അവർ സംതൃപ്തരാകില്ല.
അതായത് സംതൃപ്തി എന്നത് ഒരു ആന്തരികപക്ഷനിർണ്ണയമാണ്. ലഭിച്ചത് കുറഞ്ഞുപോയി എന്ന തോന്നൽ, അല്ലെങ്കിൽ തനിക്ക് എല്ലാം ലഭിക്കാൻ അർഹതയുണ്ടെന്ന ചിന്താഗതി എന്നിവയാണ് ഒരാളുടെ ബോധത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതെങ്കിൽ എത്ര നൽകിയാലും അത് അവർക്ക് ഒരിക്കലും 'മതിയാകുന്നതായി' തോന്നുകയില്ല. കൂടുതൽ മൂല്യമുള്ളതെന്തിനെയോ അവർ തിരഞ്ഞുകൊണ്ടേയിരിക്കും. അപ്പോൾ നാം നേരിടുന്ന ആ ഭീകരമായ നിസ്സഹായാവസ്ഥയിൽ നമുക്കു ചെയ്യാൻകഴിയുന്ന ഒരേയൊരു കാര്യമേയുണ്ടാകൂ- അവശേഷിക്കുന്ന ഒന്നുമാത്രം അവർക്കു നൽകുക, അത് മറ്റൊന്നുമല്ല. നമ്മുടെ അസാന്നിധ്യം. ആത്മാഭിമാനത്തിനു ശോഷണമില്ലാതിരിക്കാൻ നമുക്കു ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും ലളിതമായ മാർഗ്ഗം

======================================================

ബർണാഡ് ഷാ ഒരു സദസ്സിനോട് പറഞ്ഞു. ഒരു കാര്യം അതർഹിക്കുന്നവർക്ക് മാത്രമേ കൊടുക്കാവൂ.

സദസ്സിനു അതറിയാൻ കൗതുകമായി.

എല്ലാവരും ചോദിച്ചു എന്താണത്?

'മറുപടി.'

ഷാ ഉത്തരം നൽകി.

അതിക്കുന്നവക്ക് മാത്രം മറുപടി നൽകിയാൽ ഒരു പ്രശ്നങ്ങള ഉണ്ടാവില്ല, കലഹവും ഉണ്ടാവില്ല. .

ചിലർക്ക് നൽകാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും ശക്തമായ മറുപടി നമ്മുടെ മൗനമയിരിക്കും

===========================================================


Tuesday, October 27, 2026

ചക്രവർത്തിയും മുയലുകളും .

 ചക്രവർത്തിയും മുയലുകളും

.

ലോകത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗത്തെ യുദ്ധങ്ങളിലൂടെ വിറപ്പിച്ച മഹാനായ ചക്രവർത്തിയെ വിശന്നുവന്ന മുയലുകൾ കൂട്ടമായച്ചേർന്ന് ഓടിച്ചു എന്നു പറഞ്ഞാൽ നമുക്കു വിശ്വസിക്കാൻ അല്പം ബുദ്ധിമുട്ടുതോന്നും. എന്നാൽ അങ്ങനെയും സംഭവിച്ചിരുന്നു.

ഫ്രാൻസിന്റെ ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന നെപ്പോളിയൻ ബോണപ്പാർട്ടിനെയാണ് മുയലുകൾ തുരത്തിയോടിച്ച്ത്.

1807-ൽ, യുദ്ധവിജയത്തിനുശേഷം ആഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി നെപ്പോളിയനുവേണ്ടി ഒരു മുയൽവേട്ട സംഘടിപ്പിച്ചുവെന്നാണ് പ്രസിദ്ധമായ കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈനിക സഹായി അലക്സാണ്ടർ ബെർത്തിയേർ വേട്ടയ്ക്കായി മുയലുകളെ എത്തിച്ചു.

മുയലുകളെ തുറന്നുവിട്ടപ്പോൾ അവ കാട്ടുമുയലുകളെപ്പോലെ പേടിച്ചോടിയില്ല. പകരം, മനുഷ്യർ ഭക്ഷണം നൽകുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ നെപ്പോളിയന്റെയും കൂട്ടരുടെയും അടുത്തേക്ക് കൂട്ടത്തോടെ ഓടിയെത്തി!

 വിശന്നുവലഞ്ഞ  മുയലുകൾ ചക്രവർത്തിയുടെ  കാലുകളിലും വസ്ത്രങ്ങളിലും ചാടിക്കയറിയപ്പോൾ വേട്ടക്കാരുടെ പ്രതീക്ഷകൾ തകിടംമറിഞ്ഞു. ഒടുവിൽ നെപ്പോളിയൻ ഓടി  തന്റെ വാഹനത്തിൽ കയറി അഘോഷങ്ങളിൽനിന്ന്   പിൻവാങ്ങേണ്ടിവന്നുവെന്നാണ് കഥ.

അധികാരത്തിനും ശക്തിക്കും അപ്പുറം ജീവിതത്തിന് അതിന്റേതായ നർമമുണ്ട് എന്നാണ് ഈ കഥ നമ്മോടു പറയുന്നത്. നമ്മളെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നത്,  ലോകം കീഴടക്കാൻ പുറപ്പെടുന്നവർക്കുപോലും ചിലപ്പോൾ ഏറ്റവും ദുർബലരായവർക്കുമുന്നിൽ തോൽക്കേണ്ടിവരും എന്നാണ്!


സ്വപ്നം

 സ്വപ്നങ്ങളുടെ ദേവത മണ്ണിലിറങ്ങിവരുന്ന രാത്രിയായിരുന്നു അത്.

സ്വപ്നം കാണുന്നവരുടെ സ്വപ്നം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കാൻവേണ്ടി. 

ദേവത അവളോടു ചോദിച്ചു.

"എന്താണ് നീ സ്വപ്നം കാണുന്നത്? "

" എനിക്കൊരു വലിയ സ്വപ്നമുണ്ട്. അതിനെക്കുറിച്ച് സ്വപ്നം കാണുകയാണിപ്പോൾ"

ദേവത മടങ്ങിപ്പോയി. അവളുടെ സ്വപ്നം സ്വപ്നമായിതന്നെ തുടർന്നു. 

അടുത്തവർഷം ദേവത വീണ്ടും വന്നു. അവളോടു വീണ്ടും സ്വപ്നത്തെക്കുറിച്ചു ചോദിച്ചു. 

വളരെ നിരാശയോടെ അവൾ ചോദിച്ചു. 

"കഴിഞ്ഞതവണ എൻ്റെ സ്വപ്നം യാഥാർത്ഥ്യമായില്ലല്ലോ."

"നീ പറഞ്ഞത് നിനക്കു വലിയ സ്വപ്നമുണ്ട്, അതിനെക്കുറിച്ച് സ്വപ്നം കാണുകയാണിപ്പോൾ എന്നല്ലേ.. ഇപ്പോഴും ആ വലിയ സ്വപ്നം നിനക്കുണ്ടല്ലോ"  

പാവക്കുട്ടിയുടെ കത്തുകൾ

 പാവക്കുട്ടിയുടെ  കത്തുകൾ 

ആധുനിക സാഹിത്യത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച എഴുത്തുകാരിലൊരാളായ ജർമ്മൻ സാഹിത്യകാരൻ കാഫ്കയെക്കുറിച്ച് ഒരു കഥയുണ്ട്. 

ഒരു ദിവസം കാഫ്ക ബർലിനിലെ ഒരുദ്യാനത്തിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ ഒരു ചെറിയ പെൺകുട്ടി ഇരുന്ന് ഉറക്കെ കരയുന്നത് കണ്ടു. കാരണം തിരക്കിയപ്പോൾ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട പാവ നഷ്ടപ്പെട്ടു എന്ന് അവൾ പറഞ്ഞു. കാഫ്ക  പാർക്കിൽ മുഴുവൻ പാവയെ തിരഞ്ഞെങ്കിലും കണ്ടെത്താനായില്ല. 

കുട്ടിയുടെ സങ്കടം മാറ്റാൻ കാഫ്ക പെട്ടെന്ന് ഒരു കഥ ഉണ്ടാക്കി: "നിന്റെ പാവ നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടില്ല, അവൾ ലോകം ചുറ്റിക്കാണാൻ ഒരു യാത്ര പോയതാണ്. അവൾ എനിക്ക് അയച്ച കത്ത് നാളെ ഞാൻ പാർക്കിൽ വരുമ്പോൾ കൊണ്ടുവരാം."

അടുത്ത ദിവസം കാഫ്ക പാർക്കിലെത്തി കുട്ടിക്കായി പാവയുടെ പേരിൽ ഒരു കത്ത് വായിച്ചുകേൾപ്പിച്ചു. അതിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരുന്നു:
"ദയവായി കരയരുത്. ലോകം കാണാൻ ഞാൻ ഒരു യാത്ര പോയതാണ്. എന്റെ യാത്രാവിശേഷങ്ങൾ ഞാൻ നിനക്ക് എഴുതി അറിയിക്കാം."

തുടർന്ന് മൂന്ന് ആഴ്ചയോളം കാഫ്ക ദിവസവും പാവയുടെ പേരിൽ കത്തുകൾ എഴുതി പാർക്കിലെത്തി ആ കുട്ടിയെ വായിച്ചു കേൾപ്പിച്ചു. പാവ പാരീസിലും ലണ്ടനിലും പോയതും, അവിടുത്തെ മനുഷ്യരെക്കുറിച്ചും, സ്കൂളിൽ പോയതുമെല്ലാം കാഫ്ക തന്റെ ഭാവനയിലൂടെ കത്തുകളിൽ നിറച്ചു. ആ കുട്ടി സങ്കടമെല്ലാം മറന്ന് പാവയുടെ വിശേഷങ്ങൾക്കായി കാത്തിരിക്കാൻ തുടങ്ങി, 

യാത്രകൾക്കൊടുവിൽ പാവ മടങ്ങിവരുന്നതായി കാഫ്ക ഒരു കത്തെഴുതി. അടുത്ത ദിവസം അദ്ദേഹം പുതിയൊരു പാവയെ വാങ്ങി ആ കുട്ടിക്ക് സമ്മാനിച്ചു. എന്നാൽ അത് കണ്ടപ്പോൾ കുട്ടി പറഞ്ഞു: "ഇത് എന്റെ പാവയെപ്പോലെയല്ലല്ലോ കാണാൻ." അവൾ  വീണ്ടും കരയാൻ തുടങ്ങി. " എനിക്ക് എൻ്റെ പാവയെ മതി"

അപ്പോൾ കാഫ്ക പാവയുടെ മറ്റൊരു കത്ത് അവൾക്ക് നൽകി. അതിൽ എഴുതിയിരുന്നു: "ദീർഘദൂര യാത്രകൾ എന്നെ ഒന്നു മാറ്റിമറിച്ചു." കുട്ടി സന്തോഷത്തോടെ ആ പുതിയ പാവയെ കെട്ടിപ്പിടിച്ച് വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.

ഈ സംഭവം കഴിഞ്ഞ് ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ കാഫ്ക മരണമടഞ്ഞു. വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആ പെൺകുട്ടി മുതിർന്നപ്പോൾ, അന്ന് കാഫ്ക സമ്മാനിച്ച പാവയുടെ ഉള്ളിലെ ഒരു രഹസ്യ അറയിൽ നിന്ന് ഒരു ചെറിയ കത്തു കൂടി അവൾ കണ്ടെത്തി. കാഫ്ക ഒപ്പിട്ട ആ കത്തിൽ സാഹിത്യലോകത്തെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ഈ വരികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു:

"നീ സ്നേഹിക്കുന്നതെല്ലാം ഒരുപക്ഷേ നിനക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടേക്കാം, എന്നാൽ ഒടുവിൽ സ്നേഹം മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ നിന്നിലേക്ക് തന്നെ മടങ്ങിവരും." 

Saturday, October 10, 2026

ലേപാക്ഷി ക്ഷേത്രം (വീരഭദ്ര ക്ഷേത്രം)

ലേപാക്ഷി ക്ഷേത്രം (വീരഭദ്ര ക്ഷേത്രം) 


===================================


ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ അനന്തപൂർ ജില്ലയിലെ ലേപാക്ഷി ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ  നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഒരു വാസ്തുശിലാവിസ്മയമാണ് ലേപാക്ഷി ക്ഷേത്രം (വീരഭദ്ര ക്ഷേത്രം). ബംഗളുരുവിൽനിന്നു നൂറ്റിരുപതു കിലോമീറ്ററോളം ദൂരെയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ദക്ഷയാഗത്തിൽ സതീ ദേവി ആത്മാഹുതി ചെയ്തപ്പോൾ, ശിവന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ഉഗ്രരൂപമാണ് വീരഭദ്രൻ. ഭക്തരുടെ സംരക്ഷകനായി ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന  വീരഭദ്രന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്രതിഷ്ഠ 12 അടി ഉയരമുള്ള  വീരഭദ്രന്റെ കൃഷ്ണശിലാവിഗ്രഹമാണ് . ഈ വിഗ്രഹം വളരെ ശക്തമാണെന്നും വിശ്വാസത്തോടും ഭക്തിയോടും കൂടി പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന ഭക്തരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുമെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. സാധാരണ ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ആചരിക്കുന്ന പൂജാവിധികൾ ഇവിടെയും അനുവർത്തിക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്തർക്ക് വഴിപാടുകൾ നടത്തുനുള്ള സൗകര്യവുമുണ്ട്.  പ്രധാനശ്രീകോവിൽ കൂടാതെ ധാരാളം ഉപപ്രതിഷ്ഠകളും ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ട്. 




വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കാലത്ത് (എ.ഡി. 1530) നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രം, നിലത്തു മുട്ടാതെ നിൽക്കുന്ന ശിലാസ്തംഭം , ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റക്കൽ ശില്പങ്ങളിലൊന്നായ ലേപാക്ഷി നന്ദി, ഏഴു ഫണങ്ങളുയർത്തി ശിവലിംഗത്തിന്  കുടപിടിച്ചിരിക്കുന്ന ശിലാസർപ്പരൂപം(നാഗലിംഗം)  അതിമനോഹരമായ ചുവർചിത്രങ്ങൾ , പാറയ്ക്കു മുകളിലെ  കൗതുകകരമായ ഊണുമേശ, കല്യാണമണ്ഡപം,  പാറയുടെ പ്രതലത്തിൽ  നനവു മാറാത്ത വലിയൊരു കാൽപാദം,  ഇപ്പോഴും രക്തമൊഴുകുന്നു എന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന  ഒരു ദ്വാരം  മുതലായ അദ്‌ഭുതങ്ങളുടെ കേദാരമാണ്.  വിജയനഗര രാജാവായിരുന്ന അച്യുതദേവരായരുടെ ഭരണകാലത്ത്  വിരുപണ്ണ, വീരണ്ണ എന്നീ സഹോദരന്മാരായ വാസ്തുശില്പികളാണ്  ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചത്.




ഇക്കഴിഞ്ഞ ഫെബ്രുവരിമാസത്തിലാണ് ഞാൻ ഈ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിച്ചത്. ഒരു ടൂർ ഗ്രൂപ്പിനൊപ്പമായിരുന്നു എന്റെ യാത്ര.  ലേപാക്ഷി എന്ന പേരു കേട്ടപ്പോൾ ഇതൊരു ദേവീക്ഷേത്രമാണെന്നാണ് കരുതിയത്. എന്നാൽ ഈ പേരിനു നിദാനം മറ്റൊന്നാണ്.  രാമായണവുമായി അഭേദ്യബന്ധമുള്ളതാണ് ഈ സ്ഥലം. സീതയെ മോഷ്‌ടിച്ചു പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ യാത്ര ചെയ്തിരുന്ന  രാവണനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ  വീണ ജടായുവിനോട്, ശ്രീരാമൻ "ലേ പക്ഷീ" (എഴുന്നേൽക്കൂ പക്ഷീ) എന്ന് അരുളിച്ചെയ്ത സ്ഥലമാണ് ഇവിടം എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതിൽ നിന്നാണ് ലേപാക്ഷി എന്ന പേരുണ്ടായത്. (നമ്മുടെ കേരളനാട്ടിലെ ജടായുപ്പാറയും സമാനമായൊരു കഥയുടെ പശ്ചാത്തലം സ്വായത്തമാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നു തോന്നുന്നു.) സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന വാഹനം ക്ഷേത്രത്തോടടുക്കുമ്പോൾ വലിയൊരു പാറയുടെ മുകളിലെ ജടായുശില്പമാണ് ആദ്യം ശ്രദ്ധയിലെത്തിയത് . രാവണനാൽ ചിറകരിയപ്പെട്ട ജടായു ഈ പാറയിലാണത്രേ  പതിച്ചത്. അതിനുമുകളിലേക്കു കയറാൻ ഇരുമ്പുഗോവണിയുമുണ്ട് .




നാഗലിംഗം വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നൊരു ദൃശ്യമാണ്. വളരെ വലിയൊരു ശിലയിൽ ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ കൊത്തിയെടുത്ത ഒരു നാഗരൂപത്തിൽ ചെറിയൊരു  ശിവലിംഗം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മൂന്നുചുറ്റുള്ള മഹാസർപ്പത്തിന്റെ, വിടർത്തിയിരിക്കുന്ന എഴു ഫണങ്ങളുടെ കീഴിലായിട്ടാണ് കൃഷ്ണശിലയിൽ കൊത്തിയെടുത്ത  ശിവലിംഗസ്ഥനം. ഇങ്ങനെയൊരു ശിവലിംഗം സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് പിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ടെന്നു ഗൈഡ് പറഞ്ഞിരുന്നു. ക്ഷേത്രനിർമ്മാണത്തിനിടെ പ്രധാനമേൽനോട്ടക്കാരായ  വീരണ്ണ, വിരൂപണ്ണ എന്നീ രണ്ട് സഹോദരന്മാരുടെ മാതാവ്‌, ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കുകയുംമറ്റും ചെയ്യുന്ന തിരക്കിനിടയിൽ തനിക്കു ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ സമയം  ലഭിക്കുന്നില്ലെന്ന് പരാതിപ്പെട്ടു. അമ്മയ്ക്ക് അവിടെത്തന്നെ ആരാധന നടത്താൻ മക്കൾ വളരെവേഗം അവിടെയുണ്ടായിരുന്നൊരു ശിലയിൽ കൊത്തിയെടുത്തതാണത്രേ ഈ വലിയ നാഗരൂപവും ശിവലിംഗവും. അമ്മ ഉച്ചഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നതിനിടയിലാണ് അവർ നാഗലിംഗം കൊത്തിയെടുത്തത്, വെറും ഒരു മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ അത് പൂർത്തിയാക്കി. നാഗലിംഗം പ്രപഞ്ചശക്തിയുടെയും, ശിവ-ശക്തി ഐക്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി നിലകൊള്ളുന്നു.




 മുഖമണ്ഡപത്തെ താങ്ങിനിർത്തുന്ന 70 തൂണുകളിൽ ഒന്നായ തൂക്കുസ്തംഭം മറ്റൊരദ്‌ഭുതമാണ്. ഇത് നിലവിതാനത്തിൽ സ്പർശിക്കാതെ വായുവിൽ തൂങ്ങിനില്ക്കുന്ന രീതിയിലാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.  തറനിരപ്പിനും തൂണിന്റെ അടിഭാഗത്തിനുമിടയിൽക്കൂടി നേർത്ത വസ്ത്രപാളി കടത്തിയിറക്കാം. ഇതിന്റെ രഹസ്യമറിയാൻ  ശ്രമിച്ച ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് എഞ്ചിനീയർ ഈ തൂൺ അഴിച്ചെടുത്തുവെന്നും അയാൾക്കൊന്നും കണ്ടെത്താനായില്ലെന്നും വീണ്ടും സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ സ്തംഭത്തിന്റെ ചെറിയൊരംശം നിലത്തു സ്പർശിച്ചെന്നുമാണ് ഗൈഡ് പറഞ്ഞത്. അതായിരിക്കാം ഇപ്പോൾ വസ്ത്രപാളി പൂർണ്ണമായി കടത്തിയിറക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. (മറ്റൊരാൾ പറഞ്ഞത്, സ്തംഭം ഇളക്കാൻ നോക്കിയപ്പോഴേ എല്ലാ ശിലകളും ഒന്നിച്ച്  ഇളകാൻ തുടങ്ങിയെന്നും ആ ശബ്ദംകേട്ടു  ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഓടിരക്ഷപ്പെട്ടുവെന്നുമാണ്.)




ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചുമരുകളിലും തൂണുകളിലും വിവിധ ദേവതകളുടെയും ദേവന്മാരുടെയും രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്.   ഇവിടുത്തെ  ഏറ്റവും മനോഹരമായ ആകർഷണങ്ങളിലൊന്ന് ചുവർചിത്രങ്ങളാണ്, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചുമരുകളും മേൽക്കൂരയും മൂടുന്ന പെയിന്റിംഗുകളാണ് ഇവ. രാമായണം, മഹാഭാരതം, പുരാണങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഹിന്ദു ഇതിഹാസങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രംഗങ്ങളാണ് ഈ ചിത്രങ്ങൾ . നനഞ്ഞ ചുണ്ണാമ്പ് പ്ലാസ്റ്ററിൽ വെള്ളത്തിൽ കലക്കിയ നിറങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വരയ്ക്കുന്ന   ഫ്രെസ്കോരീതിയാലാണ്   ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചിരിക്കുന്നത്.  കലാമേന്മയുള്ള ജീവസ്സുറ്റ ഈ ചിത്രങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മാവിഷ്കാരഭംഗി ആരെയും അതിശയിപ്പിക്കും. 



ക്ഷേത്രാങ്കണത്തിലെ പാറക്കെട്ടിൽ കാണുന്ന വലിയ കാൽപാദങ്ങൾ സീതാദേവിയുടേതാണെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരിക്കലും മാഞ്ഞുപോകാത്ത ഈർപ്പവും കുങ്കുമവും ചേർന്ന് ഒരു രക്തച്ഛവി അതിലാകെ പടർന്നിരിക്കുന്നതു കൗതുകം തോന്നിപ്പിക്കുന്നൊരു കാഴ്ചയാണ്.  രാവണൻ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്ന വഴി ജടായു തടഞ്ഞപ്പോൾ പുഷ്പക വിമാനം അവിടെ യാത്ര മുടക്കിയെന്നും  സീതാദേവി പുറത്തേക്കിറങ്ങാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ    പാദം ഈ പാറയിൽ  പതിഞ്ഞതാണെന്നുമാണ്  ഭക്തരുടെ വിശ്വാസം. ത്രേതായുഗത്തിൽ മനുഷ്യരുടെ വലുപ്പം ഇപ്പോഴത്തെ മനുഷ്യരേക്കാൾ  വളരെ വലുതായിരുന്നുവെന്നാണല്ലോ പറയപ്പെടുന്നത്. യുഗങ്ങൾ കഴിയുന്തോറും മനുഷ്യന്റെ വലുപ്പവും കായബലവും ബുദ്ധിശക്തിയുമൊക്കെ കുറഞ്ഞുവരുമത്രേ! അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ ആ വലിയ പാദങ്ങൾ സീതയുടേതാണെന്നു പറയുന്നതിൽ അവിശ്വസനീയതയില്ല. 




ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കൗതുകകരമായ ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണ് അപൂർണ്ണമായ കല്യാണമണ്ഡപം.  ശിവന്റെയും പാർവതിയുടെയും വിവാഹം നടക്കേണ്ടിയിരുന്ന  വേദി . 38 തൂണുകളും ഒരു താഴികക്കുടവും ഉള്ള  വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഘടനയാണ് കല്യാണമണ്ഡപം. വിവാഹത്തിന്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ  തൂണുകളിൽ കൊത്തിയെടുത്തിട്ടുണ്ട്. താഴികക്കുടം താമരയുടെ രൂപങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.  ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന വാസ്തുശില്പികളായ വീരണ്ണയും വിരൂപണ്ണയും, രാജാവിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കാൻ ഖജനാവിലെ പണം  ഉപയോഗിച്ചു എന്ന തെറ്റായ ആരോപണത്തെത്തുടർന്ന് അവർ നിർമ്മാണം ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ കല്യാണമണ്ഡപം അപൂർണ്ണമാണ്.  രാജാവ് ഇതിനെക്കുറിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ അവരുടെ നേത്രങ്ങൾ  പിഴുതെടുക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു. പക്ഷേ രാജാവിന്റെ കിങ്കരന്മാർ   എത്തുന്നതിനുമുമ്പ്, അവർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചുവരുകളിൽ കണ്ണുകൾ പിഴുതെറിഞ്ഞ്  സ്വയം അന്ധത വരിച്ചു.  നേത്രങ്ങൾ പതിച്ചുണ്ടായ  പാടുകൾ  ഇപ്പോഴും രക്തം പടർന്നതുപോലെ   ചുവപ്പുരാശിയുള്ളതായി കാണാം.  . കല്യാണമണ്ഡപം ആ  വാസ്തുശില്പികളുടെ ത്യാഗത്തിന്റെയും സമർപ്പണത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്, കൂടാതെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പൂർത്തിയാകാത്ത സ്വപ്നത്തിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽകൂടിയാണ്. (നേത്രങ്ങൾ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനാൽ , തെലുങ്കിൽ 'എംബാം ചെയ്ത കണ്ണ്' എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ലേപ അക്ഷി' എന്നതിൽ നിന്നാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ  നാമം  ഉത്ഭവിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവരുമുണ്ട് .)


മറ്റൊരു വിസ്മയചിത്രം ക്ഷേത്രമുറ്റത്തെ പാറയുടെ തിരശ്ചീനപ്രതലത്തിൽ കൊത്തിവെച്ചിരിക്കുന്ന കള്ളികളോടുകൂടിയ  വലിയ  ഭക്ഷണത്തളികകളാണ്.   ഭക്ഷണശേഷം പാത്രങ്ങൾ കഴുകാനുള്ള അമ്മയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കി ശില്പികളായ മക്കൾ പാറയിൽ തളികകൾ  കൊത്തിവയ്‌ക്കുകയായിരുന്നു. നദീജലം അതിലേക്കു ശക്തിയായി ഒഴുക്കി പാത്രങ്ങൾ  വേഗം കഴുകിയെടുക്കാമെന്നത് ഈ തളികകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. വട്ടത്തിലുള്ള തളികയിൽ ഹോട്ടലുകളിൽ  കാണുമ്പോലെ ചോറും കറികളും വിളമ്പാവുന്ന പ്രത്യേകം കള്ളികളാണ്. ഈ തളികളിൽ  ഒരെണ്ണം മാത്രം വലുപ്പം കൂടിയതാണ്. ഒരുപക്ഷേ രാജാവിനോ അല്ലെങ്കിൽ പ്രധാനശിൽപിക്കോ ഭക്ഷണം കഴിക്കാനുള്ളതാകാം അത്.   അഞ്ഞൂറുവർഷം മുമ്പ്  ഇത്തരം തളികകൾ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നുവെന്നത് അതിശയിപ്പിക്കുന്ന കാര്യം തന്നെ. 




ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്ന് ഏകദേശം 200 മീറ്റർ അകലെ യായി ബൃഹത്തായൊരു നന്ദിപ്രതിഷ്ഠയുണ്ട് . ക്ഷേത്രത്തിലെ നാഗലിംഗത്തിനു നേരെ ദൃഷ്ടി പതിപ്പിച്ചാണ് നന്ദി നിലകൊള്ളുന്നത്.  ഏകദേശം 27 അടി (8.2 മീറ്റർ) നീളവും 15 അടി (4.5 മീറ്റർ) ഉയരവുമുള്ള ഈ നന്ദിപ്രതിമയാണ് ഇന്ത്യയിലെ (ഒരുപക്ഷേ ലോകത്തിലെതന്നെ  ) ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റക്കൽ നന്ദിപ്രതിമയെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ജീവൻതുടിക്കുന്ന നന്ദിശില്പത്തിലെ ആഭരണങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും ചർമ്മത്തിലെ  ചുളിവുകളും പേശീഘടനയുമൊക്കെ  അതിസൂക്ഷ്മമായ ശിൽപ്പകലാവൈഭവത്തിനു   സാക്ഷ്യപത്രമാകുന്നു.


എന്തുകൊണ്ടും ലേപാക്ഷി ക്ഷേത്രദർശനം അസാധാരണമായൊരനുഭവം പ്രദാനം ചെയ്യും. ആത്മീയതയ്‌ക്കൊപ്പം നമ്മുടെ പൂർവ്വികരുടെ കലാവൈഭവത്തിന്റെ ആഭൗമപ്രജ്ഞപ്തി ദർശിച്ചറിയുവാനുള്ളൊരു അപൂർവ്വാവസരംകൂടിയാണിത്‌.















Saturday, September 19, 2026

 ലോലം

======

ലോലമെന്നതു പുലരിയാണെന്നു 

കരുതിയെന്നുടെ ബാല്യകാലത്തിൽ!  

എത്ര ലോലമീ ബാലസൂര്യന്റെ 

കൈവിരൽസ്പർശമെന്നതോർക്കുമ്പോൾ,

ലോലമാം കളകൂജനങ്ങളാൽ

പക്ഷികൾ സുപ്രഭാതമോതുമ്പോൾ,

മഞ്ഞുതുള്ളിതൻ നേർത്ത ചുംബനം 

പൂവിതൾത്തുമ്പിലിറ്റു വീഴുമ്പോൾ, 

പൈക്കിടാവിന്റെ പശിയടക്കുവാൻ 

അകിടിലമ്മതൻ സ്നേഹമൂറുമ്പോൾ,

ചിതറിവീഴുന്ന ചെറുമഴത്തുള്ളി-

നൂലുകൾ ശീതസ്പർശമേകുമ്പോൾ,

തഴുകി മെല്ലെക്കടന്നുപോകുന്ന 

കാറ്റുചൊല്ലുന്ന കഥകൾ കേൾക്കുമ്പോൾ,

മുകളിലാകാശവീഥിയിൽ വെള്ള-

മേഘജാലങ്ങൾ മേഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ, 

പ്രകൃതിവീണയിൽ   ലോലഭാവങ്ങൾ 

പുലരിതൻ സ്നേഹതന്തി മീട്ടുന്നു. 

ശബളരാഗസുധാരവങ്ങളിൽ

അലിഞ്ഞുപോയ്  ഞാനുമൊരു തരംഗമായ്! 

.....................മിനി മോഹനൻ  

Thursday, September 17, 2026

കയറും കുറ്റിയുമില്ലാത്ത ഒട്ടകം

കയറും കുറ്റിയുമില്ലാത്ത ഒട്ടകം 

=========================

പണ്ടുപണ്ടൊരിക്കൽ  ഒരു വലിയ വ്യാപാരസംഘം ഉപ്പുവിൽക്കുന്നതിനായി  നൂറോളം ഒട്ടകങ്ങളുമായി ആഫ്രിക്കയുടെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള സഹാറാമരുഭൂമിയിലൂടെ യാത്ര ചെയ്യുകയായിരുന്നു. ഇങ്ങനെപോകുന്ന വണിക്കുകളുടെ സംഘത്തെ കാരവൻ എന്നാണു വിളിച്ചിരുന്നത്. ടിംബക്തു എന്ന നഗരത്തിൽ ഉപ്പുവിൽക്കുന്നതിനായി അവർ  തെക്കുഭാഗത്തേക്കു സഞ്ചരിക്കുകയായിരുന്നു.  ഉപ്പുവിറ്റ് പകരം  സ്വർണ്ണം വാങ്ങി അവർ തിരികെപ്പോകും. തെക്കുദിക്കിൽനിന്നു വരുന്ന  സ്വർണ്ണവ്യാപാരികളെത്തുന്നത് ഈ നഗരത്തിലാണ്. അന്നൊക്കെ ഉപ്പിനു സ്വർണ്ണത്തേക്കാൾ വിലയുണ്ടായിരുന്നു.  


വഴികൾ കൃത്യമായറിയുന്ന, 'തക്ഷീഫ്' എന്ന് വിളിപ്പേരുള്ള    വഴികാട്ടികൾ  മുമ്പേ പോകും. പിന്നാലെ കാരവനും. അന്നൊക്കെ  അവർക്ക്  യാത്ര പൂർത്തിയാക്കാൻ മാസങ്ങളോളം സമയമെടുത്തിരുന്നു.


അതിവിശാലമായ മരുഭൂമിയിൽ ചിലയിടങ്ങളിൽ മാത്രമേ ജലലഭ്യതയുണ്ടാകൂ. ആ മരുപ്പച്ചകളുടെ  പ്രദേശങ്ങളെ ഒയാസിസ് എന്നാണു വിളിച്ചിരുന്നത്. രാത്രിവിശ്രമത്തിന്  ഇത്തരം മരുപ്പച്ചകളിലെ സത്രങ്ങളെയാണ് ആശ്രയിക്കാറുള്ളത്. അവിടെ ഭക്ഷണംകഴിച്ചു വിശ്രമിക്കുകയും    ഒട്ടകങ്ങൾക്കു ഭക്ഷണവും  വെള്ളവും  നൽകുകയും ചെയ്ത ശേഷം  അവർ യാത്ര തുടരുന്നത്. 


പകൽ മുഴുവൻ യാത്രചെയ്തശേഷം ഉപ്പുവ്യാപാരത്തിനു പോയ നമ്മുടെ  കാരവൻ സംഘം  രാത്രിയിൽ ഒരു സത്രത്തിലെത്തി. ഒട്ടകങ്ങൾക്കു വിശ്രമിക്കാനുള്ള താവളങ്ങളിൽ  ഓരോ ഒട്ടകത്തെയും കയറുകൊണ്ട് കുറ്റിയിൽ ബന്ധിച്ച് കിടത്തി. പക്ഷേ അവസാനം വന്ന ഒരു ഒട്ടകത്തിനെ ബന്ധിക്കാനുള്ള  കയറും കുറ്റിയും ഇല്ല!

രാത്രിയിൽ തണുപ്പ് കൂടുതലുള്ളതുകൊണ്ടു നഗരത്തിലെ കടകളൊക്കെ സന്ധ്യകഴിഞ്ഞപ്പോൾത്തന്നെ അടച്ചുപൂട്ടി, കച്ചവടക്കാർ വീടുകളിലേക്ക് പോയിരുന്നതുകൊണ്ടു പുതിയ കുറ്റിയും കയറും വാങ്ങാനുമായില്ല. ബന്ധിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഒട്ടകം ഓടി മറ്റെവിടേക്കെങ്കിലും പോയെങ്കിലോ!


വ്യാപാരികൾ വിഷമിച്ച് സത്രത്തിന്റെ ഉടമയായ വൃദ്ധന്റെ അടുത്തെത്തി.


“ഞങ്ങളുടെ ഒരു ഒട്ടകത്തിന് കയറും കുറ്റിയും നഷ്ടപ്പെട്ടു. അതിനെ കെട്ടാതെയിരുന്നാൽ  രാത്രിയിൽ എങ്ങോട്ടെങ്കിലും പോയേക്കും.  കയറോ കുറ്റിയോ ആയി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന എന്തെങ്കിലും തരാമോ?”


വൃദ്ധൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു .


“എന്റെ പക്കൽ കയറുമില്ല, കുറ്റിയുമില്ല.”


വ്യാപാരികൾ വീണ്ടും വിഷമിച്ചു.


അപ്പോൾ വൃദ്ധൻ പറഞ്ഞു:


“നിങ്ങൾ ഒട്ടകങ്ങളെ ഇത്രകാലം പരിപാലിച്ചിട്ടും  ഇത്രയും ചെറിയകാര്യം പഠിച്ചില്ലേ? പോയി ആ ഒട്ടകത്തെ പതിവുപോലെ കെട്ടുക.”


വ്യാപാരികൾ അമ്പരന്നു.


“കയറും കുറ്റിയും ഇല്ലാതെ എങ്ങനെ കെട്ടും!”


വൃദ്ധൻ പറഞ്ഞു:


“കുറ്റിയുള്ളതുപോലെ നിലത്ത് കുത്തുക. കയറുള്ളതുപോലെ ഒട്ടകത്തിന്റെ കഴുത്തിൽ ചുറ്റുക. കെട്ടിയതായി നടിക്കുക. പിന്നെ ‘കിടന്നുറങ്ങൂ’ എന്ന് പറയുക.”


അവർക്ക് വൃദ്ധന്റെ ബുദ്ധി മനസ്സിലായില്ല. എങ്കിലും വേറെ മാർഗമില്ലാത്തതിനാൽ അങ്ങനെ ചെയ്തു.


അവർ നിലത്ത് കുറ്റി അടിക്കുന്നതുപോലെ അഭിനയിച്ചു.

കയർ എടുത്ത് ഒട്ടകത്തിന്റെ കഴുത്തിൽ ചുറ്റുന്നതുപോലെയും  അഭിനയിച്ചു.

പിന്നെ മറ്റു ഒട്ടകങ്ങളോട് പറഞ്ഞതുപോലെ അതിനോടും കിടക്കാൻ പറഞ്ഞു.

അത്ഭുതം!

ഒട്ടകം കിടന്നു.

അവർക്ക് അതിശയം തോന്നി. പക്ഷേ നന്നേ ക്ഷീണിച്ചിരുന്നതിനാൽ  അതിനെക്കുറിച്ച് അധികം ചിന്തിക്കാതെ എല്ലാവരും ഉറങ്ങാൻ പോയി.


പിറ്റേന്ന് രാവിലെ യാത്ര തുടരാനുള്ള സമയമായി.


വ്യാപാരികൾ ഓരോ ഒട്ടകത്തിന്റെയും യഥാർത്ഥ കയറുകൾ അഴിച്ചു. കുറ്റികൾ ഊരി. ഒട്ടകങ്ങൾ ഒന്നൊന്നായി എഴുന്നേറ്റു.


പക്ഷേ…


 കയറും കുറ്റിയുമില്ലാതിരുന്ന ആ ഒരു ഒട്ടകംമാത്രം  എഴുന്നേറ്റില്ല!


അവർ അതിനെ  വിളിച്ചുനോക്കി. ഉന്തിയും തള്ളിയും അടികൊടുത്തും   എഴുന്നേൽപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്തൊക്കെ ചെയ്തിട്ടും ഒട്ടകം അനങ്ങുന്നില്ല.


അവസാനം അവർ വീണ്ടും വൃദ്ധന്റെ അടുത്തെത്തി.


“ എന്താണ് ഈ ഒട്ടകത്തിന് സംഭവിച്ചത്? ഇന്നലെ രാത്രി  അങ്ങയുടെ  ഉപായം പ്രവർത്തിച്ചു. പക്ഷേ  ഇപ്പോൾ ഇത് എഴുന്നേൽക്കുന്നില്ല!”


വൃദ്ധൻ ചോദിച്ചു:


“കുറ്റി ഊരിയോ? കയർ അഴിച്ചോ?”


അവർ പറഞ്ഞു:


“അഴിച്ചെടുക്കാൻ അതിനു കുറ്റിയും കയറും അവിടെയില്ലല്ലോ ”


വൃദ്ധൻ ചിരിച്ചു.


“ഇന്നലെ രാത്രി നിങ്ങൾ കെട്ടിയതുപോലെ തന്നെ ഇന്ന് അഴിക്കൂ.”


അവർക്ക് കാര്യം മനസ്സിലായി.


അവർ വീണ്ടും കുറ്റി ഊരുന്നതുപോലെ അഭിനയിച്ചു. അതിനുശേഷം  കയർ അഴിക്കുന്നതുപോലെയും  അഭിനയിച്ചു.


അപ്പോൾ…ഒട്ടകം എഴുന്നേറ്റു!


മറ്റു ഒട്ടകങ്ങളോടൊപ്പം യാത്ര തുടരാൻ തയ്യാറായി.


വ്യാപാരികൾ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.

“അങ്ങേയ്ക്ക് ഒട്ടകങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഇത്ര വലിയ അറിവുണ്ടെന്ന് ഞങ്ങൾ കരുതിയില്ല!”


വൃദ്ധൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു:


“എനിക്ക് ഒട്ടകങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവുകൊണ്ടല്ല ഇത് ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞത്. മനുഷ്യരുടെ മനസ്സിനെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവുകൊണ്ടാണ്.  നമ്മൾ മനസ്സിൽ വിശ്വസിച്ചുപോകുന്ന ചില കാര്യങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ നമ്മെ ബന്ധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ നമ്മെ നിർത്തിയേക്കാം.

ഈ കഥയിൽ ഒട്ടകത്തെ ബന്ധിച്ചത് യഥാർത്ഥ കയറല്ല; അത് ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന അതിന്റെ ധാരണയാണ്.”


ജ്ഞാനിയായ ആ വൃദ്ധനു നന്ദിപറഞ്ഞു വണങ്ങിയശേഷം ഒട്ടകങ്ങളുമായി വ്യാപാരിസംഘം യാത്രതുടർന്നു. 


Tuesday, September 1, 2026

വൈ ജൻ - സെഡ് ജെൻ ഓണാഘോഷം (metro mirror august issue )

 

വൈ ജൻ - സെഡ് ജെൻ ഓണാഘോഷം 

====================================.

ആധുനികജീവിതശൈലിയും നൂതനസങ്കേതികജ്ഞാനവും  മാറുന്ന സാമൂഹികബോധവും നമ്മുടെ ആഘോഷങ്ങളെ എങ്ങനെയൊക്കെയാണ് സ്വാധീനിക്കുന്നതെന്നു നോക്കിക്കാണുന്നത് വളരെ കൗതുകമുള്ളൊരു കാര്യമാണ്. പറഞ്ഞാൽതീരാത്ത പഴങ്കഥകളുടെ  വർണ്ണത്തുടിപ്പും താളമേളങ്ങളും രുചിയോർമ്മകളും ഓരോ മലയാളിയുടേയും  ഹൃദയത്തിൽ ആഹ്ലാദം വാരിവിതറി വീണ്ടുമൊരോണക്കാലം വന്നെത്തിയിരിക്കുന്നു. വൈ ജെൻ, സെഡ്  ജെൻ എന്നൊക്കെ വേർതിരിക്കപ്പെട്ട പുതിയ തലമുറക്കാർ ഓണത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്ന രീതി പഴയ  തലമുറയുടേതിൽനിന്ന്  എത്രയോ വ്യത്യസ്തമാണെന്നത് കാലത്തിന്റെ അനിവാര്യതയാണെന്നേ പറയേണ്ടൂ. 


ഓണം വരുമ്പോൾ കേരളത്തിന്റെ ഓർമ്മകളിൽ ആദ്യം തെളിയുന്നത് പൂവിളിയും പൂക്കളവും ഓണക്കോടിയും സദ്യയും ഊഞ്ഞാലും ഓണക്കളികളും തന്നെയാണ്. എന്നാൽ കാലം മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് ഇവയുടെയൊക്കെ രൂപഭാവങ്ങൾ കാലാനുസൃതമായ പരിണാമങ്ങൾക്കു  വിധേയമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്നത് തികച്ചും വാസ്തവംതന്നെ. ഒരുകാലത്തു വീട്ടുമുറ്റങ്ങൾ വേദികൾ തീർത്തിരുന്ന ഓണാഘോഷം   ഇന്ന് ഫ്ലാറ്റുകളിലേക്കും നഗരങ്ങളിലേക്കും സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിലേക്കും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തേക്കും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

പോയ കാലങ്ങളിൽ ദാരിദ്ര്യം നിത്യദുഃഖമായി ഒപ്പം കൊണ്ടുനടന്ന ഭൂരിഭാഗം വരുന്ന കേരളീയർക്ക് സമൃദ്ധിയുടെ ഓണക്കാലം വിശപ്പിനുമേൽ വെന്നികൊടിക്കൂറ പാറിക്കുന്ന സന്തോഷദിനങ്ങളായിരുന്നു. അതവർ ഹൃദയത്തിൽ എന്നെന്നും സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ  പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് അത്തരം തീക്ഷ്ണമായ ദുഃഖാനുഭവങ്ങളൊന്നും സ്മരണവീഥികളിൽ കണ്ടെത്താനാവില്ല. മറിച്ച് ഓണക്കാലം അവർക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ആഘോഷാനുഭവങ്ങളെ അല്പമെങ്കിലും കൃത്രിമത്വത്തോടെ ആസ്വദിക്കാനുള്ള വേദിയൊരുക്കുന്നു. പൂക്കളങ്ങളിലും ഓണക്കോടിയിലും ഓണക്കളികളിലും  ഓണസദ്യയിലുമൊക്കെ പുതുതലമുറയുടെ നവീനമായൊരു സൃഷ്ടിപരത നമുക്കിന്നു ദർശിക്കാനാവും . ഒരുകാലത്തു വീട്ടുമുറ്റങ്ങൾ വേദികൾതീർത്തിരുന്ന ഓണാഘോഷം  ഇന്ന് സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കും  ഫ്ലാറ്റുകളിലേക്കും നഗരങ്ങളിലേക്കും സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിലേക്കും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തേക്കും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. 


വിദൂരമായ ഇന്നലെകളിൽ   കുട്ടികൾ പൂക്കളമൊരുക്കാൻ  നാട്ടിലാകെ ഓടിനടന്നു പൂക്കൾ ശേഖരിച്ചിരുന്നു. ഇന്നാകട്ടെ പൂക്കൾ  വിലകൊടുത്തുവാങ്ങുന്ന പതിവായിട്ടുണ്ട്. മുറ്റത്തു ചാണകം മെഴുകിയൊരുക്കുന്ന കളത്തിനു മദ്ധ്യത്തിൽ മണ്ണുകുഴച്ചു മെനഞ്ഞെടുത്ത തൃക്കാക്കരയപ്പനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച്, അത്തം മുതൽ പത്തുനാളത്തേക്കു ചിട്ടകൾ പാലിച്ചു പൂക്കളമിട്ടിരുന്നു. ഇന്നിപ്പോൾ ഡിജിറ്റൽ ഡിസൈനിൽ എവിടെയും  എങ്ങനെയും പൂക്കളമിടുന്ന നൂതനരീതിയാണ്. വിവിധസംഘടനകളുടെ   മത്സരങ്ങളും തകൃതിയായി അരങ്ങേറുന്നു. ഇതിനെ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ നഷ്ടമായി കാണേണ്ടതില്ല. പുതുതലമുറ പഴയ പൂക്കളത്തെ പുതിയ ആവിഷ്കാരസമൃദ്ധിയോടെ  സമീപിക്കുകയാണ്. പൂക്കളത്തിന്റെ  രൂപം, പൂക്കൾ, രീതി ഇവയൊക്കെ  മാറിയേക്കാം, പക്ഷേ ഒരുമിച്ച് പൂക്കളം ഒരുക്കുന്ന മനസ്സ് മാറുന്നില്ല  എന്നത് എത്ര ആശ്വാസകരമാണ്!


ആണ്ടിലൊരിക്കൽമാത്രം  വസ്ത്രം വാങ്ങിയിരുന്ന കാലത്ത് ഓണക്കോടി ഒരു പ്രതീക്ഷയും ആശ്വാസവുമായിരുന്നുവെങ്കിൽ ഇന്ന് ഓണക്കോടി ആർഭാടവും ആഡംബരവുമൊക്കെയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും പുതുതലമുറയ്ക്ക് വിലയേറിയ ബ്രാൻഡഡ് വസ്ത്രം ധരിക്കണമെന്ന നിന്റർബ്ബന്ധമൊന്നുമില്ല.  കസവുമുണ്ടും സാരിയും മാത്രമല്ല, തങ്ങളുടെ സൗകര്യത്തിനും വ്യക്തിത്വത്തിനും അനുയോജ്യമായ വസ്ത്രങ്ങളിലൂടെയും അവർ ഓണത്തെ ആഘോഷിക്കുന്നു.


ഓണസദ്യയ്ക്ക് ഇന്നും അതേ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പക്ഷേ സദ്യയുടെ സമീപനത്തിൽ ചില മാറ്റങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ട്. ഭക്ഷണത്തിന്റെ രുചിക്കൊപ്പം അതിന്റെ ആരോഗ്യപരമായ വശവും പാഴാക്കാതിരിക്കലും പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ രീതികളും പുതുതലമുറ ശ്രദ്ധിക്കുന്നു.  വാഴയിലയിലെ സദ്യയുടെ ചിത്രം മൊബൈൽ ക്യാമറയിൽ പകർത്തി സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിൽ പങ്കുവയ്ക്കുന്ന യുവതലമുറയെ ചിലപ്പോൾ നമ്മൾ പരിഹസിക്കാറുണ്ട്. പക്ഷേ അതിലും ഒരു സാംസ്കാരിക രേഖപ്പെടുത്തലുണ്ട്. അവർ തങ്ങളുടെ ഓണം ലോകവുമായി പങ്കിടുകയാണ്. റെഡിമേഡ് ഓണസദ്യക്കുള്ള ഡിമാൻഡും ഏറിവരികയാണെന്നുള്ളത് അല്പം ആശങ്കയ്ക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്നു എന്ന കാര്യം മറക്കുന്നില്ല. 


പണ്ടൊക്കെ ഓണത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾ ചിലരെങ്കിലും  കുടുംബ ആൽബങ്ങളിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. ഇന്ന് അവ ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിലും ഫേസ്ബുക്കിലും മറ്റു ഡിജിറ്റൽ ഇടങ്ങളിലും ജീവിക്കുന്നു. ഓണാശംസകൾ, പൂക്കളങ്ങൾ, സദ്യകൾ, ഓണക്കളികൾ, കുടുംബസംഗമങ്ങൾ — എല്ലാം നിമിഷങ്ങൾക്കകം ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള മലയാളികളിലേക്ക് എത്തുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഓണം ഇന്ന്  കേരളത്തിനപ്പുറം ഒരു ആഗോള മലയാളി അനുഭവമായി  മാറിയിരിക്കുന്നു.  വിദേശത്ത് കഴിയുന്ന ഒരു മലയാളി കുടുംബത്തിന്റെ ഓണം കേരളത്തിലെ സ്വന്തം വീട്ടിലെ  ഓണത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാം. പക്ഷേ പൂക്കളവും സദ്യയും ഓണക്കോടിയും ഓർമ്മകളും അവരെ കേരളവുമായി, സ്വന്തം പൈതൃകവുമായി, അഭേദ്യമായി  ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.


ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും വിമർശനാത്മകമായ  ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കും.  

ഓണം ഒരു വിപണിയുടെ ആഘോഷമായി മാത്രം മാറുന്നുണ്ടോ?  ഓണക്കോടി, സമ്മാനങ്ങൾ, പരസ്യങ്ങൾ, വിലക്കിഴിവുകൾ, ഓൺലൈൻ ഷോപ്പിംഗ് — ഇവയെല്ലാം ഓണത്തിന്റെ ഭാഗമാകുമ്പോൾ ആഘോഷത്തിന്റെ ആത്മാവ് നഷ്ടമാകുന്നുവോ?സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ മനോഹരമായ ഓണച്ചിത്രങ്ങൾക്കു പിന്നിൽ യഥാർത്ഥ സന്തോഷമുണ്ടോ, അതോ വെറും പ്രദർശനാത്മകമായ ഒരു ആഘോഷമായി അത് മാറുന്നുണ്ടോ? 

ഈവക ചോദ്യങ്ങൾക്കൊന്നും തൃപതികരമായ മറുപടി കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കാതിരിക്കുന്നതാവും ബുദ്ധി. കാരണം എല്ലാ മാറ്റങ്ങൾക്കിടയിലും പുതുതലമുറ ഓണത്തിന് നൽകുന്ന ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവന സമത്വത്തിന്റെ പുതിയ വായനയാണ്. മാനുഷരെല്ലാരുമൊന്നുപോലെ വാണിരുന്ന മാവേലിനാടിനെ അവർ തങ്ങളുടെ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ പുനഃസൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ ഓണാഘോഷത്തെയും അതിന്റെ ഉള്ളിലുള്ള മാനവികതയെയും  സംരക്ഷിക്കുകയാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ചെയ്യുന്നത്. പൂക്കളം മാറട്ടെ, ഓണക്കോടിയുടെ രൂപം മാറട്ടെ, സദ്യയുടെ രീതികൾ മാറട്ടെ, ഓണാഘോഷത്തിന്റെ വേദികൾ മാറട്ടെ-   പക്ഷേ മനുഷ്യർ തമ്മിലുള്ള സ്നേഹവും പങ്കിടലും സമത്വബോധവും പ്രകൃതിയോടുള്ള ആദരവും നഷ്ടപ്പെടരുത്.  മാവേലി ഒരിക്കൽ വന്നുപോയ ഒരു രാജാവായി മാത്രം ഓർമ്മിക്കപ്പെടേണ്ടതില്ല. ഓരോ മനുഷ്യനും മറ്റൊരാളുടെ നന്മയിൽ സന്തോഷിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹം  സൃഷ്ടിക്കാനായാൽ, മാവേലിയുടെ നാട്, ഭാവനയിൽനിന്നു യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്കു  കൊണ്ടുവരാനാവും. അതാകട്ടെ  പുതുതലമുറയുടെ കണ്ണിലൂടെത്തെളിയുന്ന  ഓണത്തിന്റെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ അർത്ഥം. അതിലൂടെ ഓണം മലയാളിസമൂഹത്തിന്റെ നന്മ തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരുമെന്നത് ശങ്കയ്ക്കു വകയില്ലാത്ത കാര്യമാകുന്നു.

(metro mirror)











.

Saturday, July 11, 2026

മലയാളകവിത ഇന്ന്

 

മലയാളകവിത ഇന്ന്


====================


മലയാളകവിതയുടെ തുടക്കം എവിടെയെന്നുചോദിച്ചാൽ ഉത്തരം ചെന്നുനിൽക്കുന്നത്  മലയാളലിപിയും അക്ഷരങ്ങളും പിറവിയെടുക്കുംമുമ്പേ ജനമനസ്സുകളിൽ ചിരപ്രതിഷ്ഠനേടിയ   നാടോടിപ്പാട്ടുകളുടെ ആത്മാവുകളിലാവും. കാലഘട്ടത്തിന്റെ ജീവിതരീതികളുമായി ഇഴുകിച്ചേർന്നവയായിരുന്നു ആ ഗാനങ്ങളുടെ അവതരണരീതികൾ. പുരാണങ്ങളും ഐതിഹ്യങ്ങളും നാടോടിക്കഥകളും യക്ഷിക്കഥകളുമൊക്കെയായിരുന്നു ഈ ഗാനങ്ങളുടെ ഇതിവൃത്തം. പിന്നീട് സംസ്കൃതത്തിൽ  അടിസ്ഥാനമുറപ്പിച്ചു   നിലനിന്ന മണിപ്രവാളകവിതാരചനയിൽനിന്നു ശുദ്ധമലയാളത്തിലേക്കു കവിതയുടെ  രൂപപരിണാമം സംഭവിച്ചപ്പോഴും ഇതിവൃത്തം കാര്യമായി മാറ്റങ്ങൾക്കു വിധേയമായതുമില്ല. ഒരുപക്ഷേ   ഇവ്വിധത്തിൽ രചിച്ചെങ്കിൽ മാത്രമേ തങ്ങളുടെ രചനകൾ  ഉത്തമകൃതികൾ  ആകൂ എന്ന വിശ്വാസമാകാം  ഈ രീതിക്ക്  മാറ്റം വരാതിരുന്നത്. ചെറുശ്ശേരിയുടെയും എഴുത്തച്ഛന്റേയും കുഞ്ചൻനമ്പ്യാരുടേയുമൊക്കെ കവിതകൾ ഈ ഗണത്തിൽത്തന്നെയായിരുന്നു. 


ആദ്യകാലത്തെ  കാല്പനികകവിതകൾ ഭാഷയുടെ ഗരിമകൊണ്ടും ഇതിവൃത്തത്തിന്റെ സ്ഥൂലതകൊണ്ടും  സാധാരണമനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽനിന്ന് അകലംപാലിച്ചതുകൊണ്ടാവാം കവികളുടെയും കവിതകളുടെയും എണ്ണം പരിമിതമായിരുന്നു. പക്ഷേ കാലത്തിന്റെ കുതിപ്പിനൊപ്പം ഭാഷയും സാഹിത്യവും ആസ്വാദനരീതികളുമെല്ലാം നിരന്തരമായ മാറ്റങ്ങൾക്കു വിധേയമായി. ദൈവങ്ങളുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും കഥകൾക്കുപകരം മനുഷ്യജീവിതവും അതിലെ നന്മതിന്മകളും ഗുണപാഠങ്ങളും സാമൂഹ്യവിമർശനങ്ങളുമൊക്കെ കവിതയ്ക്കു വിഷയമായി. ഇങ്ങനെ രചിക്കപ്പെട്ട ആധുനികകവിതകളുടെ ഭാഷ, സാധാരണക്കാരനു പ്രാപ്യമായിരുന്നുവെന്നത്      ഈ കവിതകളെ കൂടുതൽ ജനപ്രിയമാക്കി. വൃത്താലങ്കാരപ്രാസനിബന്ധനകള്‍ കൃത്യമായി അവലംബിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതിനാൽ താളലയങ്ങളോടെ പാടി ഹൃദിസ്ഥമാക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നുവെന്നതും കവിതകളുടെ പൊതുജനസ്വീകാര്യതയ്ക്ക് കാരണമായി. 


ആധുനികകവിത്രയങ്ങളുടെ ഉദയത്തോടെ ഖണ്ഡകാവ്യങ്ങൾക്കും ചെറുകവിതകൾക്കും പ്രചാരമേറി. പിന്നീട് മലയാളകവിത ഒരു കുതിച്ചുചാട്ടംതന്നെ നടത്തിയെന്ന് പറയാം. സംസ്കൃതഭാഷയിലധിഷ്ഠിതമായ പാരമ്പര്യവിദ്യാഭ്യാസത്തിനപ്പുറം ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയും പാശ്ചാത്യസാഹിത്യവും പരിചിതമായതോടെ  മലയാളകവിതയിലും അവയുടെ സ്വാധീനം പ്രബലമായി. പ്രകൃതിയുടെ ഘടകങ്ങളും സ്നേഹം,  സന്തോഷം, സന്താപം മുതലായ വികാരഭാവങ്ങളുമൊക്കെ കവിതയ്ക്കിതിവൃത്തമായി. നാടകം, സിനിമ തുടങ്ങിയ കലാരൂപങ്ങളുടെ ആഗമനം കവിതയ്ക്കു മറ്റൊരുമാനംകൂടി കൈവരുന്നതിനു  കാരണമായി. കവിതകളേക്കാൾ നാടക- സിനിമാഗാനങ്ങൾ ജനഹൃദയങ്ങളിലേക്കിറങ്ങിച്ചെന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരവും മറ്റു സാമൂഹികസമരങ്ങളും നാടിൻറെ മുക്കിലും മൂലയിലും മാറ്റൊലിക്കൊണ്ടത് ഈ ഗാനങ്ങളിൽക്കൂടിയായിരുന്നു. അക്കാലത്തെ വിപ്ലവഗാഥകളൊക്കെയും പൊതുജനം ഏറ്റുപാടിയത് കുറിക്കുകൊള്ളുന്ന വാക്കുകളും ഹൃദയത്തെ പിടിച്ചുലയ്ക്കുന്ന ഈണങ്ങളും ചേർന്ന് രൂപംകൊടുത്ത ഇത്തരം കവിതകളിലൂടെയായിരുന്നു. സമരമുന്നേറ്റങ്ങൾക്കു ശക്തിപകരുന്ന മുദ്രാവാക്യങ്ങളായിപ്പോലും ഈ ഗാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു. 


പിന്നീടുവന്ന മാറ്റം  ആശയങ്ങളെ വൃത്തത്തിലൊതുക്കാതെ ലളിതമായ  ഭാഷയിൽ  കവിതയിൽ ധ്വനിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു. ശൈലിയിലെ വൈജാത്യങ്ങളും പ്രമേയത്തിലെ പ്രചുരത്വവും ഇത്തരം കവിതകളിൽ വളരെ വ്യക്തമാണ്. വ്യക്തിബന്ധങ്ങൾ, ജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥശൂന്യത,നഗരജീവിതത്തിന്റെ തിരക്കുകളും ഏകാന്തതയും, പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾ, സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങൾ, സ്ത്രീസ്വാതന്ത്ര്യവും ലിംഗസമത്വവും, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ,    സാമൂഹ്യനീതി,സാമൂഹികരാഷ്ട്രീയരംഗത്തെ അപചയങ്ങള്‍,  ...അങ്ങനെ എണ്ണിയാലൊടുങ്ങാത്ത പ്രതിപാദ്യവിഷയങ്ങൾ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ട കവിതകൾ. മലയാളമണ്ണിൽമാത്രമല്ല, ലോകമെമ്പാടും അനുഭവേദ്യമായ സാംസ്കാരികമായ മൂല്യത്തകർച്ചയും സാമൂഹികജീവിതത്തിൽ അതുണ്ടാക്കിയ അപചയങ്ങളും മനുഷ്യഹൃദയങ്ങളിൽ സൃഷ്ടിച്ച അന്യതാബോധവും അസ്തിത്വദുഃഖവും കവിതകളുടെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായപ്പോൾ ആധുനികതയുടെ ശിഥിലചിത്രങ്ങൾ നൂതനമായൊരു കാവ്യാവബോധംതന്നെ രൂപപ്പെടുന്നതിനു കാരണമായി.   അപ്പോഴേക്കും അനുവാചകർ കവിതയിൽനിന്നകലുന്നുവോ എന്നുതോന്നിയതിനാലും ടേപ്പ് റെക്കോർഡർ പോലെയുള്ള  ആധുനികയന്ത്രമാധ്യമങ്ങൾ  പ്രചാരത്തിൽ വന്നതിനാലും കവിതകളുടെ കവിതകളുടെ  കാസെറ്റ്  റെക്കോഡുകള്‍  ഉപനയിക്കപ്പെട്ടു. കവിതയെ പുസ്തകങ്ങളില്‍ കൂടി മാത്രമല്ല ശബ്ദരൂപത്തിലും ആസ്വാദകനിലേക്കെത്തിക്കാം എന്നു തെളിയിക്കുന്നതായിരുന്നു ഈ പുതുപദന്യാസം. 


മലയാളകവിത പിന്നെയും വളർന്ന് അത്യന്താധുനികതയിലേക്കു നടന്നുകയറിയപ്പോൾ അതൊരുകൂട്ടം ബുദ്ധിജീവികളുടെ മാത്രം സ്വന്തമായെന്നുപറയാം. പദ്യരൂപത്തിൽനിന്നു  വഴിമാറി  ഗദ്യരൂപത്തിൽ ശക്തിപ്രകടനം കാഴ്ചവെച്ചു.   എണ്ണിയാലൊടുങ്ങാത്ത ബിംബങ്ങളും പ്രതിബിംബങ്ങളും പ്രതീകങ്ങളുമൊക്കെയായി സാധാരണ അനുവാചകർക്ക് അപ്രാപ്യമായ ആസ്വാദനതലങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന  രചനാവൈഭവം മലയാളസാഹിത്യത്തിൽത്തന്നെ ചോദ്യചിഹ്നങ്ങളുയർത്താതിരുന്നുമില്ല. ഇപ്പോഴും  സാഹിത്യചർച്ചകളിൽ വളരെ നല്ലൊരുസ്ഥാനം 'പദ്യകവിതയോ ഗദ്യകവിതയോ മികച്ചത് ?' എന്ന വിഷയത്തിനുണ്ട്. കവിത പദ്യമോ ഗദ്യമോ എന്നതിലുപരി അതിലെ കാവ്യഭംഗിയും ആശയത്തിന്റെ കെട്ടുറപ്പും ഭാഷാലാളിത്യവുമൊക്കെയാണ് കവിതയെ ജനകീയമാക്കുന്നതെന്നു രണ്ടുപക്ഷമുണ്ടാകില്ല. പക്ഷേ അവിടെയും ചില ഉപരിശ്രേണികർ, വായനക്കാരന്റെ ധിഷണയ്ക്ക് അജീർണ്ണമുണ്ടാക്കുന്ന ചില രചനാവൈകൃതങ്ങളെ ഉത്തരോത്തരമെന്നു ഘോഷിക്കുകയും ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ സാധാരണ അനുവാചകർ ആശസംഘട്ടനത്തിൽ കുഴങ്ങിപ്പോകുന്ന അവസ്ഥയും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. 


ആധുനികകാലത്തിന്റെ സാങ്കേതികപരിജ്ഞാനം നമുക്കു നൽകിയ  സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങൾ വളരെവേഗം  ജനകീയമായതോടെ കവികളുടെയും   കവിതകളുടെയും ഒരു മലവെള്ളപ്പാച്ചിൽതന്നെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.  വിവിധ തലമുറകളിൽപ്പെട്ട കവികൾ തങ്ങളുടെ വ്യത്യസ്തയുള്ള  അനുഭവങ്ങളും കാഴ്ചപ്പാടുകളും കവിതയിൽ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു എന്നത് വളരെ സ്വാഗതാർഹമാണ്. സ്വയം പ്രകാശനത്തിന് അതിവിശാലമായ വേദികൾ കൈവന്നതോടെ എഴുത്തിലെ തുടക്കക്കാർക്കും  യുവകവികൾക്കും അവരുടെ രചനകൾ പ്രസാധകരുടെ കാരുണ്യത്തിനു കാത്തുനിൽക്കാതെ  വായനക്കാരിലേക്കെത്തിക്കാൻ കൂടുതൽ അവസരങ്ങൾ ലഭിച്ചു. എന്നാൽ ഇതിനൊരു മറുവശംകൂടിയുണ്ട്.  കവിതയെക്കുറിച്ചും കാവ്യനിർമ്മാണത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂടുകളെക്കുറിച്ചും  നമുക്കുണ്ടായിരുന്ന മുൻവിധികളെയൊക്കെ കാറ്റിൽപ്പറത്തി,  ആര്, എന്തെഴുതിയാലും അത് കവിതയാണെന്നു പറയേണ്ടിവരുന്ന ഒരു  ദാരുണാവസ്ഥയാണ് ഇന്നത്തെ കാവ്യലോകത്തിന്. നിഷ്കളങ്കവും ലളിതവുമായ ആഖ്യാനരീതിയാണെങ്കിലും ഇത്തരം കവിതകൾ സാഹിത്യശാഖയ്ക്കു മുതൽക്കൂട്ടുന്നു എന്ന് പറയാനാവുന്നില്ല. വരുംകാലങ്ങളിൽ ഇതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം എങ്ങനെ കവിതയെ ബാധിക്കുമെന്ന് കണ്ടറിയേണ്ടതുതന്നെ. 


ഭാഷയുടെ കൃത്യതയ്ക്കോ വ്യാകരണനിയമങ്ങൾക്കോ പദശുദ്ധിക്കോ ഒന്നും ഇന്നത്തെ ഭൂരിഭാഗം കവിതകളിലും  ഒരു പ്രാധാന്യവുമുള്ളതായി തോന്നാറില്ല. ഭാഷ കൃത്യമായുപയോഗിക്കാൻ  നിഷ്ഠവയ്ക്കാതിരിക്കുന്നത് ഭാഷയുടെ നിലനില്പിനെത്തന്നെ ബാധിക്കും. ഒരു ജനതയുടെ സംസ്കാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനംതന്നെ ഭാഷയാണ്.  ഭാഷയില്ലാതെ സംസ്കാരത്തിന് നിലനിൽപ്പില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ മാറ്റം ഒട്ടും സ്വീകാര്യമായി തോന്നുന്നില്ല. ഇക്കാര്യത്തിൽ ഓരോ ഭാഷാസ്നേഹിയും വളരെ ജാഗ്രത്താകേണ്ടതായിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ അടുത്തകാലത്ത് ശ്രദ്ധപിടിച്ചുപറ്റിയ, മലയാളലിപി ഉപയോഗിച്ചെഴുതപ്പെട്ട    ഗോത്രഭാഷാകവിതകളും മലയാളഭാഷയുടെ  പ്രാദേശികഭേദങ്ങളിൽ രചിക്കപ്പെട്ട കവിതകളും നാളെ വിസ്മൃതിയിലാണ്ടുപോകേണ്ടിയിരുന്ന ഭാഷാശാഖകളുടെ സ്വത്വവൈവിധ്യത്തെ തിരിച്ചറിയുന്നതിനു സഹായിക്കുകയും ഒരു പുനർജ്ജനിക്കു വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നത് ആശാവഹമാണ്,  അഭിനന്ദനാർഹമാണ്. 


അടുത്തകാലത്തായി മറ്റൊരു  അപകടകരമായ അവസ്ഥ മറ്റുപല രംഗങ്ങളിലുമെന്നപോലെ മലയാളകവിതയിലും പ്രകടമാകുന്നതുകാണാം -  അതാണ് നിർമ്മിതബുദ്ധിയുടെ കടന്നുകയറ്റം. ചാറ്റ് ജി പിറ്റിയും ജമിനിയുമൊക്കെ,  ഏതുതരം കവിത ആവശ്യപ്പെട്ടാലും നിമിഷങ്ങൾക്കകം നല്കുമെന്നത്‌ മലയാളകവിതാലോകത്ത് ഒരുപാടു നവാഗതരെ ആനയിക്കാൻ കാരണമാകുന്നു.  യാതൊരു മനസ്സാക്ഷിക്കുത്തും കൂടാതെ ഇങ്ങനെ ലഭിക്കുന്ന കവിതകൾ തങ്ങളുടെപേരിൽ വായനക്കാർക്ക് സമർപ്പിക്കാൻ കവികൾ  മത്സരിക്കുകയാണ്. പലരും കവിതാസമാഹാരങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തുകഴിഞ്ഞു. യഥാർത്ഥകവികൾ ആരൊക്കെയെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ ഇനി നമുക്ക് കഴിഞ്ഞെന്നു വരില്ല. സാഹിത്യലോകം ഇന്ന് നേരിടുന്ന   ഈ ദുരവസ്ഥയ്ക്ക് പരിഹാരമൊന്നുമില്ലയെന്നതും ഈ അപകടത്തിന്റെ കാഠിന്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. 


ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും മലയാളകവിത ഇന്നും  സജീവവും സൃഷ്ടിപരവുമായ ഒരു സാഹിത്യരൂപമായി നിലകൊള്ളുന്നു എന്നതിന് തെളിവായി ധാരാളം മികച്ച കവിതകളും നമുക്കു കാണാനാകും. ജീവിതത്തിന്റെ, തികച്ചും അപ്രധാനമെന്നു തോന്നുന്ന,   ചെറിയ അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് ഗഹനമായ ചിന്താധാരകളിലേക്കും കാലികമായ   വലിയ സാമൂഹികവിമർശനങ്ങളിലേക്കും എത്തിച്ചേരാൻ മലയാളകവിതക്ക് ഇന്നും കഴിവുണ്ട്. മനുഷ്യഹൃദയത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള വികാരങ്ങളെ  ആവിഷ്കരിക്കാൻ  കവിതയോളം മറ്റൊരു മാധ്യമത്തിനും കഴിയുന്നില്ലെന്നുതും  സമ്മതിച്ചേ മതിയാവൂ. മലയാളസാഹിത്യത്തിൽ കവിതയുടെ സ്ഥാനം ഇന്നും  വളരെ പ്രഭാവമുള്ളതാണെന്നു സമർത്ഥിക്കാൻ സ്‌കൂൾ- കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ കവിതാമത്സരം ഒന്നവലോകനം ചെയ്‌താൽ മാത്രം  മതിയാകും. കാര്യങ്ങൾ എങ്ങനെയൊക്കെ മാറിമറിഞ്ഞാലും  ഇന്നും  മലയാളകവിത മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ വിവിധ അനുഭവങ്ങളെയും സമൂഹത്തിലെ മാറ്റങ്ങളെയും കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ശക്തമായ സാഹിത്യരൂപമായി നിലനിൽക്കുന്നു എന്നത് തികച്ചും ആശാവഹംതന്നെ. കൂടുതൽ നല്ലതിനായി നമുക്ക് പ്രതീക്ഷിക്കാം.




ശിവജി മഹാരാജ് - 5

 5. ശിവജി വീണ്ടും പൂനെയിൽ 

======================= 


ശഹാജിരാജെ ഒരു സംസ്കൃതപണ്ഡിതനായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാജധാനിയിൽ ധാരാളം ഭാഷാപണ്ഡിതന്മാരും കലാ, ശാസ്ത്ര, ശസ്ത്ര വിഷയങ്ങളിൽ പ്രാഗത്ഭ്യം ലഭിച്ചവരുമുണ്ടായിരുന്നു. അതിനാൽത്തന്നെ ശിവാജിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി വിദഗ്ദ്ധരായ അദ്ധ്യാപകരെ കണ്ടെത്താൻ പ്രയാസമുണ്ടായില്ല. ഓരോ വിഷയങ്ങളിലും ഏറ്റവും  പ്രാഗത്ഭ്യമുള്ളവരായിരുന്നു ശിവജിയുടെ ഗുരുനാഥന്മാർ. സമർത്ഥനായ ആ ബാലൻ വളരെ വേഗം എഴുതാനും വായിക്കാനും പഠിച്ചു. രാമായണം, മഹാഭാരതം, ഭാഗവതം മുതലായ മഹദ്ഗ്രന്ഥങ്ങളൊക്കെ അവൻ വായിച്ചു. കലകളും  കുതിരസവാരിയും യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളും വാൾപ്പയറ്റും മല്ലയുദ്ധവുമൊക്കെ അഭ്യസിപ്പിക്കാൻ പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം ഗുരുനാഥന്മാരുണ്ടായിരുന്നു. പന്ത്രണ്ടുവയസ്സായപ്പോഴേക്കും ശിവജി വിജ്ഞാനത്തിന്റെ വിവിധശാഖകളിൽ പാണ്ഡിത്യം ആർജ്ജിച്ചിരുന്നു. 




നിനച്ചിരിക്കാതെയാണ് വീണ്ടും രണഭൂമിയിലേക്ക് ശഹാജിരാജെ പോകേണ്ടിവന്നത്. കർണ്ണാടകത്തിലെ ചില നാട്ടുപ്രഭുക്കന്മാരെ ആക്രമിച്ചു  കീഴ്പെടുത്തുക എന്നതായിരുന്നു പുതിയ ദൗത്യം. അതിനായി പുറപ്പെടുംമുമ്പേ തന്റെ പത്നിയെയും പുത്രനെയും സുരക്ഷിതരാക്കാനായി അവരെ അദ്ദേഹം പുനെയിലേക്കയച്ചു. ആന- കുതിര- കാലാൾപ്പടയും ധ്വജഹസ്തരായ സൈനികരും വിശ്വസ്തരായ  മന്ത്രിമാരും ഉദ്യോഗസ്ഥപ്രമുഖരും വിദഗ്ദ്ധരായ അദ്ധ്യാപകരും   അവരെ  ആ യാത്രയിൽ അനുഗമിച്ചു. 


പൂനെയിലെത്തിയ ശിവജിക്ക് തന്റെ ബാല്യകാലസുഹൃത്തുക്കളെയും   അവരൊന്നിച്ചു ചെലവഴിച്ച നാളുകളെയും   ഓർമ്മവന്നു. അവർ ഓടിനടന്നുകളിച്ചിരുന്ന   സഹ്യാദ്രിക്കുന്നുകൾ വീണ്ടും കണ്ടപ്പോൾ ശിവജിയുടെ കണ്ണുകളിൽ ആനന്ദാശ്രുക്കൾ നിറഞ്ഞു. എന്നാൽ പൂനെ പട്ടണത്തിന്റെ അവസ്ഥ വളരെ മോശമായിരുന്നു. ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണങ്ങളിൽ വീടുകളും ക്ഷേത്രങ്ങളും വസ്തുവകകളും കൃഷിയിടങ്ങളും  തകർക്കപ്പെട്ട നിലയിലായിരുന്നു. ശത്രുക്കളെ ഭയന്ന് ജനങ്ങൾ നാടുതന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചുപോയിരുന്നു. നാടാകെ കാടായിമാറിയ അവസ്ഥ. ചെന്നായ്ക്കളും കുറുക്കന്മാരും അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന കാടുകൾ! 


ജീജാബായി പൂനെയിൽ  മടങ്ങിയെത്തിയ വാർത്തയറിഞ്ഞപ്പോൾ നാടുപേക്ഷിച്ചുപോയവരൊക്കെ മടങ്ങിവരാൻ തയ്യാറായി. വാസസ്ഥലങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പൂജകളും ആരാധനകളും പുനഃസ്ഥാപിതമായി.  കാടു നീക്കംചെയ്തു കൃഷിയിടങ്ങൾ വീണ്ടെടുത്തു . എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ടെന്നു കരുതി നിരാശയുടെ കൂരിരുട്ടിൽ അകപ്പെട്ടുപോയ ആ പാവം  മനുഷ്യർക്കുമേൽ പ്രത്യാശയുടെ പൊൻകിരണങ്ങൾ അനുഗ്രഹം ചൊരിഞ്ഞു. ആളും ബഹളവുമായി പൂനെ പട്ടണം വീണ്ടും സജീവമായി. 


ശിവജി മഹാരാജ് - 4

  4.ശഹാജി ബാംഗ്ലൂരിൽ 

=====================


ശഹാജി, നിസാമിന്റെ പാളയത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയെങ്കിലും അവിടെ അദ്ദേഹത്തിനു പലവിധത്തിലുള്ള ഉപജാപങ്ങളെയും നേരിടേണ്ടിവന്നു. നിസാംഷായുടെ  മന്ത്രിമാരും ഉപദേശകരും  സൈനീകോദ്യോഗസ്ഥന്മാരും ശഹാജിക്കെതിരെ പല ഗൂഢനീക്കണങ്ങളും നടത്തി. അവരുടെ ഏഷണികൾ  നിസാംഷാ മുഖവിലയ്‌ക്കെടുക്കുകയുംചെയ്തിരുന്നു. അത്തരം ചില നുണപ്രചരണങ്ങൾ ശഹാജിക്കും നിസാമിനുമിടയിൽ അസ്വാരസ്യങ്ങൾക്കിടയാക്കി. ശഹാജിയുടെ ഭാര്യാപിതാവായ   ലഖുജിറാവു യാദവിന്റെ പരസ്യവധത്തിലാണ് അതവസാനിച്ചത്. അതിൽ നന്നേ  ക്രുദ്ധനായ ശഹാജി നിസാംഷായുമായുള്ള ബന്ധം അവസാനിപ്പിച്ചു മുഗൾസൈന്യത്തിൽ ചേർന്നു. ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തി അദ്ദേഹത്തെ തന്റെ സൈന്യാധിപനായി ഉപരോധിക്കുകയും ചെയ്തു. 

ഇതിനിടയിൽ ചക്രവർത്തിയുമായി രഹസ്യധാരണയുണ്ടാക്കിയ ഫത്തേഖാൻ നിസാംഷായെ വധിച്ചു. നാഥനില്ലാതായ  രാജ്യത്ത് അരാജകത്വം നടമാടി. നിസാമിന്റെ ഭരണത്തിൻകീഴിലായിരുന്ന  ഭൂപ്രദേശത്തെ മുഗൾചക്രവർത്തിയുടെ  അധീനതയിൽകൊണ്ടുവരാനുള്ള ഗൂഢപ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമായിരുന്നു  അത്. അതിനുള്ള പാരിതോഷികമായി ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തി ഫത്തേഖാന് ഒരു ഭൂപ്രദേശം ജാഗീർ ആയി നൽകി. പക്ഷേ ആ പ്രദേശം നിലവിൽ  ശഹാജിയുടെ അധീനതയിലുണ്ടായിരുന്ന ജാഗീർ ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിനു തന്റെ കോപം നിയന്ത്രിക്കാനായില്ല. പിന്നെ ഒരുനിമിഷംപോലും പാഴാക്കാതെ അദ്ദേഹം ചക്രവർത്തിയുമായുള്ള എല്ലാ ചാർച്ചകളും അവസാനിപ്പിക്കുകയും പ്രതികാരംചെയ്യാൻ  തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. 


നിസാംഷായുടെ വധത്തോടെ രാജ്യത്തുടലെടുത്ത അരക്ഷിതാവസ്ഥയെ ഇല്ലാതാക്കുവാൻ ശഹാജി ശ്രമം തുടങ്ങി. ആദ്യം നിസാമിന്റെ കുടുംബത്തിൽനിന്നുതന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു പിൻഗാമിയെ കണ്ടെത്തി. ചെറിയൊരു ബാലകനായിരുന്നിട്ടുകൂടി അവനെ ജൂന്നാറിനടുത്തുള്ള പെംഗിരി കോട്ടയിൽവെച്ചു പുതിയ നിസാംഷായായി പ്രഖ്യാപിച്ച് അഭിഷിക്തനാക്കി. അങ്ങനെ പുതിയൊരു നിസാംഷാഹി (പ്രവിശ്യ) രൂപംകൊണ്ടു. ഗോദാവരി നദിക്കും നീരാനദിക്കും ഇടയിലുള്ള വിശാലമായ ഭൂപ്രദേശമായിരുന്നു പുതിയ രാജ്യം. 

പുതിയ രാജ്യത്തെ ഷാജഹാനിൽനിന്നു  സംരക്ഷിക്കാൻ ശഹാജി കഠിനപ്രയത്നം ചെയ്യേണ്ടിവന്നു. ആദ്യമൊക്കെ ആദിൽഷാ ശഹാജിക്കൊപ്പം നിന്നിരുന്നെങ്കിലും അധികം താമസിയാതെ ചക്രവർത്തി അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടെത്തി  ഭീഷണിപ്പെടുത്തി ഒപ്പം കൂട്ടി. ഈ രണ്ടു മഹാശക്തികളോട് പൊരുതാൻ ഗറില്ലായുദ്ധതന്ത്രമാണ്  ശഹാജി പ്രയോഗിച്ചത്. ഒളിച്ചിരുന്നു ശത്രുക്കളെ നേരിടുന്ന രീതിയാണിത്.   താരതമ്യേന ചെറുതും ദുർബ്ബലവുമായ ശക്തികൾക്ക് വൻശക്തികളെ നേരിടേണ്ടിവരുമ്പോൾ ഈ തന്ത്രം വളരെ പ്രയോജനപ്പെടും. 

കഴിയുന്നത്ര കാലം  ശത്രുക്കളോടു സധൈര്യം പോരാടിയെങ്കിലും    വൻശക്തികൾക്കെതിരെ തനിച്ചുള്ള തന്റെ പോരാട്ടം അധികനാൾ നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാൻ ശഹാജിക്ക്‌ കഴിയുമായിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹം ചക്രവർത്തിയുമായി ഒരു  സമാധാനകരാർ ഒപ്പുവയ്ച്ചു. 1636 -ൽ ഒപ്പുവെച്ച ഉടമ്പടിയിൽ  പുതിയ രാജ്യരൂപീകരണംതന്നെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ശഹാജിയുടെ അധീനതയിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളും കോട്ടകളും ചക്രവർത്തിക്കു കൈമാറി. അദ്ദേഹം തന്റെ  താമസം ബാംഗ്ലൂരിലേക്ക് മാറ്റി ആദിൽഷായെ സഹായിക്കാനും  തീരുമാനമെടുത്തു. ശഹാജിക്ക് സ്വന്തം രാജ്യം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും മറാഠാജനതയുടെ ഹൃദയത്തിൽ  അദ്ദേഹത്തിന്‌ ഒരുന്നതസ്ഥാനം ലഭിക്കുകയുണ്ടായി 

ശഹാജിയുടെ ജാഗിർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിസാംഷാഹിപ്രദേശം, ചക്രവർത്തിയും ആദിൽഷായും പങ്കിട്ടെടുത്തു. ശഹാജിയുടെ അധീനതയിലുണ്ടായിരുന്ന പൂനെയും സുപെയും ആദിൽഷായുടെ കൈവശം വന്നുചേർന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹം അത് ശഹാജിക്കു വിട്ടുകൊടുത്തു. അതോടെ അവർ വീണ്ടും സൗഹൃദത്തിലായി. ശഹാജി ആദിൽഷായുടെ സൈന്യത്തിൽ ചേരുകയും ചെയ്തു. ഷായാകട്ടെ, കർണ്ണാടകയുടെ വിദൂരപ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചടക്കാനുള്ള ദൗത്യം ശഹാജിയെ ഏൽപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. അദ്ദേഹത്തിനു വീണ്ടും  കുടുംബത്തെ പിരിയേണ്ടതായിവന്നു. പക്ഷേ ഏറെ താമസിയാതെ ജീജാബായിയും ശിവജിയും ശഹാജിയുടെ ഒപ്പം ചേരാൻ കർണ്ണാടകത്തിലേക്കു യാത്രയായി. 

ശിവജിക്കിപ്പോൾ ആറുവയസ്സാണ് പ്രായം. ഇതുവരെയുള്ള അവന്റെ ജീവിതം സംഭ്രമജനകമായിരുന്നു. എന്നാൽ  യുദ്ധകാഹളങ്ങളും  കോട്ടകളിൽനിന്നു കോട്ടകളിലേക്കുള്ള പലായനങ്ങളും അവനെ കൂടുതൽ കരുത്തനാക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. സ്വപിതാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള  ധാരാളം  വീരസാഹസികകഥകൾ  അവനു കേൾക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നു.

കർണ്ണാടകയിലെ ജീവിതം ജീജാബായിക്കും പുത്രനും സമാധാനപൂർണ്ണമായിരുന്നു. എന്നാൽ ശഹാജിരാജെയുടെ പോരാട്ടവീര്യത്തിനു വിശ്രമം ലഭിച്ചതേയില്ല. ആദിൽഷായ്ക്കുവേണ്ടി  കർണ്ണാടകത്തിലെ പല  നാട്ടുരാജാക്കന്മാരെയും   അദ്ദേഹം ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കി. നന്ദിസൂചകമായി ആദിൽഷാ ശഹാജിരാജെയ്ക്ക് ബാംഗ്ലൂർ ജാഗീർ ആയി നൽകി. അവിടെ എല്ലാവിധ  രാജപ്രൗഢിയോടെ ശഹാജി കുടുംബത്തോടൊപ്പം  ജീവിതം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോയി.  അക്കാലത്ത് ബഹുഭാര്യാത്വം സാധാരണമായിരുന്നു. ശഹാജിയും വേറെ വിവാഹബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുകയും സന്താനങ്ങൾ ജനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 


ശിവജി മഹാരാജ് - 3

 3. ശിവജിയുടെ ജനനം 

=================

സ്ഥിതിഗതികൾ എല്ലാവിധത്തിലും  പ്രതികൂലമായിരിക്കുന്ന കാലത്താണ് ശഹാജിയുടെ പത്നി ജീജാബായി ഗർഭവതിയാകുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്  തന്റെ പത്നിയുടെയും ഗർഭസ്ഥശിശുവിന്റെയും സംരക്ഷണം   ഒരു ചോദ്യചിഹ്നമായി. ഒടുവിൽ ശക്തമായ  ശിവനേരി കോട്ടയിൽ അവരെ എത്തിച്ച്, ബന്ധുവായ വിജയരാജിനെ അവരുടെ സംരക്ഷണം ചുമതലപ്പെടുത്തി ശഹാജി വീണ്ടും യുദ്ധഭൂമിയിലേക്കു യാത്രയായി.  പൂനെയ്ക്കടുത്തുള്ള ജുന്നർ എന്ന സ്ഥലത്ത് വലിയ പാറക്കൂട്ടങ്ങൾക്കു നടുവിൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന അതിശക്തമായൊരു കോട്ടയായിരുന്നു ശിവനേരി. അവിടുത്തെ നിസ്തുലമായ കവാടങ്ങൾ ശത്രുക്കൾക്കു തകർക്കുവാനായിരുന്നില്ല.


ജീജാബായി കാത്തിരുന്ന സുദിനം വന്നണഞ്ഞു. ശകവർഷം  1551 ഫാൽഗുനമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിന്റെ മൂന്നാംനാൾ അതായത്, ക്രിസ്തുവർഷം 

1630 ഫെബ്രുവരി മാസം  19 - ജീജാബായി ഒരാൺകുഞ്ഞിനു ജന്മമേകി. മതപരമായ ഒരു പുണ്യദിനമായതിനാൽ തെരുവുകളിലൊക്കെ വാദ്യഘോഷങ്ങളും ആഹ്ലാദത്തിമിർപ്പുകളുമായിരുന്നു. ഈ സന്തോഷവാർത്ത കേട്ടതോടെ ആഘോഷങ്ങൾ ഉച്ചസ്ഥായിയിലായി. പന്ത്രണ്ടാംദിനം അനുചിതമായ ചടങ്ങുകളോടെ നാമകരണവും നടന്നു. ജനനം ശിവനേരിയിൽവെച്ചായതുകൊണ്ട് 'ശിവജി' എന്ന പേരാണ് ശിശുവിനു നൽകിയത്. 


കുഞ്ഞുശിവജി അമ്മയുടെ സംരക്ഷണയിൽ അല്ലലറിയാതെ  കഴിഞ്ഞപ്പോഴും  ചുറ്റുപാടുകൾ സംഘർഷഭരിതമായിരുന്നു. ശത്രുക്കളെ തുരത്താൻ ശഹാജി രാപകലില്ലാതെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ  പോരാടുമ്പോൾ ജീജാബായി പ്രാർത്ഥനയുമായി കോട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ കഴിഞ്ഞു. കടുത്ത മനസികസംഘർഷങ്ങൾക്കിടയിലും തന്റെ ഓമനക്കുഞ്ഞിന്റെ വളർച്ചയിൽ ആ 'അമ്മ പൂർണ്ണശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. പിതാവിന്റെ അഭാവത്തിൽ ആ സ്നേഹവും ലാളനയുംകൂടി മകന്  നൽകാൻ ആ 'അമ്മ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. വളർച്ചയുടെ വിവിധ  ഘട്ടങ്ങളിൽ വേണ്ട അറിവുകൾ പകർന്നുനൽകാനും ജ്ഞാനിയായ ആ സ്ത്രീരത്നം ജാഗ്രത കാട്ടി. ഈശ്വരസ്തുതികളും പ്രാർത്ഥനാഗീതങ്ങളും  പുരാണകഥകളും അവർ മകന്  പഠിപ്പിച്ചുകൊടുത്തു. ആറുവയസ്സായപ്പോഴേക്കും രാമായണത്തിലെയും മഹാഭാരതത്തിലെയും കഥാപാത്രങ്ങളൊക്കെ ശിവജിക്ക്‌ പരിചിതരായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ശ്രീരാമനും ശ്രീകൃഷ്ണനും ഭീമനും അഭിമന്യുവുമൊക്കെ കുഞ്ഞുശിവയെ വളരെ സ്വാധീനിച്ചു. വലുതാകുമ്പോൾ താനും അവരെയൊക്കെപ്പോലെ ശക്തനാകുമെന്നു മനസ്സിലുറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 


ശിവജിക്ക്‌ കുട്ടിക്കാലത്തു ധാരാളം കൂട്ടുകാരുണ്ടായിരുന്നു. ചുറ്റുപാടുകളിൽ താമസിച്ചിരുന്ന ദരിദ്രകുടുംബങ്ങളിലെ കുട്ടികളായിരുന്നു അവരിലേറെയും. പക്ഷേ അവരോടൊക്കെ യാതൊരു വേർതിരിവുമില്ലാതെ പെരുമാറാൻ അമ്മ ശിവജിയെ പരിശീലിപ്പിച്ചിരുന്നു. കളികൾക്കിടയിൽ  കൂട്ടുകാരുടെ കുടിലുകളിൽ പോവുകയും അവർ കഴിക്കുന്നതുപോലെ  ലളിതമായ ഭക്ഷണം  കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിന് ആ ബാലനു മടിയുണ്ടായിരുന്നില്ല.  ഒളിച്ചുകളിയും പന്തുകളിലും പമ്പരംകറക്കലുമൊക്കെ കളിച്ചുമടുക്കുമ്പോൾ അവർ മണ്ണുകുഴച്ച് ആനയുടെയും  കുതിരകളുടെയും രൂപങ്ങൾ   ഉണ്ടാക്കി. കുയിലെപ്പോലെ പാടാനും മൈനയെപ്പോലെയും  തത്തയെപ്പോലെയും  ശബ്ദമുണ്ടാക്കാനും അവർ മത്സരിച്ചു. എല്ലാക്കളികളിലും ശിവജി മുന്നിട്ടു നിൽക്കുമായിരുന്നു. ചങ്ങാതിമാർക്കെല്ലാം അവൻ വളരെ  പ്രിയപ്പെട്ടവനായിമാറി.


ശിവജി മഹാരാജ് -2

 2. മറാഠാ പ്രഭുക്കന്മാരും ക്രമസമാധാനഭഞ്ജനവും 

=====================================

മദ്ധ്യേന്ത്യയിൽ അധിപത്യമുറപ്പിച്ചിരുന്ന പ്രമുഖസുൽത്താന്മാരായ  ബിജാപൂരിലെ ആദിൽഷായും അഹമ്മദ്‌നഗറിലെ നിസാംഷായും ആജന്മശത്രുക്കളും നിരന്തരം പോരടിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു എന്നു പറഞ്ഞുവല്ലോ. ഇവരുടെ യുദ്ധങ്ങളിൽ  മറാഠയിലെ സേനാധിപന്മാരെയും പ്രഭുക്കന്മാരെയും  തങ്ങളുടെയൊപ്പം ചേർത്ത് സേനാബലം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതു പതിവായിരുന്നു. 

മറാഠാസൈന്യാധിപൻമാരും അവരുടെ  സൈനികരും അസാമാന്യധീരന്മാരും  യുദ്ധമുറകളിൽ വളരെയധികം പ്രാവീണ്യം നേടിയവരുമായിരുന്നു. തങ്ങളുടെ യജമാനനോട് ഏറ്റവും വിശ്വസ്തത പുലർത്തുകയും അവർക്കുവേണ്ടി ജീവൻ ത്യജിക്കാനും സന്നദ്ധരുമായിരുന്നു.  യുദ്ധങ്ങളിൽ  തങ്ങൾ നേടുന്ന വിജയങ്ങൾ അവരെ ഊറ്റം കൊള്ളിക്കുകയും അത്  കൂടുതൽ കരുത്തുമായി വീണ്ടും പോർക്കളങ്ങളിൽ അടരാടാൻ പ്രചോദനമാവുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

പ്രഭുക്കളോ സൈന്യാധിപന്മാരോ സുൽത്താന്മാർക്കു തങ്ങളുടെ സൈന്യത്തെ വിട്ടുകൊടുക്കുമ്പോൾ പകരമായി അവർക്ക് ജാഗീർ(ഭൂമി) ലഭിച്ചിരുന്നു. സിന്ധ്ഘേഡ്,  ഫൽട്ടൻ,  മുധോൾ, ജാവളി, വെരൂൾ എന്നീ പ്രദേശങ്ങളൊക്കെ ഇത്തരം ജാഗീറുകളായിരുന്നു.    ഇങ്ങനെ ഭൂമി ലഭിക്കുന്നവർ ആ ജാഗീറിന്റെ  ഭരണകർത്താവായി  സ്വയം  അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. സിന്ധ്ഘേഡിലെ    യാദവരും ഫൽട്ടനിലെ നിംബാൽക്കർമാരും മുധോളിലെ ഘോർപഡെമാരും ജാവളിയിലെ മോറെമാരും വേരുളിലെ ഭോൺസലെമാരും  ഇക്കൂട്ടരിലെ  പ്രമുഖന്മാരാണ്.  ഇത്തരം സ്വയംപ്രഖ്യാപിത നാട്ടുരാജാക്കന്മാർ ജനക്ഷേമത്തിനു വലിയ പ്രാധാന്യമൊന്നും നൽകിയിരുന്നില്ലയെങ്കിലും അവരുടെ യുദ്ധവീര്യം ഏറെ പ്രകീർത്തിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പലപ്പോഴും അവർ പരസ്പരം  ശത്രുത വെച്ചുപുലർത്തുകയും മേൽക്കോയ്മക്കായി മത്സരിക്കുകയും ചെയ്തുപോന്നു. അതിനാൽത്തന്നെ അവരുടെ ധീരതയും യുദ്ധനൈപുണ്യവുമൊക്കെ സുൽത്താന്മാർക്ക് അനായാസം ചൂഷണംചെയ്യാൻ സാധിച്ചു.

വെരൂൾ എന്ന ദേശത്തിന്റെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ബാബാജി  രാജെ ഭോൺസലെയുടെ പുത്രന്മാരായിരുന്നു മാലോജിയും വിഠോജിയും. മുഗർചക്രവർത്തി അഹമ്മദ്‌നഗറിനെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ സുൽത്താൻ നിസാംഷാ ഇവരുടെ സഹായം തേടി. പ്രത്യുപകരമായി മാലോജിക്ക് പൂനെയും സുപെയുമടങ്ങുന്ന പ്രദേശം ജാഗീർ ആയി നൽകി ആദരിച്ചു.  ഫൽട്ടനിലെ നിംബാൽക്കർകുടുംബത്തിലെ ഉമാബായിയെ മാലോജി വിവാഹം ചെയ്യുകയും അവർക്ക് രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിക്കുകയും ചെയ്തു - ശഹാജിയും ശരിഫ്ജിയും. ശഹാജിക്ക് അഞ്ചുവയസ്സുള്ളപ്പോൾ മിഡ്നാപൂരിൽ നടന്ന ഒരു യുദ്ധത്തിൽ മാലോജി വധിക്കപ്പെട്ടു. മാലോജിയുടെ ഇളയ സഹോദരൻ വിഠോജി കുടുംബത്തിന്റെയും ജാഗറിന്റെയും സംരക്ഷണം ഏറ്റെടുക്കുകയും കുട്ടികൾക്ക് നല്ല ശ്രദ്ധകൊടുത്തു വളർത്തുകയും ചെയ്തു. ശഹാജിക്ക് വിവാഹപ്രായമെത്തിയപ്പോൾ സിന്ധ്ഘേഡിലെ  ലഖുജി യാദവിന്റെ പുത്രിയായ ജീജാബായിയുമായുള്ള  വിവാഹം അത്യാഡംബരപൂർവ്വം നടത്തി. 

ജീജാബായിയുടെ ആഗമനത്തോടെ  ഭോൺസലെകുടുംബത്തിന് കൂടുതൽ ഐശ്വര്യങ്ങൾ വന്നുചേർന്നു. മാലോജിരാജേയുടെ അധികാരപരിധിയിലുള്ള ജാഗീർ, നിസാംഷാ, ശഹാജിക്ക്‌ കൈമാറി. ശഹാജിയുടെ ധീരതയും നിശ്ചയദാർഢ്യവും  കാര്യക്ഷമതയുമൊക്കെ നിസാംഷായിൽ നല്ല മതിപ്പുളവാക്കി. അക്കാലത്താണ് മുഗൾചക്രവർത്തി നിസാമിനെ  ആക്രമിക്കാനെത്തുന്നത്. അതിനായി ചക്രവർത്തി ബിജാപുരിലെ   ആദിൽഷായുമായി  സന്ധി ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.  പക്ഷേ ശഹാജിയുടെയും  നിസാംഷായുടെ  പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന മാലിക് അംബറിന്റെയും നേതൃത്വത്തിലുള്ള സൈന്യം ചക്രവർത്തിയുടെയും ആദിൽഷായുടെയും  സൈന്യത്തെ തുരത്തുകതന്നെ ചെയ്തു. പക്ഷേ ശഹാജിയുടെ സഹോദരൻ ശറഫ്ജി യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. 

ശഹാജിയുടെ ധീരതയും യുദ്ധവീര്യവും മുക്തകണ്ഠപ്രശംസയ്ക്കു പാത്രമായി.നിസാംഷാ അദ്ദേഹത്തിന്  രാജസഭയിൽ ഉന്നതമായ സ്ഥാനം നൽകുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ ഇത് മാലിക് അംബറിനെ അസൂയാലുവാക്കുകയും അത് ശഹാജിയോടുള്ള ശത്രുതയായി മാറുകയുമാണുണ്ടായത്. ഈ  വിദ്വേഷം പാരമ്യത്തിലെത്തിയപ്പോൾ ശഹാജി, നിസാംഷായുമായുള്ള സഹവർത്തകത്വം ഉപേക്ഷിക്കുകയും ആദിൽഷായുമായി സന്ധിയുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു. ആദിൽഷാ അദ്ദേഹത്തെ ബിജാപുരിലെ സൈന്യാധിപനായി അവരോധിക്കുകയുമുണ്ടായി.

അഹമ്മദ്‌നഗർ അക്കാലത്ത് പല സംഭവവികാസങ്ങൾക്കും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. മാലിക് അംബർ കഥാവശേഷനാവുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്ത്രശാലിയായ പുത്രൻ ഫത്തേഖാൻ ആ സ്ഥാനത്തെത്തുകയും ചെയ്തു. പിന്നീടുള്ള കാലഘട്ടം  നിസാംഷാഹിയുടെ അധഃപതനത്തിന്റേതായിരുന്നു. ഈ അവസ്ഥ മുതലെടുത്ത് മുഗളന്മാർ വീണ്ടും യുദ്ധത്തിനു കോപ്പുകൂട്ടി. നിസാംഷായുടെ മാതാവ് ശഹാജിയെ സമീപിച്ച് ,  മടങ്ങിവരണമെന്നും  തന്റെ മകനെ സഹായിച്ചു  രാജ്യത്തെ ശത്രുവിൽനിന്നു രക്ഷിക്കണമെന്നും അപേക്ഷിച്ചു.  അങ്ങനെ ശഹാജി വീണ്ടും നിസാംപക്ഷത്തെത്തിയെങ്കിലും  മുഗൾചക്രവർത്തി  ഷാജഹാന്റെയും ബീജാപ്പൂർ സുൽത്താൻ ആദിൽഷായുടെയും ആക്രമണങ്ങൾ തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. ശഹാജിയുടെ കീഴിലുണ്ടായിരുന്ന  ജാഗിറിന്റെ പ്രധാനപട്ടണമായ പൂനെ ചുട്ടെരിച്ചുകൊണ്ട് ആദിൽഷാ പടയോട്ടം തുടർന്നു. ഈ രണ്ടുശക്തികളെയും നേരിടുകയെന്നത് ദുരിതപൂർണ്ണമായൊരു ദൗത്യമായിരുന്നു.  ശഹാജി അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ചെകുത്താനും കടലിനുമിടയിലായി. 


ശിവജി മഹാരാജ് - 1

 

ശിവജി മഹാരാജ് - 1

മദ്ധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ മറാഠാദേശം 

================================

ഭാരതചരിത്രത്തിൽ, ക്രിസ്തുവിനുശേഷം ആറുമുതൽ പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടുവരെയുള്ള കാലം മദ്ധ്യകാലഘട്ടമെന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സാമ്രാട്ടുകളുടെയും സുൽത്താന്മാരുടെയും   നാട്ടുരാജാക്കന്മാരുടെയും ഇടപ്രഭുക്കന്മാരുടേയുമൊക്കെ  സ്വേച്ഛാധിപത്യം കൊടുമ്പിരികൊണ്ടിരുന്ന മദ്ധ്യകാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനഭാഗത്താണ് ശിവജിമഹാരാജ്‌, ഇന്ന് മഹാരാഷ്ട്രയെന്നറിയപ്പെടുന്ന മറാഠാമണ്ണിൽ ഉദയംചെയ്തത്. അക്കാലത്തെ ഭൂരിഭാഗം  നാടുവാഴികളും രാജാക്കന്മാരും പ്രജകളുടെ  ക്ഷേമത്തെക്കാൾ  താന്താങ്ങളുടെ ഭൗതികസുഖങ്ങൾക്കും ഉല്ലാസജീവിതത്തിനുമാണ് പ്രാധാന്യം നൽകിയിരുന്നത്. എന്നാൽ  മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന അക്ബറും വിജയനഗരസാമ്രാജ്യത്തിലെ കൃഷ്ണദേവരായാരുമൊക്കെ അതിനപവാദങ്ങളാണ്. അവരുടെ ശ്രേണിൽപ്പെടുന്ന മഹാനായ ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു ഛത്രപതി  ശിവജി.  മഹാരാഷ്ട്രയിൽ സ്വരാജ് ( സ്വയംഭരണം) യാഥാർത്ഥ്യമാക്കിയ ക്രാന്തദർശിയാണദ്ദേഹം.  അതെന്താണെന്നു നമുക്കൊന്ന് നോക്കാം.

നാലുനൂറ്റാണ്ടുകൾക്കുമുമ്പ് മഹാരാഷ്ട്രയുടെ നല്ലൊരുഭാഗം  അഹമ്മദ്‌നഗറിലെ നിസാംഷായുടെയും ബീജാപൂരിലെ ആദിൽഷായുടേയുമൊക്കെ അധികാരപരിധിയിലായിരുന്നു.  പരസ്പരം ബദ്ധശത്രുക്കളായിരുന്ന ഈ സുൽത്താന്മാർ തികച്ചും യാഥാസ്ഥിതികരുമായിരുന്നു. സ്വേച്ഛാധിപകളായ   ഇവർ   മറാഠാദേശത്തെ പങ്കിട്ടെടുക്കുകയും തങ്ങളുടെ പ്രദേശങ്ങളിലെ  ജനങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തി ഭരിക്കുകയുമായിരുന്നു. 

സുൽത്താന്മാർ നിരന്തരം യുദ്ധങ്ങളിലേർപ്പെട്ടിരുന്നതുകൊണ്ടു ജനജീവിതം  ദുരിതത്തിലായി. വേണ്ടത്ര ഭക്ഷണമോ മറ്റു  ജീവിതസൗകര്യങ്ങളോ ഇല്ലായിരുന്നെന്നു മാത്രമല്ല, ഈശ്വരാരാധനയ്ക്കും ഉത്സവാഘോഷങ്ങൾക്കുംപോലുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല.  സ്വഗൃഹങ്ങളിൽപ്പോലും സുരക്ഷിതരായിരുന്നുമില്ല. എവിടെയും  അസമത്വങ്ങളും  അന്യായങ്ങളും     അനീതികളും നടമാടി. 

അക്കാലങ്ങളിൽ സുൽത്താന്മാർ,  സൈനികസേവനത്തിനോ ഭരണപരമായ സേവനങ്ങൾക്കോ പ്രതിഫലമായി  ഒരു പ്രഭുവിനോ ഉദ്യോഗസ്ഥനോ  ഒരു നിശ്ചിതഭൂപ്രദേശത്തെ നികുതി പിരിക്കാനുള്ള  അധികാരം നൽകുന്ന  പതിവുണ്ടായിരുന്നു. ഇങ്ങനെ ലഭിക്കുന്ന ഭൂമിയെ ജാഗിർ (നാട്ടുരാജ്യം) എന്നും അത് ലഭിച്ചവരെ ജാഗീർദാർ (സാമന്തർ)  എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. ഇവർ സാധാരണയായി പ്രധാന രാജാവിന് കപ്പം (നികുതി) നൽകുന്നവരായിരിക്കും.  മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ദേശ്മുഖ്, ദേശ്പാണ്ഡെ എന്നീവിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ട ധാരാളം സാമന്തർ  ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർ സ്വന്തമായിക്കിട്ടിയ ജാഗീറിനെ മാത്രമാണ് സ്നേഹിച്ചത്. നാട്ടുകാരെയോ സ്വന്തം രാജ്യത്തെയോ പോലും അവർ തെല്ലും വിലമതിച്ചിരുന്നില്ല. മാത്രമല്ല, അവർ പരസ്പരം നിരന്തരമായി പോരടിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അവരുടെ  ദുർഭരണത്തിലും  ചൂഷണങ്ങളിലും ജനങ്ങൾ വലഞ്ഞുപോയിരുന്നു. 

തന്റെ നാടു നേരിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ ദുരവസ്ഥ ശിവജിയെ  ചിന്താഗ്രസ്തനാക്കി. നാടിനെ ഇത്തരമൊരു ദുരന്തത്തിൽനിന്നു മോചിപ്പിക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം ശ്രമമാരംഭിച്ചു. ആദ്യംതന്നെ പോർവിളിയും കലഹവുമായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്ന  ജാഗിർദാർമാരെ സംഘടിപ്പിച്ചു.  അവരുടെ സഹായത്തോടെ അദ്ദേഹം,   ജനങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തിയിരുന്ന ശക്തികൾക്കെതിരെ  പൊരുതി വിജയംവരിച്ചു. സ്വന്തം മണ്ണിൽ, ജാതിമതഭേദമില്ലാതെ എല്ലാ ജനങ്ങൾക്കും നീതിയും ന്യായവും സമത്വവും ഉറപ്പാക്കുന്ന 'ഹിന്ദവി സ്വരാജ്' എന്ന സ്വയംഭരണസംവിധാനം അദ്ദേഹം നടപ്പിൽ വരുത്തി. അതിലൂടെ ഒരു പുതുയുഗപ്പിറവിയുടെ കാഹളമുയരുകയായിരുന്നു. 

മാനവചരിത്രത്തിന്റെ ഏതു കാലഘട്ടം പരിശോധിച്ചാലും എപ്പോഴൊക്കെ സമൂഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന അനീതിയാലോ അസമത്വങ്ങളാലോ  സാമൂഹികജീവിതം ദുരിതപൂർണ്ണമാകുന്നുവോ അപ്പോഴൊക്കെ ആത്മീയാചാര്യന്മാർ ജനങ്ങളെ ശാന്തിയിലേക്കു കൊണ്ടുവരാൻ ഉദയം ചെയ്യാറുണ്ട്. സമൂഹത്തിലെ തിന്മകളെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുകയും അവയെ ദുരീകരിച്ചു സദ്പ്രവൃത്തികളിലേക്കു ജനങ്ങളെ നയിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്ന ധാരാളം ദിവ്യപുരുഷന്മാർ മദ്ധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ മഹാരാഷ്ട്രയിലും ജീവിച്ചിരുന്നു. 'സന്ത്‌' എന്നായിരുന്നു അവർ പൊതുവിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. സന്ത്‌  ചക്രധാർ സ്വാമി, സന്ത്  ജ്ഞാനേശ്വർ, സന്ത്  ഏകനാഥ്, സന്ത്  തുക്കാറാം, സമർത്ഥ രാംദേവ് എന്നിങ്ങനെ പോകുന്നു അവരുടെ പട്ടിക. ഈ ആത്മീയാചാര്യന്മാരുടെയൊക്കെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങളെ ഭക്തിമാർഗ്ഗത്തിലേക്കു നയിക്കാനും തങ്ങളുടെ കഴിവുകളെക്കുറിച്ച്  ഉദ്ബുദ്ധരാക്കുവാനും തങ്ങൾക്കു നഷ്ടപ്പെട്ട ആത്മവിശ്വാസം വീണ്ടെടുക്കാനും വളരെയധികം സഹായിച്ചു. 'ഹിന്ദവി സ്വരാജ്' പ്രാവർത്തികമാക്കാൻ ഈ ഉദ്ബോധനങ്ങൾ  ശിവജി മഹാരാജിനെയും  നല്ലവണ്ണം സഹായിച്ചിരുന്നു. 

ശിവജി മഹാരാജ് - ആമുഖം

 

ശിവജി മഹാരാജ് - ആമുഖം 

========================


പ്രിയപ്പെട്ട കൊച്ചുകൂട്ടുകാരേ,


മറാത്താ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകനും അധിപനുമായിരുന്ന ഛത്രപതി ശിവാജി മഹാരാജിനെക്കുറിച്ചു നിങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ടോ? 

അദ്ദേഹം ഒരു സാധാരണ ഭരണാധികാരിയായിരുന്നില്ല.

ഭാരതത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ആത്മവീര്യത്തിന്റെ  ജ്വാലയായി തെളിഞ്ഞുനിന്ന മഹാനായ  രാജാവായിരുന്നു  ശിവജി മഹാരാജ്. 

സ്വപ്നം കാണാൻ ധൈര്യം കണ്ടെത്തിയ ഒരു ബാലനിൽനിന്ന് ഒരു സാമ്രാജ്യം സൃഷ്ടിച്ച മഹാനായ ചക്രവർത്തിയിലേക്കുള്ള ദൂരമാണ് ശിവാജിയുടെ ജീവിതം.


ചെറിയ പ്രായത്തിൽത്തന്നെ മാതൃഭൂമിയെ ഹൃദയത്തിലേറ്റി  സ്നേഹിക്കാൻ പഠിച്ച ബാലൻ, അനീതിക്കെതിരെ പോരാട്ടവീര്യവുമായി മുന്നേറി, തങ്ങൾക്കു നഷ്ടമായതൊക്കെ പിടിച്ചെടുത്തു സ്വന്തം ജനതയ്ക്കു കരുത്തും അസ്തിത്വവും പകർന്നുനൽകിയ യുവാവ്, ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ വിശ്വാസവും ആത്മവിശ്വാസവും വിതച്ച  നേതാവ്, ധൈര്യം എന്നത് പേടിയില്ലായ്മയല്ല, പേടിയുണ്ടായിട്ടും ശരിയായ കാര്യം ചെയ്യാനുള്ള ശക്തിയാണ് എന്നുപഠിപ്പിച്ച മനുഷ്യസ്നേഹി- 

ഇതൊക്കെയായിരുന്നു മഹാനായ ശിവജി. 


നമുക്കദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതപാതകളിലൂടെ ഒരു അക്ഷരയാത്ര പോയാലോ? ഒരു കുഞ്ഞ് എങ്ങനെ ഒരു മഹാനായ രാജാവായി വളർന്നു, ഒരു സ്വപ്നം എങ്ങനെ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ആത്മവിശ്വാസമായി മാറി എന്നതാണ് ഈ യാത്രയിലൂടെ  നമ്മളറിയാൻ പോകുന്നത്. 


ഈ യാത്ര കഴിയുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ മനസ്സിലും ഒരു ചോദ്യം ഉയരണം 

"എനിക്ക് എന്തു നല്ലകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയും?" എന്ന്. 

കാരണം നിങ്ങളോരുരുത്തരുടേയും  ഹൃദയത്തിൽ ഒരു കുഞ്ഞു  ശിവജി ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നു.    ആ ധൈര്യത്തെയും സത്യസന്ധതയെയും ആത്മവിശ്വാസത്തെയും ഉണർത്തുകയെന്നതാണ് ഈ യാത്രയുടെ ലക്ഷ്യവും. 

എന്നോടൊപ്പം നിങ്ങളും വരികയല്ലേ? 



Monday, June 29, 2026

#നാടൻപാട്ടുരചന

  #നാടൻപാട്ടുരചനാമത്സരം


മഴ മഴ മഴ മഴ പെയ്യുന്നു 

മലമുകളിലും മഴപെയ്യുന്നു

മരച്ചില്ലമേലും മഴപെയ്യുന്നു 

മഴ നനഞ്ഞിട്ടു കുളിരുകോരുന്നു 

മഴ മഴ മഴ ,  മഴ മഴ -  മഴ മഴ മഴ,  മഴ മഴ 

മഴ മഴ --- മഴ മഴ ----  മഴ മഴ മഴ,  മഴ മഴ...


മണ്ണിൻമണമെങ്ങും പരന്നൊഴുകുന്നു 

മാടപ്പിറാവുകൾ ചിറകടിക്കുന്നു 

മഴവില്ലു വാനിൽ കുട വിരിക്കുന്നു 

മധുരസ്വപ്നങ്ങൾ  മനം  നിറയ്ക്കുന്നു  

മഴ മഴ --- മഴ മഴ ----  മഴ മഴ മഴ,  മഴ മഴ...


തുള്ളി തുള്ളി  തുള്ളി തുള്ളിയായി

തൂവിയെത്തുന്നൊരു  പൊൻമഴയേ

തുള്ളിക്കൊരുകുടം പെയ്തീടുകിൽ 

തൂമലരൊക്കെകൊഴിയുമല്ലോ 

മഴ മഴ --- മഴ മഴ ----  മഴ മഴ മഴ,  മഴ മഴ.....


കുയിൽ വിളിക്കുന്നു കാക്ക കരയുന്നു 

കുഞ്ഞിക്കിളികളോ ചിലചിലയ്ക്കുന്നു 

അണ്ണാറക്കണ്ണന്മാർ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നു 

അമ്മിണിപ്പയ്യോ നനഞ്ഞു വിറയ്ക്കുന്നു 

മഴ മഴ --- മഴ മഴ ----  മഴ മഴ മഴ,  മഴ മഴ....


Friday, June 26, 2026

എഴുത്തകം - ആശംസ

 "Together, Not Alone"

പുതുമുഖ എഴുത്തുകാർക്ക് പ്രോത്സാഹനം നൽകുകയും, സാഹിത്യസ്നേഹികളെ ഒരു പൊതുവേദിയിൽ കൂട്ടിയിണക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ 'ഫിലമെന്റ് കലാസാഹിത്യവേദി' കേരളത്തിലങ്ങോളമിങ്ങോളം   ചുരുങ്ങിയ കാലത്തിനുള്ളിൽ കാഴ്ചവെച്ച നിസ്തുലമായ കലാസാഹിത്യപ്രവർത്തനങ്ങൾ എക്കാലവും ശ്ലാഘിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്. "ഒരുമയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ ശക്തി." എന്ന ആശയം മുൻനിർത്തി, കലാസാഹിത്യപ്രവർത്തകർക്ക് ഊർജ്ജവും ഉന്മേഷവും പകർന്ന്, സർവ്വവിധ പ്രോത്സാഹനങ്ങളും നൽകുന്ന മഹനീയമായ    ദൗത്യത്തിന്റെ മറ്റൊരു മനോഹരമായ അധ്യായമാണ് 'ഫിലമെന്റ് കലാസാഹിത്യവേദി, ഇടുക്കിജില്ല യുണിറ്റ്' മലയാളസാഹിത്യലോകത്തിനു  സമർപ്പിക്കുന്ന 33 എഴുത്തുകാരുടെ സർഗാത്മകസംഗമമായ   'എഴുത്തകം' എന്ന കഥാസമാഹാരം. ജീവിതത്തിന്റെ വിവിധ തലങ്ങളെ സ്പർശിക്കുന്ന മുപ്പത്തിമൂന്നു  കഥകൾ—ഓരോന്നും വ്യത്യസ്തമായ അനുഭവവും വ്യത്യസ്തമായ ആവിഷ്‌കാരവും സമ്മാനിക്കുന്നു.


ഈ എഴുത്തകത്തിന്റെ ഓരോ അറകളിലും നിങ്ങൾ കണ്ടുമുട്ടുന്നത് കേവലം കഥകളല്ല, മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ അനേകം മുഖങ്ങളെയാണ്. ചില കഥകൾ നിങ്ങളെ പുഞ്ചിരിപ്പിക്കും, ചിലത് ഹൃദയത്തെ നനയ്ക്കും, ചിലത് അസ്വസ്ഥമാക്കും, ചിലത് പുതിയ ചിന്തകളിലേക്ക് കൈപിടിച്ചുനടത്തും.  സ്നേഹവും നഷ്ടവും, പ്രതീക്ഷയും പോരാട്ടവും, പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും, ഗ്രാമവും നഗരവും, ബന്ധങ്ങളുടെ സങ്കീർണതകളും സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളും ഈ കഥകളിൽ പല നിറങ്ങളിലായി വിരിയുന്നു. ശൈലിയിലും പ്രമേയത്തിലും അവതരണത്തിലും വ്യത്യസ്തരായ എഴുത്തുകാർ ഒരുമിക്കുമ്പോൾ രൂപപ്പെടുന്ന വൈവിധ്യമാണ് ഈ സമാഹാരത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത. ഇവിടെ സാഹിത്യം വെറും വിനോദമല്ല; അത് മനുഷ്യഹൃദയങ്ങളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന അദൃശ്യമായൊരു സേതുബന്ധമാണ്; ഒരു ജനതയുടെ സാംസ്കാരികമായ അന്തഃസത്തയുടെ നേർക്കാഴ്ചകളാണ്. ഒരു ഗ്രന്ഥം വായിച്ച്   അടച്ചുവെച്ചശേഷവും അത്  മനസ്സിൽ അവശേഷിപ്പിക്കുന്ന  വ്യത്യസ്താശയങ്ങളുടെയും അനുഭൂതിവിശേഷങ്ങളുടെയും  അനുരണനമാണ് ആ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ വിജയം നിശ്ചയിക്കുന്നത്.  ഈ കഥാസമാഹാരത്തിന്റെ യഥാർത്ഥശക്തി കുടിയിരിക്കുന്നത്  അതിലെ ഓരോ കഥയും അനുവാചകഹൃദയങ്ങളിൽ ഉയർത്തുന്ന  പ്രതിധ്വനിയിലാണ് . 



'എഴുത്തകം' വായനക്കാരുടെ കൈകളിൽ നിന്ന് മനസ്സുകളിലേക്ക് ജൈത്രയാത്ര തുടരട്ടെ, അതിലെ ഓരോ രചയിതാവും  പുതിയ അനുവാചകരെ  കണ്ടെത്തട്ടെ, ഫിലമെന്റ് കലാസാഹിത്യവേദിയുടെ ഇടുക്കി ജില്ലാ യൂണിറ്റിന് ഈ സംരംഭം ഒരു നാഴികക്കല്ലാകട്ടെ എന്നാത്മാർത്ഥമായി ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഒപ്പം 'ഒറ്റയ്ക്കല്ല, ഒറ്റക്കെട്ടായി' ഇനിയുമൊരുപാടുദൂരം 'ഫിലമെന്റ് കലാസാഹിത്യവേദി' മലയാളസാഹിത്യസരണിയിൽ സാർത്ഥകപ്രയാണം തുടരട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. 


സ്നേഹാദരങ്ങളോടെ,

മിനി മോഹനൻ.